Birleşik Krallık Uzay Ajansı’nın nükleer enerjiyle çalışan bir Ay üssü kurma konusundaki iddialı hayali sönmeye başladı. Haberlere göre Rolls-Royce, hükümet fonlarının sona ermesinin ardından Ay mikro reaktörü geliştirme projesini süresiz olarak askıya aldı. 9 milyon sterlinlik fon almasına ve 2029’da fırlatmayı hedeflemesine rağmen, proje şu anda fırlatma ortaklarının eksikliği nedeniyle durma noktasına geldi.
Rolls-Royce fırlatma desteği bekliyor
Ay iki hafta boyunca karanlığa gömüldüğünde güneş enerjisi yetersiz kalıyor. Nükleer fisyon, ışıkları açık tutmanın ve ısıtıcıları çalıştırmanın tek güvenilir yolu. Mikro reaktör, Ay’da düzinelerce eve yetecek kadar, yani 100 kW güç üretmek üzere tasarlanmıştı.
Üç yıl önce yüksek beklentilerle başlatılan proje, Birleşik Krallık Uzay Ajansı ve o zamanki Teknoloji Bakanı George Freeman tarafından Ay’da kalıcı bir insan varlığına doğru hayati bir adım olarak desteklenmişti. Bu, Birleşik Krallık’ın “sınır bilimleri” alanındaki statüsünü sağlamlaştırmak, yerel istihdam yaratmak ve hem uzay keşfi hem de Dünya’daki yaşam için teknolojik kazanımlar sağlamak amacıyla çift amaçlı bir girişim olarak çerçevelenmişti.
Şirketin çalışmalara yeniden başlamaya hazır olduğu bildiriliyor ancak fırlatma ortaklarının eksikliği programı belirsiz bir durumda bıraktı. Bu arada, Başkan Trump agresif bir şekilde “Önce Amerika” ay politikasına yöneldi. Trump, Aralık 2025’te “Amerikan Uzay Üstünlüğünü Sağlama” başlıklı bir başkanlık emri imzaladı ve bu emir, 2030 yılına kadar Ay’a nükleer reaktör yerleştirilmesini zorunlu kılıyor.
NASA bir basın açıklamasında: “NASA ve DOE, yakıt ikmaline ihtiyaç duymadan yıllarca çalışabilecek güvenli, verimli ve bol miktarda elektrik enerjisi üretebilen bir fisyon yüzey güç sistemi yerleştirmeyi öngörüyor” dedi. Daha geniş kapsamlı 3 milyar dolarlık bir çabanın parçası olan bu girişim, Çin gibi rakiplere karşı ikinci uzay yarışında ABD’nin üstünlüğünü güvence altına almak için tasarlandı. Ancak NASA ve Enerji Bakanlığı ulusal güvenlik ve endüstriyel liderliği sağlamak amacıyla ihaleye yalnızca yerli Amerikan firmalarının katılmasına izin verdiğinden, program Rolls-Royce gibi uluslararası oyuncuları dışlıyor.