Kaliforniya eyalet mahkemesinde, Instagram ve YouTube’un bağımlılık yaratan uygulama tasarımları nedeniyle bir kadının ruh sağlığına zarar verip vermediğiyle ilgili dava, başlıyor. Bu dava, büyük teknoloji platformlarının çocuklara zarar vermekten sorumlu tutulup tutulamayacağının bir testi niteliğinde.
Instagram ve YouTube bağımlılığı davasında sonuç ne olacak?
20 yaşındaki K.G.M. adlı kadın, Facebook ve Instagram’ın ana şirketi Meta Platforms ve YouTube’un sahibi Alphabet’e bağlı Google’a karşı dava açtı. Mahkeme kayıtlarına göre, platformların dikkat çekici tasarımının onu genç yaşta bağımlı hale getirdiğini söylüyor. Uygulamaların depresyonunu ve intihar düşüncelerini körüklediğini iddia eden kadın, şirketlerin sorumlu tutulmasını istiyor.
Teknoloji şirketlerine karşı verilecek bir karar, eyalet mahkemesinde benzer davaların önünü açabilir ve sektörün uzun süredir devam eden ABD yasal savunmasını, kullanıcı zararı iddialarına karşı sarsabilir. Google, Meta, TikTok ve Snap, Kaliforniya’da binlerce davayla karşı karşıya.
Meta Platforms CEO’su Mark Zuckerberg’in, muhtemelen Mart ayına kadar uzayacak olan duruşmada tanık olarak çağrılması bekleniyor. TikTok ve Snap, dava başlamadan önce K.G.M. ile anlaşmaya vardılar. Kadının avukatları, şirketlerin uygulamaların tasarımında ihmalkar davrandıklarını, kamuoyunu riskler konusunda uyarmadıklarını ve platformların kadının yaralanmalarında önemli bir faktör olduğunu göstermeyi amaçlıyor. Başarılı olurlarsa, jüri acı ve ıstırap için tazminat verilip verilmeyeceğini değerlendirecek ve ayrıca cezai tazminat da uygulayabilir.
Meta ve Google, K.G.M.’nin hayatındaki diğer faktörlere işaret ederek, gençlerin güvenliği konusundaki çalışmalarını ortaya koyarak ve zararlı içerik yükleyen kullanıcılardan kendilerini uzaklaştırmaya çalışarak iddialardan kendilerini savunmayı planlıyorlar.
ABD yasalarına göre, internet şirketleri, kullanıcılarının yayınladığı materyallerden kaynaklanan sorumluluktan büyük ölçüde korunmaktadır. Bu davada jüri bu savunmayı reddederse, platformların tasarım gereği zararlı olduğunu iddia eden diğer davaların önünü açabilir. KGM’nin eyalet mahkemesindeki davasına benzer davalara ek olarak, şirketler federal mahkemede veliler, okul bölgeleri ve eyalet başsavcıları tarafından açılan 2.300’den fazla benzer davayla karşı karşıya. Bu davaları denetleyen hakim, federal mahkemedeki ilk duruşma öncesinde şirketlerin sorumluluk koruma önlemlerini değerlendiriyor. Duruşmanın Haziran ayında başlaması bekleniyor.