ABD’de, çocuklara zarar verme gerekçesiyle sosyal medya şirketlerini hedef alan ve giderek artan dava dalgasının ilk iki duruşmasında jüriler, Meta ve Alphabet’in Google’ını sorumlu buldu. Bu durum, ABD yasalarının teknoloji şirketlerini davalardan nasıl koruduğunu yeniden şekillendirebilecek bir temyiz mücadelesinin önünü açabilir.
Teknoloji şirketleri bağımlılık gerekçesiyle zor durumda
Kaliforniya’da, Los Angeles’taki bir jüri, genç bir kadının Instagram ve YouTube’a küçük yaşta bağımlı hale gelmesinin ardından yaşadığı depresyon ve intihar düşüncelerinden Meta ve Google’ı sorumlu buldu ve toplam 6 milyon dolar tazminat ödemelerine karar verdi. Ayrı bir New Mexico davasında ise jüriler, şirketin genç kullanıcılar için ürünlerinin güvenliği konusunda kullanıcıları yanılttığı ve platformlarında çocukların cinsel istismarına olanak sağladığı gerekçesiyle Meta’yı 375 milyon dolar tazminat ödemeye mahkum etti.
Verilen kararlar, teknoloji şirketlerine dava açan davacıların uzun zamandır aşmakta zorlandığı yasal bir kalkanı deldi: 1996 tarihli federal bir yasa olan ve genel olarak çevrimiçi platformları kullanıcı tarafından oluşturulan içerikten kaynaklanan sorumluluktan koruyan İletişim Ahlakı Yasası’nın 230. maddesi. Her iki davada da davacılar, şirketlerin genç kullanıcılara zarar vermesinin, içeriğin kendisinden ziyade platformların tasarımıyla ilgili aldıkları kararlardan kaynaklandığını savunarak bu engeli aştılar.
Nebraska Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde teknoloji ve hukuk kesişimini inceleyen yardımcı doçent Gregory Dickinson: “Mahkemeler giderek platform işlevselliği veya platform davranışıyla ilgili iddiaları, üçüncü şahıs konuşmasından kaynaklanan sorumluluktan kaynaklanan iddialardan ayırmaya çalışıyor” dedi.
Her iki davada da Meta, Los Angeles davasında Google gibi, 230. madde ile sorumluluktan muaf olduklarını iddia ederek hakime davayı reddetmesini istedi. Hakimler bu argümanı reddederek davaların yargılamaya geçebileceğini söyledi. Bir Meta sözcüsü, Meta’nın her iki davada da temyize başvurmayı planladığını belirtmenin ötesinde yorum yapmaktan kaçındı. Google, Los Angeles davasında temyize başvurmayı planladığını söyledi ancak yorum talebine hemen yanıt vermedi. Bu temyizlerin neredeyse kesin olarak 230. Maddeye odaklanması bekleniyor ve geniş kapsamlı sonuçları olabilir.
Meta, Google, Snapchat’in ana şirketi Snap Inc ve TikTok’un ana şirketi ByteDance, tasarım seçimlerinin gençler ve genç yetişkinler için bir ruh sağlığı krizine yol açtığı iddiaları nedeniyle hem eyalet hem de federal mahkemelerde binlerce davayla karşı karşıya. Kaliforniya federal mahkemesinde tek bir hakimin önüne 2.400’den fazla dava toplanırken, binlerce dava da Kaliforniya eyalet mahkemesinde birleştirildi.
