Özet: Rekabet Kurulu Google’ın Yapay Zeka Önizlemeleri (AI Overviews) ve Yapay Zeka Modu (AI Mode) özellikleri hakkında soruşturma açtı. Kurul ayrıca haber yayıncıları lehine geçici tedbir kararı aldı. Google, yayıncı içeriğini kullanırken ayrımcılık yapmayan ve içeriğin ekonomik değerini yansıtan koşullar sunmak zorunda.
Rekabet Kurulu, Google’ın arama sonuçlarındaki yapay zeka özetleri nedeniyle hakim durumunu kötüye kullanıp kullanmadığını inceleyecek. Rekabet Kurumu’nun 2 Kasım 2026 tarihli duyurusuna göre soruşturma, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesine dayanıyor. İnceleme, Kanun’un hakim durumun kötüye kullanılmasını yasaklayan 6. maddesi kapsamında yürütülecek.
Soruşturmanın muhatabı tek bir şirket değil, bir ekonomik bütünlük. Kurul bu bütünlüğü Alphabet Inc., Google Ireland Limited, Google LLC, Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama olarak tanımlıyor. Rekabet Kurulu Google kararıyla Türkiye, yapay zeka destekli aramayı inceleyen otoriteler arasına katıldı.
Rekabet Kurulu Google hakkında neyi inceledi?
Süreç, Kurul’un 27 Ağustos 2026 tarihli ve 26-31/932-M sayılı kararıyla başlayan önaraştırmaya dayanıyor. Önaraştırmada dört soruya yanıt arandı. Bunlar trafik, sözleşme koşulları, dışlayıcı etki ve yayıncılar arasında farklı muamele başlıklarında toplanıyor.
İlk soru, bu özelliklerin kullanıcıların bilgiye erişim alışkanlığını nasıl değiştirdiği. Kurul, haber yayıncılarına ve diğer içerik üreticilerine giden trafiğin olumsuz etkilenip etkilenmediğine baktı. İkinci soru, Google ile yayıncılar arasındaki içerik sözleşmelerinde haksız koşul bulunup bulunmadığıydı.
Üçüncü başlık, dışlayıcı etki. Kurul bu etkiyi yalnızca yayıncılar için değil, diğer içerik üreticileri ve yapay zeka sohbet asistanları için de inceledi. Son başlık ise içeriklerin kaynak seçilmesi ya da lisanslanması konusunda yayıncılara farklı davranılıp davranılmadığıydı.
Geçici tedbir Google’a ne getiriyor?
Kurul, soruşturmanın sonucunu beklemeden harekete geçti. Duyuruya göre ayrımcı ve sömürücü davranışlara ilişkin emareler, haber yayıncıları açısından “kuvvetli şüphe” düzeyine ulaştı. Bu nedenle Kurul 8 Ekim 2026 tarihli toplantısında 26-37/1000-423 sayılı geçici tedbir kararını aldı.
Karar, Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrasına dayanıyor. Google’dan, yayıncı içeriğini bu iki özellikte kullanırken üç şartı karşılayan koşullar tesis etmesi isteniyor:
- Koşullar haber yayıncıları arasında ayrımcılık yaratmamalı.
- Koşullar içerik kullanımının ekonomik değerini yansıtmalı.
- Yayıncılar, yapay zeka kullanım tercihlerini diğer Google hizmetlerindeki görünürlük ve indekslenmelerinden bağımsız olarak belirleyebilmeli.
Üçüncü şart, yayıncıların en çok şikayet ettiği noktaya dokunuyor. Bugüne kadar içeriğini yapay zeka özetlerinden çekmek isteyen bir site, klasik arama görünürlüğünü de riske atmak zorunda kalıyordu. Tedbir, bu iki tercihin birbirinden ayrılmasını istiyor.
Avrupa ve İngiltere ne yaptı?
Türkiye bu alanda yalnız değil. Avrupa Komisyonu, AT.40983 numaralı dosyada 9 Aralık 2025’te Google hakkında resmi soruşturma başlattı. Komisyon, yayıncı içeriğinin AI Overviews ve AI Mode’da yeterli bedel ve çıkış seçeneği olmadan kullanılıp kullanılmadığını inceliyor.
Komisyon dosyası, YouTube içeriklerinin yapay zeka modeli eğitiminde kullanılmasını da kapsıyor. Türk soruşturması ise duyuruya göre arama özellikleri ve haber yayıncılarıyla yapılan sözleşmelere odaklanıyor. Türk dosyasında ise soruşturmayla birlikte geçici tedbir kararı da alındı.
İngiltere’de süreç daha ileri aşamada. Rekabet ve Piyasalar Otoritesi (CMA), 3 Haziran 2026’da Google için bağlayıcı bir davranış şartı açıkladı. Yayıncılar, ince ayar dahil arama içindeki yapay zeka özelliklerinden çıkabilecek ve açık kaynak bağlantısı görecek.
CMA, bu düzenlemeyi “dünyada bir ilk” olarak tanımladı. Google’a uygulama için dokuz ay süre verildi ve şirketten altı ayda bir uyum raporu isteniyor. Türk kararındaki bağımsız tercih şartı, İngiltere’deki çıkış hakkıyla aynı sorunu hedefliyor.
Sektör ve rakipler
Ulusal düzenleyiciler de konuyu ayrı ayrı ele alıyor. İtalya’nın iletişim kurumu AGCOM, Google’ın yapay zeka araçları için Avrupa Komisyonu’ndan inceleme istemişti. Kurum, bu özelliklerin medya çoğulculuğuna zarar verebileceğinden endişe ediyordu.
Almanya’da eyalet medya otoritelerini temsil eden ZAK, AI Overviews’un medya yasalarına tabi olduğunu açıkladı. Aynı değerlendirme Perplexity’nin yapay zeka özelliklerini de kapsıyordu. Türkiye’deki dosya ise medya hukuku değil, rekabet hukuku üzerinden ilerliyor.
Google için konu yalnızca hukuki değil. Şirketin yapay zeka destekli arama modunun reklam gelirleri üzerindeki baskısını geçen hafta yazmıştık. Yayıncılara ödeme yapma zorunluluğu, bu modelin maliyetini artırabilir.
Türkiye’ye etkisi
Karar, Türk haber yayıncıları için doğrudan bir pazarlık zemini oluşturuyor. Google artık içerik kullanım koşullarını Türkiye’de ayrımcılık yapmadan ve ekonomik değeri yansıtarak belirlemek zorunda. Tedbirin uygulama ayrıntıları ve takvimi duyuruda yer almıyor.
Soruşturmanın kapsamı yapay zeka sohbet asistanlarını da içeriyor. Bu, yerli yapay zeka girişimleri için de önemli. Kurul, Google’ın bu özelliklerle rakip asistanları dışlayıp dışlamadığına da bakacak.
Rekabet Kurulu, Google hakkında daha önce de arama ve reklam pazarlarında kararlar vermişti. Yeni dosya, aynı şirketin yapay zeka ürünlerinin de Türk rekabet hukukunun takibinde olduğunu gösteriyor.
Girişimciler için ne anlama geliyor?
Trafiğinin önemli kısmını aramadan alan içerik girişimleri, Google’ın Türkiye için sunacağı yeni koşulları yakından izlemeli. Yapay zeka kullanımını arama görünürlüğünden ayırma imkanı, içerik lisanslama için yeni gelir kapısı açabilir. Google’ın arama sonuçlarını yapay zeka modunda toplama eğilimi sürdükçe bu tercih daha da değerlenecek.
Yapay zeka asistanı geliştiren yerli ekipler için de dosya önemli. Soruşturma, büyük platformların kendi yapay zeka ürünlerini öne çıkarmasına sınır getirebilir. Kesin sonuç, soruşturma tamamlandığında Kurul’un nihai kararıyla belli olacak.
Kaynaklar
Bu haberde Rekabet Kurumu’nun 2 Kasım 2026 tarihli soruşturma ve geçici tedbir duyurusunu kullandık. Avrupa karşılaştırması Avrupa Komisyonu’nun AT.40983 dosya sayfasına, İngiltere karşılaştırması CMA’nın 3 Haziran 2026 tarihli açıklamasına dayanıyor. İtalya, Almanya ve Google gelir bilgileri Techinside’ın önceki haberlerinden alındı.
