NASA ve Arizona merkezli girişim şirketi Katalyst Pasifik Okyanusu üzerinde, yaşlanan bir NASA uydu gözlemevini kurtarmak ve ABD-Çin uzay yarışının merkezinde yer alan yeni bir yörünge kavrama teknolojisini sergilemek amacıyla robotik bir uzay aracı fırlattı.
LINK adı verilen yarım tonluk uzay aracı, 500 milyon dolarlık değerli Neil Gehrels Swift Gözlemevi’ni kurtarmak için özel olarak inşa edildi. Bu araç, hasarlı uyduya kenetlenerek onu daha yüksek, sürdürülebilir bir yörüngeye taşıyacak ve görev süresini potansiyel olarak yıllarca uzatacak.
Uzay girişimi Katalyst için yeni görev
SWIFT olarak da bilinen gözlemevinin kendi itme gücü bulunmuyor ve aksi takdirde doğal olarak Dünya’ya doğru sürüklenerek bu yılın sonlarına doğru atmosferde yanarak yok olacaktı. Merkezi Flagstaff, Arizona’da bulunan Katalyst Space Technologies, LINK aracını, 30 milyon dolarlık bir NASA sözleşmesi kapsamında, benzeri görülmemiş dokuz aylık bir üretim programı çerçevesinde tasarladığını, inşa ettiğini ve test ettiğini söyledi.
Katalyst’in açıklamasına göre, Pasifik Okyanusu üzerinde yaklaşık 12.200 metre yükseklikte, Pasifik Yaz Saatiyle 01:36’da (0836 GMT), kargo bölümüne LINK yerleştirilmiş bir Northrop Grumman Pegasus roketi, bir Lockheed TriStar yolcu uçağının gövdesinden serbest bırakıldı ve ardından uzaya fırlatıldı. Görev, hava koşulları ve fırlatma aracında yaşanan kısa süreli bir teknik arıza nedeniyle gecikmişti.
Fırlatma uçağı, Marshall Adaları’ndaki küçük Kwajalein Atolü’ndeki bir ABD hava üssünden doğuya doğru havalanmıştı. Uzay aracının, alçak Dünya yörüngesine ulaştığında roketten ayrılması ve NASA’nın 2004’ten beri uzak galaksileri ve kara delikleri inceleyen yörüngedeki gözlemevinin yakınlarına doğru bir aylık bir yolculuğa çıkması bekleniyor.
Temmuz ayı sonlarında, her şey planlandığı gibi giderse, LINK, son yaklaşımını ve “yakınlık operasyonlarını” başlatmadan önce, yaklaşık 9,6 km (6 mil) mesafedeki gözlemevine yaklaşacak. Üç itici ve beş sensör sistemiyle donatılmış otonom uzay aracının, SWIFT ile buluşması ve her biri el benzeri tutucularla donatılmış üç robot kolunu kullanarak uyduyu nazikçe kavraması bir hafta daha sürecek.
Katalyst’e göre, LINK gözlemevini sıkıca kavradıktan sonra, onu Dünya’dan yaklaşık 600 km (373 mil) yükseklikteki hedef irtifasına çekmesi 60 gün daha sürecek; bu yükseklik, kurtarılmadan hemen önce düştüğü yüksekliğin iki katı. Kendi itme sistemine sahip olmayan SWIFT, artan atmosferik sürtünme nedeniyle bu yılın sonlarına doğru yörüngeden tamamen çıkma olasılığı %90 ile karşı karşıyaydı.