Hibe destekleri 2026'da nasıl ayrışıyor?

Hibe destekleri geri ödenmez, geri ödemeli desteklerin anaparası iade edilir, kredi faiz desteği ise borcun faiz maliyetini azaltır. KOSGEB, TÜBİTAK ve GİB kaynaklarına dayanan TechInside derlemeleri, uygunluğun işletmenin yaşı, şirket türü ve faaliyet alanına göre değiştiğini gösteriyor. Türkiye'deki girişimciler için aynı destek başlığı altında görünen araçlar, farklı yükümlülükler taşıyor.

Bilgiler 8 Kasım 2026 itibarıyla derlendi. Başvurmadan önce ilgili kurumun resmi program sayfasındaki şartları ve çağrı takvimini kontrol edin. Özellikle kapanmış çağrıları açık desteklerle, proje bütçesini de doğrudan alınabilecek hibe tutarıyla karıştırmayın.

Hibe destekleri seçilirken hangi ayrımlar yapılmalı?

İlk ayrım, paranın işletmeye hangi hukuki ve mali ilişkiyle sağlandığıdır. Geri ödemesiz destek, kredi anaparasının silinmesi veya şirket kazancının vergiden istisna edilmesi anlamına gelmez. Benzer şekilde hisse karşılığı yatırım da geri ödemesiz olduğu gerekçesiyle hibe sayılmaz.

Örneğin KOSGEB İş Kurma Desteği hibe niteliğindeyken, İş Geliştirme Desteği geri ödemelidir. TÜBİTAK 1507 proje giderlerini belirli oranda destekler. BiGG+ ise girişime hisse karşılığı yatırım sağlar.

Editoryal açıdan en yüksek üst limiti seçmek, tek başına doğru finansman kararı değildir. Önce desteklenen gideri, şirketin uygunluğunu ve başvuru durumunu eşleştirmek gerekir. Ardından öz kaynak ihtiyacı ve varsa geri ödeme yükü birlikte değerlendirilmelidir.

KOSGEB İş Kurma Desteği kimlere veriliyor?

KOSGEB'in program sayfasına dayanan 31 Ekim 2026 tarihli TechInside derlemesine göre İş Kurma Desteği geri ödemesizdir. Başvurular sürekli alınır. Performans desteği üst sınırı 8 brüt asgari ücret olarak belirtilir.

İş Kurma Desteği genel olarak kuruluşundan itibaren ilk yılındaki, KOSGEB'in desteklediği sektörlerde çalışan işletmelere yöneliktir. İşletmenin KOSGEB Veri Tabanı kaydı aktif, işletme beyanı güncel olmalıdır. Ortaklı şirketlerde girişimcinin payı için de koşullar bulunur.

Bununla birlikte kuruluş tarihiyle ilgili geçici bir istisna vardır. 16 Aralık 2024 ve sonrasında kurulan işletmeler için başvuru imkanı tanınmıştır. Bu işletmeler 31 Aralık 2026'ya kadar başvurabilir. Söz konusu işletmelerde, kuruluştan itibaren bir yıl içinde başvurma şartı aranmaz.

Programda platform kayıt ücretine ilişkin geri ödemesiz kalem de bulunur. Ancak performans desteğini bütün işletmelere peşinen ödenecek sabit nakit gibi değerlendirmemek gerekir. Başvuru koşulları ve bileşenler, KOSGEB Girişimci Destek Programı derlemesinde ayrı ayrı açıklanıyor.

KOSGEB İş Geliştirme Desteği neden hibe değil?

KOSGEB'in 12 Ekim 2026 tarihli duyurusuna göre İş Geliştirme Desteği faizsiz ve geri ödemelidir. Üst sınır 2.250.000 TL, destek oranı %80'dir. Bu tutar hibe değildir.

Program belirli sektörlerdeki, kuruluşundan itibaren ilk üç yılındaki işletmelere yöneliktir. İmalat, telekomünikasyon, bilgisayar programlama, bilişim altyapısı, veri işleme ve bilimsel Ar-Ge bu kapsamda yer alır. Teknogirişim rozeti bulunan işletmelerde yaş şartı aranmaz.

Personel, makine, yazılım ve belirli hizmet alımları desteklenebilir. Buna karşılık kira, tadilat, taşıt ve gayrimenkul alımı kapsam dışındadır. Genç, kadın, engelli, gazi veya birinci derece şehit yakını girişimciler için 250.000 TL ilave limit bulunur.

Geri ödemeler, 24 aylık program tamamlandıktan 12 ay sonra başlar. Faiz veya komisyon uygulanmaz. Ancak 2026'nın üçüncü dönem başvuruları 31 Ekim'de sona erdi. Yeni dönem tarihi, sağlanan kaynaklarda yer almıyor.

KOSGEB kredi faizinin ne kadarını karşılıyor?

KOSGEB'in aynı derlemede aktarılan Faiz/Kar Payı Desteği, kadın ve genç girişimcilere yöneliktir. Destek, 1 milyon TL'ye kadar kredinin faiz maliyetinin yarısını karşılar. Kredinin anaparası ise işletmenin borcu olarak kalır.

Dolayısıyla 1 milyon TL ifadesi, işletmeye verilecek hibe tutarı değildir. Faizin yarısının karşılanması, kredi tutarının yarısının bağışlanması anlamına da gelmez. Bu ayrım, özellikle işletme sermayesi planlayan girişimciler için önemlidir.

Jüri puanı 50 ve üzerindeki kadın veya genç girişimciler, destek sıralamasına giremediklerinde bu araçtan yararlanabilir. Başvuru çağrılıdır. Bu nedenle İş Kurma Desteği'nin sürekli başvuru imkanını faiz desteğine taşımamak gerekir.

TÜBİTAK 1507 ne kadar hibe veriyor?

TÜBİTAK'ın program sayfasına dayanan TechInside derlemesi 1 Kasım 2026'da yayımlandı. Derlemeye göre 1507, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin ilk araştırma ve geliştirme projelerini destekliyor. Program tüm sektörlere ve teknoloji alanlarına açık.

Destek oranı %75, proje bütçesi üst sınırı 3,5 milyon TL. Azami proje süresi 18 ay. Bütçe üst sınırı, hibe üst sınırıyla aynı değildir.

Kabul edilen harcamaların tamamı onaylanırsa azami hibe 2.625.000 TL olur. Şirket, bütçenin kalan %25'ini kendi kaynağından karşılar. Bu nedenle yalnız destek oranına bakarak öz kaynak ihtiyacını sıfır kabul etmemek gerekir.

Başvuru, KOBİ ölçeğindeki sermaye şirketlerine açıktır. Şahıs şirketleri başvuramaz. Personel, malzeme, yazılım, teçhizat ve danışmanlık gibi giderler desteklenebilir. Üretim altyapısı kurmaya odaklanan yatırım ağırlıklı projeler ise reddedilebilir.

2026'nın ikinci çağrısında kuruluş ön kaydı 9 Kasım'da kapanıyor. Proje önerisi için son tarih 11 Kasım 2026. Her iki işlemde de son saat 23:59. Ön kayıt onayı bulunan şirketler bu adımı tekrarlamıyor.

Başvuru, Proje Değerlendirme ve İzleme Sistemi üzerinden elektronik imzayla gönderiliyor. Elektronik imzanın geçerliliğini ve ön kayıt evraklarını son güne bırakmadan kontrol etmek gerekiyor. Ayrıntılı hazırlık adımları TÜBİTAK 1507 rehberinde bulunuyor.

TÜBİTAK 1711 çağrısına şimdi başvurulabilir mi?

TÜBİTAK kaynaklarına dayanan 2 Kasım 2026 tarihli TechInside derlemesine göre 1711 Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı hibe sunuyor. Ancak 2026 çağrısı 2 Ekim'de kapandı. Dolayısıyla mevcut çağrıya yeni başvuru yapılamıyor.

Program, müşteri kuruluşun teknoloji sağlayıcı ve araştırma tarafıyla birlikte çalışmasına dayanıyor. Konsorsiyum, belirli bir proje için bir araya gelen kuruluşlar topluluğudur. Yapıda en az bir KOBİ teknoloji sağlayıcı, üniversite veya kamu araştırma merkezi bulunuyor.

TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü de konsorsiyumda yer alıyor. Müşteri büyük ölçekliyse teknoloji sağlayıcıya kabul edilen harcamanın %60'ı hibe veriliyor. Müşteri KOBİ ise oran %70 oluyor.

Azami proje süresi 24 ay. Buna karşılık sağlanan kaynakta parasal üst sınır belirtilmiyor. Yeni çağrı tarihi de verilmediğinden, gelecek dönem için kesin başvuru tarihi yazmak mümkün değil.

BiGG+ ve genç girişimci istisnası hibe sayılır mı?

TÜBİTAK'ın BiGG+ duyurusunu aktaran aynı derlemeye göre tohum yatırım üst sınırı 8 milyon TL. Son başvuru 20 Kasım 2026. BiGG+ hibe değil, hisse karşılığı yatırımdır.

Hisse ortaklığı yapılırsa fonun alacağı pay %10'u geçmez. Çağrı, BiGG'de tohum öncesi yatırım almış veya 1512 projesini tamamlamış girişimlere açıktır. Dolayısıyla bütün erken aşama girişimler için genel bir hibe kanalı değildir.

GİB'in bilgi notuna dayanan 1 Kasım 2026 tarihli TechInside derlemesi ise genç girişimci vergi istisnasını açıklıyor. İstisna tutarı 2026 için 400.000 TL. Bu rakam, girişimciye nakit ödeneceği anlamına gelmiyor.

Teşvik, şartları sağlayan gerçek kişilerin kazancının belirli bölümünü gelir vergisinden istisna ediyor. Mükellefiyet başlangıcında 29 yaşını doldurmamış ve ilk kez mükellef olmuş kişiler yararlanabiliyor. Uygulama üç vergilendirme dönemi sürüyor.

Limited ve anonim şirketler bu istisnadan yararlanamıyor. Ayrıca KOSGEB'in genç girişimci tanımı, başvuruda 35 yaşını tamamlamamış olmayı esas alıyor. Kurumların yaş koşulları ve kapsamı genç girişimci desteği derlemesinde karşılaştırılıyor.

KOSGEB, TÜBİTAK ve özel yatırım seçenekleri nasıl karşılaştırılmalı?

KOSGEB ile TÜBİTAK arasındaki ayrım, yalnız kurum adı değildir. KOSGEB İş Kurma Desteği işletmenin kuruluş dönemine, İş Geliştirme Desteği ise belirli işletme giderlerine odaklanır. TÜBİTAK 1507'de araştırma ve geliştirme içeriği ile teknolojik yenilik belirleyicidir.

Örneğin rutin uygulamalar veya araştırma faaliyetinin tamamen dışarıya yaptırılması, 1507 açısından ret gerekçesi olabilir. Bu nedenle yazılım gideri bulunması, projenin otomatik olarak TÜBİTAK'a uygun olduğunu göstermez. Girişim önce çözdüğü teknik problemi ve geliştirme faaliyetini tanımlamalıdır.

Özel melek yatırımcı ve SAFE seçenekleriyle karşılaştırmada ise finansmanın sözleşme yapısı ayrıca incelenmelidir. Sağlanan kaynaklar, bu özel seçeneklerin koşullarını açıklamıyor. Dolayısıyla pay, değerleme veya sözleşme şartları için sayısal karşılaştırma yapılamaz.

Kamu hibesi tarafında karşılaştırılabilir unsurlar, kabul edilen giderler, destek oranı, uygunluk ve takvimdir. BiGG+ örneği ise kamu bağlantılı finansmanın da hisse karşılığı olabileceğini gösteriyor. Türkiye'deki girişimciler için doğru karşılaştırma, kurumun adından önce aracın türüne bakmakla başlar.

Hibe başvurularında sık sorulan sorular neler?

Hibe destekleri kimlere verilir? Koşullar programa göre değişir. KOSGEB'de işletme yaşı, sektör ve kayıt durumu önemlidir. TÜBİTAK 1507'de KOBİ ölçeğindeki sermaye şirketi olma ve uygun proje sunma şartları aranır.

Şahıs şirketi başvurabilir mi? TÜBİTAK 1507'ye başvuramaz. Diğer programlarda şirket türü ve özel uygunluk şartları ayrıca kontrol edilmelidir. Genç girişimci vergi istisnası ise şartları sağlayan gerçek kişilere yöneliktir, hibe değildir.

Aynı anda iki destek alınır mı? Çakışma kuralları programa göre değişir. Kaynaklar, farklı amaçlarla birden fazla araçtan yararlanılabileceğini belirtiyor. Ancak bu durum, aynı giderin iki programda otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmez.

Başvuru öncesinde ne kontrol edilmeli? Önce şirket türünü, kuruluş tarihini ve faaliyet alanını doğrulayın. Ardından gider listesini, öz kaynak ihtiyacını ve açık çağrı durumunu karşılaştırın. Son kontrolü kurumun güncel resmi sayfasından yapın.

Desteklerin üst sınırları ve takvimleri nasıl karşılaştırılıyor?