ABD, Çin‘in yarı iletken sektöründeki ilerlemesini durdurmaya yönelik yeni bir yaptırım paketini devreye almaya hazırlanıyor. Önümüzdeki günlerde açıklanması beklenen bu düzenlemelerle, Çin’in önde gelen 140 yarı iletken üreticisi ihracat kısıtlamalarına tabi tutulacak. Bu şirketler arasında Naura Technology Group, Piotech ve SiCarrier Technology gibi Çin’in önemli çip ekipmanı üreticileri yer alıyor. Özellikle Naura, ülkenin bu alandaki en büyük üreticisi olarak dikkat çekerken, diğer şirketler de yarı iletken endüstrisinde kritik bir rol oynuyor.
ABD, Çin’e karşı yeni teknoloji yaptırımları uyguluyor
Yeni yaptırım paketinde, yapay zeka uygulamaları için önemli olan yüksek bant genişlikli bellek (HBM) çiplerinin sevkiyatına sınırlamalar getirilirken, 24 çip üretim aracı ve üç yazılım aracı için de ek kısıtlamalar öngörülüyor. Ayrıca Singapur ve Malezya gibi ülkelerde üretilen çip üretim ekipmanlarının Çin’e ihracatına yönelik yeni yasaklar da gündemde. Bu durum, Lam Research, KLA ve Applied Materials gibi Amerikan firmalarının yanı sıra Hollanda merkezli ASM International gibi yabancı üreticilerin de zarar göreceği bir tabloyu ortaya koyuyor. ABD’nin hedefinde yer alan Çinli firmalar arasında yarı iletken üreticileri, iki yatırım şirketi ve 100’den fazla çip ekipmanı üreticisi bulunuyor. Bu şirketlerin birçoğu, geçmişte Huawei ile iş birliği yaptığı gerekçesiyle kara listeye alınacak ve ABD’li tedarikçilerden özel lisans almadan sevkiyat yapamayacak.
Çin, bu yaptırımlara rağmen yarı iletken alanında dışa bağımlılığını azaltmak ve teknolojik yeterliliğini artırmak için büyük çaba harcıyor. Ancak uzmanlar, Çin’in ABD’li Nvidia ve Hollandalı ASML gibi sektör liderlerinin oldukça gerisinde olduğunu vurguluyor. Yeni kısıtlamalar kapsamında, Çin’in en büyük fason çip üreticisi SMIC de hedef alınacak. Daha önce kara listeye dahil edilen SMIC, bu süre zarfında milyarlarca dolarlık ihracat lisansı almayı başarmıştı. Ayrıca, çip yatırımları yapan Wise Road Capital ve Wingtech Technology Co. gibi iki firma da kara listeye eklenecek.
ABD, Hollanda ve Japonya gibi müttefiklerini kısmen muaf tutarak yeni düzenlemelerde denge arayışına girdi. Ancak Malezya, Singapur, İsrail, Tayvan ve Güney Kore’de üretilen ekipmanlar, genişletilen Doğrudan Yabancı Ürün Kuralı (FDPR) çerçevesinde yaptırımlara tabi olacak. Bu yeni kural, ABD’nin denizaşırı bölgelerde üretilen ekipmanlar üzerindeki kontrolünü artırarak, bu ürünlerin Çin’e sevkiyatını engellemeyi amaçlıyor. Bunun yanı sıra, ABD ulusal güvenliğini tehdit edebilecek ya da askeri yapay zeka projelerine katkı sağlayabilecek çiplerin üretimini durdurma çabaları, kapsamlı bir şekilde devam ediyor. Ekim 2022’de benzer şekilde üst düzey çiplerin satışına yönelik kontrol mekanizmaları devreye alınmıştı ve bu yeni hamle, ABD’nin Çin’in bu alandaki ilerlemesine karşı yürüttüğü politikaların üçüncü aşamasını temsil ediyor.
