Özet: TCMB listelerine göre Türkiye’de 1 Kasım 2026 itibarıyla 20 ödeme kuruluşu ve 55 elektronik para kuruluşu faaliyet izniyle çalışıyor. Aynı listelerde izni iptal edilen 25 kuruluş yer alıyor; 2025’te 7 iptal, 14 geçici durdurma ve 373 milyon TL’yi aşan ceza uygulandı.
Ödeme kuruluşları, Türkiye’de fintech girişimlerinin en çok büyüdüğü ve en sıkı denetlenen alanı. Ekim’de Turkven’in ödeme orkestrasyonu şirketi Craftgate’e yatırım için sözleşme imzalaması, sektöre yatırımcı ilgisini yeniden gösterdi. Biz de TCMB’nin resmi listelerini ve denetim verilerini inceleyerek pazarın bugünkü fotoğrafını çıkardık.
Kısaca
- TCMB listesinde 20 ödeme kuruluşu ve 55 elektronik para kuruluşu var; toplam 75 lisanslı şirket.
- İzni iptal edilenler listesinde 10 ödeme kuruluşu ve 15 elektronik para kuruluşu bulunuyor.
- Üç kuruluşun izni birleşme nedeniyle sona erdi; ikisi iyzico ile birleşti.
- TCMB 2025’te 7 kuruluşun iznini iptal etti, 14 kuruluşun iznini geçici olarak durdurdu.
- 72 kuruluşa toplam 373.243.560,30 TL idari para cezası verildi.
Ödeme kuruluşları nedir, elektronik para kuruluşundan farkı ne?
Kısa yanıt: İkisi de 6493 sayılı Kanun kapsamında TCMB’den izin alan şirketler. Fark, elektronik para ihraç etme yetkisinde.
TCMB’nin ödeme kuruluşları sayfasına göre bu şirketler, Kanunun 12. maddesindeki ödeme hizmetlerini sunabiliyor. Hangi hizmeti sunabilecekleri izin kapsamına göre değişiyor. Yalnızca (c) bendi kapsamında izni olanlar sadece “ödeme aracının kabulü” hizmeti verebiliyor.
Elektronik para kuruluşları ise bunlara ek olarak elektronik para ihraç edebiliyor. TCMB’nin elektronik para kuruluşları sayfası bu yetkiyi Kanunun 18. maddesine dayandırıyor. Kullanıcıya bakiye tutan cüzdan uygulamaları bu nedenle genellikle bu gruptan çıkıyor.
Pazarı kimler oluşturuyor?
TCMB listeleri, pazarın tek tip girişimlerden oluşmadığını gösteriyor. Elektronik para tarafında dört farklı oyuncu grubu dikkat çekiyor:
- Banka iştirakleri: Garanti, Halk, Vakıf, Ziraat Finansal Teknolojiler ve Denizöde gibi şirketler.
- Telekom şirketleri: Turkcell, Vodafone ve TT’nin elektronik para kuruluşları.
- Büyük markalar: Türk Hava Yolları ve İstanbul ulaşım kartı altyapısını yöneten Belbim.
- Bağımsız fintechler: iyzico, Papara, Moka United, Sipay ve Paytr gibi şirketler.
Ödeme kuruluşu tarafında ise para transferi devleri öne çıkıyor. Western Union ve MoneyGram’ın Türkiye şirketleri bu listede. Yanlarında Logo gibi yazılım şirketlerinin ve Albaraka gibi bankaların iştirakleri de var.
Bu dağılım, bağımsız girişimlerin bankalarla ve telekom devleriyle aynı lisans sınıfında rekabet ettiğini gösteriyor. Banka iştiraklerinin müşteri tabanı ve sermaye avantajı belirgin. Bağımsız oyuncular ise hız ve ürün çeşitliliğiyle öne çıkmaya çalışıyor.
Konsolidasyon: iyzico ve Moka United örneği
TCMB listelerindeki dipnotlar, son dönemin birleşme dalgasını da kayda geçiriyor. PayU ve Paynet’in tüzel kişiliği, iyzico ile birleşme sonucunda sona erdi. Techinside, iyzico’nun Paynet’i satın almasını 2025’te haberleştirmişti.
İkinci örnek Moka. Birleşik Ödeme ile Moka’nın birleşmesi sonucunda şirketin unvanı Moka United olarak tescil edildi. iyzico satın almalarla büyürken Moka United iki lisanslı şirketi tek çatıda topladı. İki yol da ölçek kazanma hedefinde birleşiyor.
Konsolidasyonun mantığı açık. Lisans almak ve korumak maliyetli; bu yüzden büyük oyuncular lisanslı şirketleri satın alarak hızlı büyüyor. Küçük oyuncular için ise birleşme, sıkılaşan denetim ortamında bir çıkış yolu olabiliyor.
Denetim sıkılaşıyor: 2025’in rakamları
TCMB’nin 29 Ocak 2026 tarihli basın duyurusu 2025’in denetim sonuçlarını açıkladı. Buna göre 7 kuruluşun faaliyet izni iptal edildi, 14 kuruluşun izni geçici olarak durduruldu. 12 kuruluşun kar payı dağıtımı ise TCMB iznine bağlandı.
Para cezaları da dikkat çekici. TCMB, 72 kuruluşa toplam 373.243.560,30 TL idari para cezası uyguladı ve 29 kuruluşa uyarıda bulundu. Bu ceza, TCMB’nin 30 Ekim 2026 kuruyla yaklaşık 7,5 milyon dolara denk geliyor.
İzinsiz ödeme hizmeti şüphesiyle de 331 dosya için savcılıklara ve mahkemelere başvuruldu. Bu tablo, lisanssız faaliyetin artık ciddi hukuki risk taşıdığını gösteriyor.
Ceza alan 72 kuruluş sayısı, bugünkü 75 lisanslı kuruluş sayısına çok yakın. Duyuru kuruluşları tek tek açıklamadığı için hangi şirketlerin ceza aldığını bilmiyoruz. Yine de rakamlar, denetimin pazarın büyük bölümüne dokunduğunu düşündürüyor.
Craftgate örneği: lisans yerine orkestrasyon
Turkven’in Ekim yatırımı, sektörde farklı bir iş modeline dikkat çekiyor. Craftgate, TCMB’nin faaliyet izinli kuruluş listelerinde yer almıyor. Şirket kendini, işletmelerin farklı ödeme sağlayıcılarını tek arayüzden yönetmesini sağlayan bir ödeme orkestrasyonu platformu olarak tanımlıyor.
Craftgate’in basın sayfasına göre şirket, bu yatırımla Türkiye’de daha fazla işletmeye ulaşmayı ve global büyümesini hızlandırmayı planlıyor. Hukuk danışmanı Paksoy’a göre sözleşme 8 Ekim’de imzalandı ve işlem Rekabet Kurulu onayını bekliyor. Yatırım tutarı ve değerleme açıklanmadı.
Craftgate’in Avrupa adımını daha önce İspanya pazarı haberimizde aktarmıştık.
Bu model, lisanslı kuruluşlarla rekabet etmek yerine onların üzerinde bir katman kuruyor. İşletmeye birden fazla ödeme sağlayıcısını tek noktadan yönetme imkanı veriyor. Lisans maliyetini üstlenmeden ölçeklenmek isteyen girişimler için bu yaklaşım dikkat çekiyor.
Girişimciler için ne anlama geliyor?
Ödeme alanında girişim kurmak isteyenlerin önünde iki yol var. İlki, TCMB’den ödeme ya da elektronik para kuruluşu izni almak. Bu yol tam kontrol sağlıyor ama uzun bir izin ve uyum süreci gerektiriyor.
İkincisi, lisanslı bir kuruluşun altyapısı üzerine ürün geliştirmek. Craftgate’in orkestrasyon modeli bu yaklaşımın bir örneği. Bu yolda hız kazanılıyor ama altyapı sağlayıcısına bağımlılık artıyor.
Hangi yol seçilirse seçilsin, uyum maliyeti iş planının merkezinde olmalı. Veri koruma yükümlülükleri için elektronik para sektörüne özel KVKK rehberimize bakılabilir.
Sonuç
Türkiye’deki ödeme kuruluşları pazarı bir yandan büyüyor, bir yandan elden geçiriliyor. 75 lisanslı şirketin yanında 25 iptal edilmiş izin bulunması, pazarın ne kadar hareketli olduğunu gösteriyor. Önümüzdeki dönemde birleşmelerin ve lisanssız orkestrasyon modellerinin artması şaşırtıcı olmayacak.
Yöntem ve kaynaklar
Lisanslı ve izni iptal edilen kuruluş sayıları, TCMB’nin ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları sayfalarından 1 Kasım 2026’da sayıldı. 2025 denetim verileri TCMB’nin 2026-04 sayılı basın duyurusundan alındı. Craftgate yatırımı şirketin basın sayfasına ve hukuk danışmanı Paksoy’un açıklamasına dayanıyor. Dolar karşılığı techinside hesaplaması.