Özet: BDDK’nın güncel banka listesinde altı kuruluş dijital banka olarak işaretli. Üçü dijital mevduat bankası, üçü dijital katılım bankası. Resmi kararlar, kuruluş izninden faaliyet iznine geçişin 8 ile 25 ay arasında sürdüğünü gösteriyor.
Kısaca:
- BDDK listesinde 67 banka var; Colendi Bank, FUPS Bank, Ziraat Dinamik Banka, Adil Katılım, Hayat Finans Katılım ve T.O.M. Katılım dijital banka olarak geçiyor.
- Yönetmelik, dijital bankalar için asgari 1 milyar TL ödenmiş sermaye şartı koyuyor.
- Dijital bankalar şube açamıyor ve kredi müşterileri bireyler ile KOBİ’lerle sınırlı.
- Enpara Bank şubesiz çalışsa da faaliyet iznini dijital banka yönetmeliğine dayanmadan aldı.
İçindekiler:
- Dijital banka nedir, neden ayrı bir lisans?
- Altı dijital bankanın lisans tablosu
- Kuruluştan faaliyete: neden bu kadar uzun?
- Enpara ve ödeme kuruluşlarıyla karşılaştırma
- Girişimler için ne anlama geliyor?
- Sık sorulan sorular
Dijital banka nedir, neden ayrı bir lisans?
Dijital banka, BDDK düzenlemesinde bankacılık hizmetlerini fiziksel şube yerine elektronik kanallardan sunan kredi kuruluşu olarak tanımlanıyor. Çerçeve, 29 Aralık 2021 tarihli ve 31704 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle çizildi. Aynı metin, bankacılık hizmetlerinin fintech şirketlerine servis olarak sunulmasını da düzenliyor.
Yönetmelik metnine göre dijital bankaların faaliyet izni için asgari ödenmiş sermaye 1 milyar TL. Kurul bu tutarı artırma yetkisine sahip. TCMB’nin 30 Ekim 2026 kuruyla 1 milyar TL yaklaşık 20 milyon dolara denk geliyor.
Lisansın kısıtları da belirgin. Dijital bankalar fiziksel şube açamıyor; müşteri şikayetleri için en az bir fiziksel büro kurmak zorunda. Kredi müşterileri ise yalnızca finansal tüketiciler ve KOBİ’lerden oluşabiliyor.
Yönetmelikte bir de çıkış kapısı var. Dijital banka, ödenmiş sermayesini 2,5 milyar TL’ye çıkarırsa kısıtların kaldırılması için başvurabiliyor. Kurul bu kısıtları tamamen ya da kademeli olarak kaldırabiliyor.
Altı dijital bankanın lisans tablosu
BDDK’nın banka listesinde 2 Kasım 2026 itibarıyla 67 kuruluş yer alıyor. Bunların altısı “Dijital Banka” ibaresiyle işaretli. Kurul kararlarından derlediğimiz tablo şöyle:
| Banka | Tür | Kuruluş izni | Faaliyet izni | Kuruluş sermayesi |
|---|---|---|---|---|
| Hayat Finans Katılım Bankası | Dijital katılım | 21.04.2022 | 23.03.2023 | Asgari 1,5 milyar TL |
| T.O.M. Katılım Bankası | Dijital katılım | 04.08.2022 | 30.03.2023 | 1,5 milyar TL |
| FUPS Bank | Dijital mevduat | 28.09.2022 | 31.10.2024 | 1,5 milyar TL |
| Ziraat Dinamik Banka | Dijital mevduat | 23.03.2023 | 31.10.2024 | 2,5 milyar TL |
| Colendi Bank | Dijital mevduat | 03.08.2023 | 31.10.2024 | 2 milyar TL |
| Adil Katılım Bankası | Dijital katılım | 23.05.2024 | 11.09.2025 | 3 milyar TL |
Tablodaki tüm kuruluş sermayeleri yönetmelikteki 1 milyar TL tabanının üzerinde. Ziraat Dinamik Banka ve Adil Katılım, kuruluş sermayesinde 2,5 milyar TL eşiğine ulaşıyor. Ancak bu eşik kısıtları kendiliğinden kaldırmıyor; başvuru ve Kurul kararı gerekiyor.
Kurucu yapılar da farklı. Ziraat Dinamik’in kurucuları Ziraat Bankası ve grup şirketleri. FUPS Bank’ın kurucuları arasında Lydians Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri yer alıyor. Colendi Bank’ı ise Bülent Tekmen’in de aralarında olduğu bireysel ortaklar kurdu.
Katılım tarafında sanayi grupları öne çıkıyor. Hayat Finans’ın kuruluş kararında kurucular arasında Hayat Holding, Hayat Kimya ve Kastamonu Entegre sayılıyor. Kararda unvan “Hayat Katılım Bankası” olarak geçiyor; faaliyet izni Hayat Finans Katılım Bankası unvanıyla verildi.
Kuruluştan faaliyete: neden bu kadar uzun?
BDDK’da banka kurmak iki aşamalı bir süreç. Önce kuruluş izni, ardından altyapı ve denetim hazırlığı tamamlanınca faaliyet izni geliyor. Kurul kararlarındaki tarihler, bu aradaki sürenin oyuncuya göre çok değiştiğini gösteriyor.
En hızlı geçiş T.O.M. Katılım’da yaşandı: yaklaşık 8 ay. Hayat Finans yaklaşık 11 ay, Colendi Bank yaklaşık 15 ay, Adil Katılım yaklaşık 16 ay bekledi. Ziraat Dinamik yaklaşık 19 ay, FUPS Bank ise yaklaşık 25 ay sonra faaliyet iznine ulaştı.
Mevduat tarafında ilginç bir eşzamanlılık var. Kurul kararları, üç dijital mevduat bankasının faaliyet iznini aynı gün, 31 Ekim 2024’te aldığını gösteriyor. FUPS Bank kararında ayrıca 2 Kasım 2023 tarihli ikinci bir Kurul kararına atıf bulunuyor.
Bir kuruluş izni ise faaliyete dönüşmüş görünmüyor. Kasa Katılım Bankası, 7 Temmuz 2022’de 1,5 milyar TL sermayeyle dijital katılım bankası kuruluş izni aldı. Ancak BDDK’nın güncel banka listesinde bu unvan yer almıyor.
Enpara ve ödeme kuruluşlarıyla karşılaştırma
Şubesiz bankacılık denince Türkiye’de ilk akla gelen isim Enpara. Ancak Enpara Bank’ın faaliyet izni, dijital banka yönetmeliğine atıf yapmadan, genel banka izin hükümlerine göre verildi. Bu nedenle BDDK listesinde dijital banka olarak işaretli değil.
Enpara Bank, 3 Ağustos 2023’te 300 milyon dolar muadili TL sermayeyle kuruluş izni aldı. Techinside, Enpara’nın bankaya dönüşmesini o dönem haberleştirmişti. Faaliyet izni 15 Ağustos 2024’te geldi; yani yaklaşık 12 ay sürdü.
Fark pratikte önemli. Enpara Bank, dijital banka yönetmeliğindeki müşteri ve şube kısıtlarına tabi değil. Dijital bankalar ise kredi tarafında bireyler ve KOBİ’lerle sınırlı başlıyor.
İkinci karşılaştırma ödeme ve elektronik para kuruluşlarıyla. Bu şirketler TCMB lisansıyla çalışıyor ve mevduat toplayamıyor. Techinside’ın ödeme kuruluşları analizine göre bu alanda 75 lisanslı şirket var.
Dijital banka ise mevduat toplayıp kredi verebiliyor. Bu nedenle sermaye şartı da çok daha yüksek. Bir fintech için cüzdandan bankaya geçiş, lisans maliyetinde büyük bir sıçrama anlamına geliyor.
Kimler yarışıyor, kimler yolda?
Altı dijital bankanın yarısı katılım bankası. Bu, faizsiz finansa yönelik talebin dijital kanallarda da karşılık bulduğunu gösteriyor. Adil Katılım’ın 3 milyar TL’lik kuruluş sermayesi, listedeki en yüksek tutar.
Mevduat bankası tarafında ise üç farklı model var. Ziraat Dinamik bir kamu bankasının dijital kolu. FUPS Bank bir ödeme kuruluşu ortaklığından doğdu. Colendi Bank ise bir fintech grubunun bankaya dönüşme hamlesi.
Colendi tarafı bunu yapay zeka vurgusuyla anlatıyor. Techinside, ColendiBank’ın faaliyet izni duyurusunu 2024’te aktarmıştı. Şirket kendini yapay zeka temelli, doğuştan dijital mevduat bankası olarak tanımlıyor.
BDDK’nın Colendi Bank duyurusu, faaliyet izninin hangi yönetmeliğe dayandığını da gösteriyor. Kararda dijital banka yönetmeliğinin ilgili maddelerine açık atıf var. Enpara kararında ise bu atıf bulunmuyor.
Girişimler için ne anlama geliyor?
Dijital bankalar, fintech girişimleri için hem rakip hem de olası altyapı ortağı. Yönetmelikteki servis modeli bankacılığı, bankaların hizmetlerini arayüz sağlayıcılara açmasına izin veriyor. Bu model, bir girişimin kendi lisansı olmadan bankacılık ürünü sunmasının yolunu açabilir.
KOBİ’ler açısından tablo daha net. Dijital bankaların kredi müşterisi tanımı doğrudan KOBİ’leri kapsıyor. Bu, şube ağı olmayan bankaların KOBİ kredilerinde rekabeti artırması anlamına gelebilir.
Girişimciler için ders ise sermaye ve süre. Kurul kararlarına göre bir dijital bankanın faaliyete geçmesi bir yılı rahatlıkla aşabiliyor. Fintech nedir rehberimizde lisans türlerini ayrıntılı olarak karşılaştırdık.
Sonuç
Türkiye’de dijital banka lisansı dört yılda altı aktif kuruluşa ulaştı. Katılım bankaları hızlı başladı, mevduat bankaları 2024’te aynı gün faaliyete geçti. Bir sonraki kritik eşik, 2,5 milyar TL sermayeyle kısıtların kaldırılması için yapılacak başvurular olacak.
BDDK’nın Adil Katılım duyurusu, tablodaki en yeni faaliyet iznini, Eylül 2025 tarihli kararı kayda geçiriyor. Listeye yeni bir dijital banka eklendiğinde bu analizi güncelleyeceğiz.
Sık sorulan sorular
Türkiye’de kaç dijital banka var?
BDDK’nın banka listesinde 2 Kasım 2026 itibarıyla altı kuruluş dijital banka olarak işaretli. Bunlar Colendi Bank, FUPS Bank, Ziraat Dinamik Banka, Adil Katılım, Hayat Finans Katılım ve T.O.M. Katılım.
Enpara Bank dijital banka mı?
Enpara Bank şubesiz hizmet veriyor ama faaliyet izni dijital banka yönetmeliğine dayanmıyor. BDDK listesinde de dijital banka olarak işaretli değil.
Dijital banka kurmak için ne kadar sermaye gerekir?
Yönetmeliğe göre asgari ödenmiş sermaye 1 milyar TL. Kurul bu tutarı artırabiliyor. Mevcut dijital bankaların kuruluş sermayeleri 1,5 ile 3 milyar TL arasında.
Dijital bankalar herkese kredi verebilir mi?
Hayır. Yönetmelik, dijital bankaların kredi müşterilerini finansal tüketiciler ve KOBİ’lerle sınırlıyor. Sermaye 2,5 milyar TL’ye çıkarsa kısıtların kaldırılması için Kurul’a başvurulabiliyor.