Delft Teknoloji Üniversitesi ve Wageningen Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, arızalı bir parçayı tanıyan ve ağrı benzeri bir uyarı sinyali tetikleyen dijital bir sinir sistemi geliştirdiler. Daha da ilginç olanı, bu teknolojinin sürücüsüz araçlarda da kullanılabileceğidir. Ekip, ekolojide ekosistem çöküşünü tahmin etmek için kullanılan bir kavramdan esinlenerek, “kritik yavaşlama” sinyalleri olarak adlandırdıkları erken uyarı göstergeleri geliştirdi. Çalışmaları Ulusal Bilimler Akademisi Bildirilerinde yayınlandı.
İHA teknolojisi sürücüsüz araçlar için fırsat olarak görülüyor
Herhangi bir karmaşık sistem, biyolojik veya mühendislik ürünü olsun, arızalanmadan önce sensör verilerinde ince değişiklikler göstermeye başlar. Bu özel sistem de, tahmin modellerine veya geçmiş verilere ihtiyaç duymadan, yalnızca gerçek zamanlı verileri kullanarak bu değişiklikleri tespit eder. CyberZoo drone araştırma tesisindeki dört pervaneli dronlarda, rotor kanatlarını sağlıklı durumdan %55’e kadar kademeli olarak hasar vererek test ettiler. Testlerinde, ön sağ rotorun kanat ucunda %15 hasar oluştuğunda kontrol kaybı meydana geldi ve sistem, kademeli olarak artan dengesizliği başarıyla tespit etti.
Baş araştırmacı Jasper van Beers: “Yaklaşımımızı insanların acıyı deneyimleme biçimiyle karşılaştırabilirsiniz. Bir yaralanmadan sonra, acı, durumumuz hakkında anında geri bildirim sağlar ve hangi eylemlerin güvenli kaldığına karar vermemize yardımcı olur. Makineler genellikle bu tür bir öz farkındalıktan yoksundur” dedi. Aynı kavram, özellikle robot taksi olarak ticari olarak kullanılan otonom araçlar ve gelişmiş sürücü destek sistemleri için de geçerlidir.
Bozulan bir sensör, arızalanan bir aktüatör veya onu yol tutuş sınırlarına doğru iten elverişsiz yol koşullarıyla karşı karşıya kalan sürücüsüz bir araba, tam olarak aynı sorunla karşılaşır. Kontrolü kaybetmeden önce bir uyarı alma yolu yoktur. Sistem yalnızca gerçek zamanlı verilerle çalıştığı için herhangi bir tadilat veya yeni donanıma ihtiyaç duymuyor: zaten var olan verileri işliyor. Araştırmacılar, hedef uygulama olarak özellikle sürücüsüz araçları belirtiyorlar ki bu bana oldukça cazip geliyor.