Çin’in en büyük çip üreticisi SMIC, İran ordusuna çip üretim araçları gönderdi. Trump yönetiminden iki üst düzey yetkili yaptığı açıklamada, bu durumun Pekin’in ABD-İsrail arasındaki bir aylık çatışmadaki tutumu hakkında soru işaretleri yarattığını belirtti.
SMIC İran ordusu için çalışmakla suçlanıyor
ABD hükümeti tarafından Çin ordusuyla iddia edilen bağları nedeniyle ağır yaptırımlara tabi tutulan SMIC, yaklaşık bir yıl önce İran’a bu araçları göndermeye başladı ve yetkililerden biri, “bunun durduğuna inanmak için hiçbir nedenimiz yok” dedi. Yetkili, iş birliğinin “neredeyse kesinlikle SMIC’in yarı iletken teknolojisi konusunda teknik eğitim içerdiğini” de ekledi. Yetkililer, daha önce açıklanmamış ABD hükümeti bilgilerini görüşmek üzere isimsiz kalma koşuluyla konuştu. Araçların ABD menşeli olup olmadığını belirtmediler. Bu da İran’a gönderimi muhtemelen ABD yaptırımlarının ihlali haline getirecektir.
Çin hükümeti, İran ile normal ticari ilişkiler yürüttüğünü savunuyor. 2020 yılında ABD ihracatına erişimini kısıtlayan bir ticaret kara listesine eklenen SMIC, Çin askeri-sanayi kompleksiyle bağlantıları olduğuna dair iddiaları reddetti. Çin, Orta Doğu çatışmasında kamuoyu önünde taraf tutmadı. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi bu hafta tarafları, barış görüşmelerine mümkün olan en kısa sürede başlamak için tüm fırsatları değerlendirmeye çağırdı.
İddialar, ABD’nin Tahran’a karşı savaş açtığı ve Çin’in gelişmiş çip endüstrisini boğmaya çalıştığı bir dönemde, Washington ve Pekin arasındaki gerilimi artırma tehdidi oluşturuyor. Reuters geçen ay, ABD’nin İslam Cumhuriyeti’ne yönelik saldırılar öncesinde İran kıyılarına yakın bir bölgeye büyük bir deniz gücü konuşlandırdığı sırada, İran’ın Çin ile gemisavar seyir füzeleri satın alma konusunda bir anlaşmaya yakın olduğunu bildirmişti.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı ve finans piyasalarını altüst eden, petrol fiyatlarında artışa yol açan ve küresel enflasyon korkularını körükleyen savaşa İran’ın verdiği yanıtta çip üretim araçlarının ne gibi bir rol oynadığı hemen anlaşılamadı.
