Trump yönetimi, Biden döneminde getirilen cıva ve diğer zehirli kirleticilerle ilgili kısıtlamaları bir kenara bıraktı. ABD’de yeni yapay zeka veri merkezlerinin kurulmasıyla elektrik talebi artarken, Cıva ve Hava Toksik Maddeleri Standartlarını (MATS) yürürlükten kaldırıyor. Bu standartlar, ABD’deki cıva emisyonlarının yaklaşık yarısından sorumlu olan kömür santrallerinden kaynaklanan kirlilik söz konusu olduğunda özellikle etkilidir. Cıva bir nörotoksindir; yüksek maruz kalma, çocuklarda doğum kusurları ve öğrenme güçlükleriyle ilişkilendirilmiştir. Maruz kalma ayrıca böbrekleri ve sinir sistemini de etkileyebilir.
Trump kömür santralleri için kısıtlamaları kaldırıyor
Yine de Trump yönetimi, daha fazla veri merkezi, yerli üretim ve elektrikli araçlarla birlikte ülkenin elektrik ihtiyaçları artarken, enerji üretimini daha kirli hale getiriyor. Başkan Donald Trump’ın düzenlemeleri kaldırma hamlesi, yeni veri merkezlerinin ve bunları çalıştırmak için fosil yakıt altyapısının (kömür santralleri de dahil olmak üzere) hızlı bir şekilde inşa edilmesini kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Kar amacı gütmeyen çevre hukuku grubu Earthjustice’in avukatı Nicholas Morales: “Trump yönetimi, kömür endüstrisine biraz para kazandırmak için çocukları cıva gibi toksinlerden korumak için kritik önem taşıyan sağlık koruma önlemlerini ortadan kaldırıyor” diye belirtti. Çevre Koruma Ajansı (EPA), Biden yönetiminin 2024 yılında güçlendirdiği Cıva ve Hava Toksik Maddeleri Standartlarının yürürlükten kaldırılmasını kesinleştirdi. Trump yönetimi, standartları Obama yönetiminin ilk olarak uygulamaya koyduğu 2012 yılındaki haline geri döndürüyor. EPA’nın bir bilgi notuna göre, düzenlemelerin zayıflatılması 2028’den itibaren her yıl 78 milyon dolar tasarruf sağlayacak.
Bu ayın başlarında Trump, Washington Kömür Kulübü’nün ilk “Güzel, Temiz Kömürün Tartışmasız Şampiyonu” ödülünü kabul etti. ABD’de kömürden elektrik üretimi, gaz yakıtlı santraller ve güneş ve rüzgar gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının maliyet açısından daha rekabetçi hale gelmesiyle keskin bir şekilde düştü. Ancak Trump, ikinci görev döneminden bu yana, emekliye ayrılması planlanan en az sekiz kömür santralinin faaliyette kalmasını emretti. Enerji tüketimi yüksek yapay zeka veri merkezlerini büyütmeye çalışan teknoloji şirketleri, yaşlanan enerji santrallerinin ömrünü de uzatıyor. Geçtiğimiz hafta, ABD’nin en büyük kamu hizmeti kuruluşu olan Tennessee Valley Authority, veri merkezlerinden gelen artan enerji talebini gerekçe göstererek iki kömür santralini kapatmak yerine açık tutmaya karar verdi.