Robotik uzay uçağı casus uyduları gözetlemek için uzayın sınırına uçuyor. Gökyüzünde tek bir göze sahip olup Dünya’daki olayları izlemenin, yalnızca büyük uzay güçlerinin başarabileceği büyük bir başarı olarak görüldüğü (bazılarımız için) halen hafızalarda.
Bugün, fotoğraf çeken o kadar çok uydu var ki, kuleden baloncuklar fışkıran sevimli küçük bir şato olmadan, bir akvaryumda yaşamak gibi. Buna ek olarak, uzay fırlatma sektörünün artan yetenekleri ve uzaya yük gönderme maliyetlerinin düşmesi, yeni bir uydu türü ortaya çıkardı. Nispeten yüksek ve kararlı yörüngelere yerleştirilmiş birkaç uydu yerine, amaç, çok kısa bir sürede çok düşük Dünya yörüngesine minyatür uydulardan oluşan takımyıldızlar göndermek. Bu sayede, yörüngeleri bozulmadan ve Dünya atmosferinde yanmadan önce, uyduları yalnızca gözetleme için değil, aynı zamanda iletişim, uzaktan algılama ve savaş alanı ağları için de konuşlandırarak acil durumlara hızla müdahale etmek mümkün.
Casus uydu gözetimi
Eğer konuşlandırmayı yapan sizseniz bu çok iyi ve güzel, ancak siz alıcı tarafta olduğunuzda, başkasının kısa sürede yörüngeye ne koyduğunu nasıl öğreneceksiniz? 17 Temmuz 2025’te tek bir cevap test edildi. Pilotsuz Aurora uzay uçağı, Yeni Zelanda’daki Tāwhaki Ulusal Havacılık ve Uzay Merkezi’ndeki konvansiyonel bir pistten, çift yakıtlı bir roket motoruyla havalandı. 4,8 metre (15,7 ft) uzunluğundaki ve 4 metre kanat açıklığına sahip uçak, 20.000 metre (67.000 ft) irtifaya ulaştığında Mach 1,03 azami hıza ulaştı.
Uzayın kıyısında, Morning Sparrow sensör paketi etkinleştirildi. Bu Uzay Alanı Farkındalığı (SDA) yükü, alçak yörüngelerde veya hatta yörünge altı yörüngelerde bulunan Çok Alçak Dünya Yörüngesi (VLEO) nesnelerini izlemek ve görüntülerini almak için tasarlanmıştır. Gösterici yükü, biri dar görüş alanına, diğeri geniş görüş alanına sahip iki yükten oluşur. Bu yüklerden gelen veri, yerleşik işlemeyle oluşturulan stereoskopik bir panorama sağlar.
Ortaklara göre, süpersonik hız, yüksek irtifa uçuşu, kısa dönüş süresi ve geleneksel pistlerden operasyon yapabilme yeteneğine sahip bir platformla birleştirilen bu sensör paketi, alçaktan uçan uzay araçlarının aniden ortaya çıkmasını izlemek için hızlı ve duyarlı bir yol sağlıyor.
Dawn Aerospace CEO’su Stefan Powell: “Aurora tam da bu amaçla tasarlandı: yakın uzaya tekrarlanabilir, taktiksel erişim ve fırlatılmayı aylarca veya yıllarca bekleyemeyecek yükleri desteklemek.Uzay uçaklarının, geleneksel SDA varlıklarını tamamlayarak, duyarlı uzay operasyonlarının geleceğinde önemli bir rol oynayabileceğine ve oynayacağına inanıyoruz” dedi.
Robert Keele, xAI’ın hukuk müşavirliği görevinden bir yıldan biraz fazla bir süre sonra istifa ettiğini ve çocuklarıyla daha fazla zaman geçirmek istediğini söyledi. Keele ayrıca açıklamasında, istifası hakkında yorum yapmayan patronu Elon Musk ile “dünya görüşlerimiz arasında bir boşluk” olduğunu da kabul etti.
xAI hukuk şefi istifa haberini duyurdu
Keele, haberi hem X hem de LinkedIn’de paylaşarak: “İki küçük çocuğumu seviyorum ve onları yeterince göremiyorum,” diye yazdı. Yapay zeka girişimindeki zamanını “inanılmaz” ve Musk ile çalışma deneyimini “hayatının macerası” olarak nitelendirmesine rağmen, “aynı anda iki ata binmeye – aile ve iş – devam edemeyeceğini” söyledi.
Keele’nin haberi, sosyal medyada xAI meslektaşlarının yanı sıra velilerinden de büyük bir destek dalgasına yol açtı. Mayıs 2024’te xAI’ye ilk hukuk başkanı olarak katıldığında, henüz kendi çok kısa ömürlü kısmi hukuk şirketini kurmuştu. O zamanlar, “Keele Hukuk Bürosu iyi bir performans sergiledi. Ancak xAI’da hukuk departmanında çalışma fırsatını kaçıramazdım,” diye yazmış ve kendini “çok heyecanlı ve inanılmaz şanslı” olarak tanımlamıştı.
Keele, xAI’nin Mayıs 2024’te Andreessen Horowitz ve Sequoia Capital gibi önemli isimlerin desteğiyle 6 milyar dolarlık B Serisi yatırım turunu duyurmasından hemen önce geldi ve şirkete 24 milyar dolar değer biçti. Kısa süre sonra xAI hızlı bir büyüme yaşamaya başladı ve bu yılın Mart ayında, Musk’ın o dönemde xAI’ye 80 milyar dolar, X’e ise 33 milyar dolar değer biçtiğini söylediği bir anlaşmayla, Musk’ın sosyal medya şirketi X’i satın aldı.
Girişimcilik kariyerine başlamadan önce Keele, otonom uçak üreticisi Elroy Air’de hukuk departmanı başkanı ve Airbus’ın Silikon Vadisi inovasyon merkezinde genel danışman olarak görev yapıyordu. Avukat olmadan önce NASA’da roket bilimcisi olarak çalışan ve Venüs’ün yüzeyini haritalayan projede uzay aracı navigasyonu üzerinde çalışan Lily Lim, görevi devraldı. ServiceNow gibi çok sayıda firma ve şirkette avukatlık yaptıktan sonra, 2024’ün sonlarında gizlilik ve fikri mülkiyet uzmanı olarak xAI’ya katıldı.
Bluesky, Mastodon, Threads ve Nostr gibi açık sosyal ağları tek bir yerden takip etmenizi sağlayan bir uygulama olan Openvibe, işlevselliğini genişletiyor. Böylece favori haber sitelerinizi ve bloglarınızı da takip edebilirsiniz. Girişim, bunu başarmak için yeni makaleler veya blog yazıları gibi web sitelerinden gelen otomatik güncellemelere abone olmanızı sağlayan açık bir standart olan RSS (Gerçekten Basit Sendikasyon veya haber akışları) desteği ekliyor.
Openvibe sosyal medyayı tek uygulamada topluyor
Bu eklenti, birden fazla haber okuyucusu, web sitesi veya sosyal ağ uygulaması arasında geçiş yapmanıza gerek kalmadan ilgi alanlarınızı ve diğer önemli bilgilerinizi takip etmenizi sağlayarak Openvibe’ı daha kullanışlı hale getiriyor.
Yeni özellik, Openvibe’ı açık web genelindeki güncellemeleri takip eden diğer sosyal medya ve içerik toplayıcılarıyla daha doğrudan bir rekabete sokuyor. Bu rakipler arasında, bir zamanlar Twitterrific olarak bilinen popüler bir Twitter istemcisini geliştiren şirketin yeni uygulaması Tapestry; Mastodon, YouTube ve diğer platformlardaki sosyal profilleri takip etmeyi destekleyen bir RSS okuyucusu olan Feedeeed ve Flipboard’un geliştiricilerinden yeni bir açık sosyal medya uygulaması ve tarayıcısı olan Surf yer alıyor.
Openvibe CEO’su Matej Svancer, RSS desteğinin geçen yılki lansmanından bu yana uygulamanın uzun vadeli yol haritasının bir parçası olduğunu söylüyor. Ancak, bu özellik kullanıcı tabanı tarafından yoğun bir şekilde talep gördüğü için ekibin geliştirmeye öncelik verdiğini belirtiyor. Bu özelliği kullanmak için RSS kaynaklarını tek tek ekleyebilir, uygulamanın önerdiği siteleri işaretleyebilir ve takip etmek istediklerinizin üzerinde “Takip Et”e dokunabilir veya başka bir haber okuyucusundan tüm OPML dosyanızı içe aktarabilirsiniz. Daha fazla kişi RSS’i benimsedikten sonra, Openvibe kullanıcıları popüler kaynaklara yönlendirmek için en çok eklenen akışları gösteren bir liderlik tablosu sunacak.
Ekledikten sonra, RSS güncellemelerini uygulamanın birleşik ana akışında veya özel “RSS” akışında takip edebilir veya RSS akışlarını kendi özel akışınıza ekleyebilirsiniz.
RSS, podcast’leri ve YouTube kanallarını izlemek için de kullanılabilirken, Openvibe henüz bu formatlara odaklanmadı, diyor Svancer TechCrunch’a. Teknik olarak bunları uygulamaya eklemek bugün mümkün olabilir, ancak her öğeyi bir tarayıcıda açmak zorunda kalmadığınız sürece iyi bir kullanıcı deneyimi sunmayacağını açıklıyor.
Japon otomobil devi, büyük kayıplar ve soğuyan pazar gerekçesiyle tamamen elektrikli bir gelecekten geri adım atıyor. Bu, elektrikli araç sektörüne büyük bir darbe vuruyor ve temiz otomobillere giden yolun çok daha engebeli hale geldiğinin bir işareti.
Honda tamamen elektrikli hedefinden vazgeçti
Honda, tamamen elektrikli otomobil hayaline büyük bir darbe indirdi. Japon otomobil devi, çarpıcı bir geri adım atarak, elektriklendirme stratejisini yeniden değerlendirdiğini duyurdu ve bataryalı elektrikli araçların (BEV) artık geleceğinin kutsal kasesi olmadığının sinyalini verdi.
Bu hamle, elektrikli araçları benzinli muadilleriyle rekabet edebilecek hale getiren federal vergi indirimlerinin 30 Eylül’de sona ermesiyle zaten sarsılmış olan elektrikli araç sektörü için büyük bir aksilik. Tesla’nın başarısına hayran kalan otomotiv sektörü, yıllardır tamamen elektrikli araçlara geçiş için bir yarış içindeydi. Şimdi ise en büyük oyuncularından biri frene basıyor.
Honda Avustralya Başkanı ve CEO’su Jay Joseph, yakın zamanda Drive dergisine verdiği demeçte: “BEV’ler hedef değil; daha iyi elektrikli araçlar karbon nötrlüğe ulaşmanın bir yoludur, tek yol olmayabilir. BEV’ler gelişmeye devam edecek, katı hal pilleri üzerinde çalışıyoruz, ancak hedefimiz karbon nötr, bataryalı elektrikli araçlar değil” dedi. Bu açıklama, Honda yöneticilerinin 6 Ağustos’ta düzenledikleri basın toplantısında ortaya koydukları çarpıcı stratejik değişimi doğruluyor . Artık tamamen elektrikli bir geleceğe yatırım yapmıyorlar.
Bu dönüşümün nedeni basit: Honda’nın elektrikli araç stratejisi finansal bir kabusa dönüştü. Honda Genel Müdürü Eiji Fujimura, basın toplantısında, süresi dolan Enflasyon Azaltma Yasası (IRA) vergi indirimlerinin ve genel olarak “piyasanın sakinleşmesinin” etkisiyle elektrikli araç pazarı konusunda “pek iyimser olmadıklarını” itiraf etti. Fujimura, şirketin “bu yılki elektrikli araç satışlarında zorlandığını” ve tüketici beklentilerini karşılamak için “adımları hızlandırması” gerektiğini söyledi.
Finansal sonuçlar gerçek hikayeyi anlatıyor. Honda’nın son çeyreği, doğrudan elektrikli araç (EV) faaliyetiyle bağlantılı 113,4 milyar yen (780 milyon dolar) tutarındaki tek seferlik bir giderle sarsıldı. Bu gider, Amerika Birleşik Devletleri’nde satılan elektrikli araçlardaki zararları ve şirketin gelecekteki ürün gamından çıkardığı elektrikli araç modellerine ilişkin büyük bir varlık değer düşüklüğünü içeriyordu. Şirket, elektrikli araçla ilgili yıllık giderlerinin 650 milyar yen (4,47 milyar dolar) gibi şaşırtıcı bir rakama ulaşmasını bekliyor.
Google Finans’ın yeni tasarımı, bir sohbet robotuyla birlikte yapay zekaya odaklanıyor. Uygulama ayrıca yakında daha fazla kripto para birimi verisi sunacak.
Google Finans web uygulaması, yapay zekaya odaklanarak büyük bir revizyondan geçiyor. Bu yeni tasarım, finans tabanlı soruları yanıtlayacak ve ilgili bağlantıları sağlayacak yapay zeka destekli bir sohbet robotu içeriyor. İnsanların uygulamayı gerçek dünya sonuçları olan finansal kararlar almak için kullandığı göz önüne alındığında, sohbet robotunun halüsinasyonları en aza indireceğini umuyoruz.
Google Finans yapay zeka ile iyileştirmeler yapıyor
Platform ayrıca, şirketin kullanıcıların varlık performansını anlamalarına yardımcı olması gerektiğini söylediği yeni grafik araçları da sunuyor. Teknik göstergeleri ve mum grafiklerini görüntüleme seçenekleri olacak. Google, uygulamanın yakında daha geniş bir piyasa verisi yelpazesi sunacağını iddia ediyor. Bu, kripto para birimlerine daha fazla vurgu yapılmasını da içeriyor. Uygulama ayrıca, piyasa dalgalanmalarını izlemek için iyi bir kaynak olması gereken “anlık” canlı bir haber akışı da sunacak. Ancak, herkes önemli finansal kararlar almak için bir sohbet robotu kullanmak istemiyor. Güncelleme, her şeyi geleneksel Google Finans tasarımına geri döndüren bir geçiş düğmesi içeriyor. Önümüzdeki haftalarda ABD’li müşterilere sunulmaya başlanacak.
Bu, Google’ın yapay zekayla dolup taşan uygulamaları listesindeki en yeni uygulama. Gemini’nin aramadaki hakimiyetini hepimiz biliyoruz, ancak şirketin Dokümanlar ve E-Tablolar gibi çeşitli üretkenlik uygulamalarının hepsi bir dereceye kadar yapay zeka araçlarına kavuştu. Aynı şey, Google uygulamasının Keşfet özelliği için de geçerli.
Çin, robotları araştırma laboratuvarlarından insanların evlerine getirme yönündeki daha geniş kapsamlı çabaların bir parçası olarak, 8 Ağustos Cuma günü tamamen robotlara adanmış ilk tam ölçekli alışveriş merkezini açtı.
Pekin’in ileri teknoloji bölgesi E-Town’da bulunan dört katlı Robot Alışveriş Merkezi, Ubtech Robotics ve Unitree Robotics gibi Çinli şirketler de dahil olmak üzere 40’tan fazla markanın 100’den fazla robotunu sergiliyor. Mağaza, robotlar için bir otomobil bayisi gibi faaliyet gösteriyor. Çin’de yaygın olan “4S” modelini takip ederek, satış, servis, yedek parça ve anketler veya müşterilere geri bildirim sağlama fırsatları sunuyor.
Robot alışveriş merkezi bir ilk oldu
Alışveriş merkezinin direktörü Wang Yifan yaptığı açıklamada: “Robotlar binlerce eve girecekse, yalnızca robot şirketlerine güvenmek yeterli değil” dedi. Yeni alışveriş merkezindeki robotların fiyatları 2.000 yuan’dan (278 dolar) başlayıp birkaç milyon yuana kadar çıkıyor. Albert Einstein’ın konuşan insansı bir kopyasının fiyatı ise 700.000 yuan (97.473 dolar).
Alışveriş merkezinde ayrıca robot garsonların, robot şefler tarafından hazırlanan yemek ve içecekleri servis ettiği temalı bir restoran da bulunuyor. Ziyaretçiler ayrıca robotların futbol veya Çin satrancı oynamasını izleyebilir, robot köpeklerle etkileşime girebilir veya Isaac Newton, İmparator Qin Shi Huang ve ünlü Çinli şair Li Bai gibi tarihi figürlerin animatronik versiyonlarıyla tanışabilirler.
Robot Mall’un açılışı bu ay şehirdeki iki büyük robotik konferansıyla aynı zamana denk geliyor.
2025 Dünya Robot Konferansı boyunca, 20’den fazla ülkeden yaklaşık 500 uzman, robotik alanındaki en son trendleri tartışmak üzere bir araya gelecek. Yaklaşık 200 robotik şirketi de 1.500’den fazla sergide en son araştırma ve geliştirme atılımlarını sergilemek üzere hazır bulunacak.
Sadece birkaç gün sonra, Pekin, 14-17 Ağustos tarihleri arasında gerçekleşecek olan 2025 Dünya İnsansı Robot Oyunları’na ev sahipliği yapacak. İnsansı robotlar, atletizm, futbol ve danstan malzeme taşıma, ilaç ayırma ve diğer performansa dayalı ve senaryo odaklı zorluklara kadar her alanda becerilerini test edecekleri 21 etkinlikten oluşan bir dizi yarışmada karşı karşıya gelecek. Şimdiye kadar 100’den fazla takım yarışmak için kayıt yaptırdı.
Yapay zeka tarafından üretilen “beyin çürümesi” videoları internette hızla yayılıyor ve büyük ilgi görüyor. Şu anda genç kullanıcılar arasında ilgi gören bu kliplerde, spor ayakkabı giyen bir köpekbalığı ve kafasında kapuçino olan bir balerin gibi karakterler yer alıyor.
Bu trendi yönlendiren girişimlerden biri, 2022 yılında iki eski Google çalışanı tarafından kurulan OpenArt. Aylık yaklaşık 3 milyon aktif kullanıcısı olduğu söyleniyor. Şirket, yakın zamanda açık beta sürümünde kullanıcıların tek bir cümle, bir senaryo veya hatta bir şarkı girip bunu bir hikaye örgüsü içeren bir dakikalık videoya dönüştürmelerine olanak tanıyan yeni bir “tek tıklamayla hikaye” özelliğini kullanıma sundu. Bu özellik, TikTok için eğlenceli bir hikayeden YouTube için açıklayıcı videolar veya müzik videoları gibi daha ciddi içeriklere kadar her şeyi kapsayabilir. OpenArt, bu özelliğin reklamcılık için de kullanılmasını öngörüyor.
OpenArt videoları için telif konusunda dikkatli olunuyor
Tek Tıkla Hikaye ile üç şablon arasından seçim yapabilirsiniz: Karakter Vlog’u, Müzik Videosu veya Açıklayıcı. Bir karakter vlog’u için kullanıcılar öncelikle karakterlerinin bir resmini yükleyip bir komut girerek başlarlar. Bir şarkı yüklendiğinde, yazılım şarkı sözlerini anlar ve şarkının temasıyla uyumlu bir animasyon oluşturur; örneğin, bahçede açan çiçekler gibi.
Kullanıcılar, editörün storyboard modunu tekrar ziyaret ederek ve komut istemlerini değiştirerek tek tek klipleri düzenleyebilir ve daha rafine bir sonuç elde edebilirler. Platform, 50’den fazla yapay zeka modelini bir araya getirerek kullanıcıların DALLE-3, GPT, Imagen, Flux Kontext ve Stable Diffusion gibi tercih ettikleri araçları seçmelerine olanak tanır.
Yeni özelliğin amacı, devam eden tartışmalara rağmen oldukça popülerliğini koruyan bir mecra olan yapay zeka yaratıcısı olma engelini daha da düşürmek. Bu araçlar faydalı olabilse de (örneğin, özgün karakterler ve anlatılar içeren içerikleri hızla üretmek için video oluşturucuları kullanmak gibi), ele alınması gereken birçok etik sorun da vardır. Bunlar arasında, diğer sanatçıların stillerini taklit etmek, fikri mülkiyet hakları ve kötüye kullanma ve yanlış bilgi üretme tehlikeleri yer alıyor.
Kurucu ortak ve CEO Coco Mao verdiği demeçte: “Fikri mülkiyet ihlali konusunda dikkatli olmaya çalışıyoruz. Bazı fikri mülkiyet karakterlerini yüklediğinizde, kullandığımız modeller varsayılan olarak bunları reddediyor ve fikri mülkiyet karakterini üretemiyor, ancak bazen de hata veriyor” dedi.
Microsoft Lens; kağıt belgeleri, kartvizitleri, makbuzları ve diğer her şeyi kolayca okunabilir dijital dosyalara dönüştüren bir mobil belge tarayıcısı olarak görev yapıyordu. Microsoft, artık bu uygulamanın kullanımdan kaldırıldığını ve kullanıcılarını Copilot AI sohbet uygulamasına yönlendirdiğini söylüyor.
Microsoft Lens uygulaması için kötü son
Yeni bir destek belgesine göre, Lens 15 Eylül 2025’te iOS ve Android cihazlardan kaldırılacak, ardından 15 Kasım 2025’te Apple App Store ve Google Play’den kaldırılacak. Mevcut kullanıcılar, 15 Aralık 2025’e kadar uygulamanın tarama özelliklerini kullanmaya devam edebilecek. Bu tarihten sonra yeni taramalar mümkün olmayacak, ancak uygulama kullanıcının cihazında kaldığı sürece önceki taramalara erişim sağlanacak.
İlk olarak 2015 yılında piyasaya sürülen Microsoft Lens (o zamanlar Office Lens olarak biliniyordu), başlangıçta Windows Phone cihazları için tasarlanmış bir uygulamadan evrimleşti. Temel işlevleri diğer mobil tarama uygulamalarına benzese de belirli işlevler için kullanıcılardan ek ücret talep etmiyor veya onları bir aboneliğe zorlamıyor; bu da günümüz App Store’unda nadir görülen bir durum.
Bunun yerine, herhangi bir notu (el yazısı veya başka bir şekilde), belgeyi, makbuzu, kartviziti ve hatta beyaz tahta karalamalarını PDF, Word, PowerPoint, Excel veya görseller gibi seçtiğiniz dosya biçimine dönüştürme görevini yerine getirdi. Ayrıca, ortaya çıkan görüntüyü iyileştirmek, belgeyi aydınlatmak, daha keskin bir siyah beyaz kopyaya dönüştürmek ve daha fazlası için çeşitli yerleşik filtreler de sundu. Daha sonra dosyayı Microsoft uygulamalarından birine, diğer çevrimiçi hizmetlere veya film rulonuza kaydedebilirsiniz. Bu basit ve iyi sonuç veriyordu.
Uygulamanın yaklaşan kapanışı ilk olarak Bleeping Computer sitesi tarafından fark edildi ve site, kullanıcıların Lens’te bulunan tüm işlevlerden yoksun olan Microsoft 365 Copilot uygulamasına yönlendirildiğini belirtiyor. Copilot tarama işlemlerini gerçekleştirebilse de bu taramaları doğrudan OneNote, Word veya PowerPoint’e kaydetmeyi desteklemiyor ve kartvizit taramalarını da OneNote’a kaydetmiyor. Ayrıca, sitenin belirttiğine göre, Lens’in sesli okuma ve Immersive Reader entegrasyonu gibi erişilebilirlik özelliklerinden de yoksun.
Uygulama zekası sağlayıcısı Appfigures’ın verilerine göre, Lens, yaşına rağmen oldukça popülerliğini koruyor ve son 30 günde App Store ve Google Play’de 322.000’den fazla indirmeye ulaştı. Şirketin verilerine göre, Ocak 2017’den bu yana 92.3 milyon kez indirildi.
Bu ay yayınlanan bir vaka çalışması, modern zamanlara uygun, uyarıcı bir öykü sunuyor. Doktorlar, bir adamın ChatGPT diyet tavsiyelerini uyguladıktan sonra zehir kaynaklı psikoz yaşadığını ayrıntılarıyla anlatıyor.
Washington Üniversitesi doktorları, Annals of Internal Medicine: Clinical Cases dergisinde gerçek Black Mirror olayını belgeledi. Adamın, ChatGPT diyet önerisi üzerine üç ay boyunca aldığı bromürden zehirlendiği bildirildi. Neyse ki, tedaviyle durumu düzeldi ve başarıyla iyileşti.
ChatGPT diyet tavsiyesi sağlık problemlerine neden oldu
Bromür bileşikleri, 20. yüzyılın başlarında uykusuzluktan anksiyeteye kadar çeşitli sağlık sorunlarının tedavisinde yaygın olarak kullanılıyordu. Ancak zamanla, insanlar bromürün yüksek veya kronik dozlarda toksik olabileceğini ve ironik bir şekilde nöropsikiyatrik sorunlara yol açabileceğini fark ettiler. 1980’lere gelindiğinde, bromür çoğu ilaçtan çıkarıldı ve bromür zehirlenmesi veya bromizm vakaları da azaldı. Yine de bu bileşen bazı veteriner ilaçlarında ve gıda takviyeleri de dahil olmak üzere diğer tüketici ürünlerinde kalmaya devam ediyor ve ara sıra bromizm vakaları bugün bile yaşanıyor. Ancak bu olay, yapay zeka kaynaklı ilk bromür zehirlenmesi olabilir.
Rapora göre, adam yerel bir acil servise başvurdu ve personele komşusu tarafından zehirleniyor olabileceğini söyledi. Bazı muayeneleri iyi olmasına rağmen, adam ajite ve paranoyaklaştı, susamış olmasına rağmen kendisine verilen suyu içmeyi reddetti. Ayrıca görsel ve işitsel halüsinasyonlar gördü ve kısa süre sonra tam teşekküllü bir psikotik atak geçirdi. Psikozunun ortasında kaçmaya çalıştı ve ardından doktorlar onu “ağır sakatlık nedeniyle istem dışı psikiyatrik gözetime” aldı.
Doktorlar damardan sıvı ve antipsikotik verdiler ve durumu düzelmeye başladı. Adamın hastalığının bromizmden kaynaklandığından erken şüphelendiler ve adam tutarlı bir şekilde konuşabilecek kadar iyileştiğinde, bunun vücuduna nasıl girdiğini tam olarak anladılar. Adam, doktorlara üç ay önce kasıtlı olarak ChatGPT diyet önerisi olarak sodyum bromür almaya başladığını söyledi. Beslenmesinde çok fazla sofra tuzu (sodyum klorür) olmasının olumsuz sağlık etkileri hakkında okumuştu. Ancak literatürü incelediğinde, yalnızca sodyum alımını nasıl azaltacağına dair tavsiyelerle karşılaştı. Doktorlar, “Üniversitede beslenme eğitimi almış olmasından ilham alan adam,” diye yazdı ve bunun yerine diyetinden klorürü çıkarmayı denemeye karar verdi. Yardım için ChatGPT’ye başvurdu ve görünüşe göre klorürün bromürle güvenli bir şekilde değiştirilebileceği söylendi. Yapay zeka testinin sonucu temiz çıkınca, ChatGPT diyeti uygulayarak internetten satın aldığı sodyum bromürü tüketmeye başladı.
Olayın zaman çizelgesi göz önüne alındığında, adam muhtemelen ChatGPT 3.5 veya 4.0 kullanıyordu. Doktorlar adamın sohbet kayıtlarına erişemediği için, talihsiz konsültasyonunun tam olarak nasıl geliştiğini asla bilemeyeceğiz.
Her yıl bilişim sektörünün büyük heyecanla beklediği “Bilişim 500 – İLK BEŞYÜZ BİLİŞİM ŞİRKETİ Araştırması” sonuçları, bu yıl “Bakış Açını Değiştir” mottosu ile 7 Ağustos Perşembe günü Grand Pera Tarihi Emek Sineması’nda gerçekleştirilen ödül töreninde açıklandı. Ülkemiz ve global pazar için yol gösterici olarak kabul edilen Bilişim 500 Araştırması’na ilişkin verilerin paylaşıladığı törende, 4 ayrı ana kategoride birinci olan şirketlere ödülleri takdim edildi. İlgili bakanlıklar ve kurullarının yanı sıra bilişim sektörünün üst düzey profesyonellerinin katılımı ile gerekleşen törende ‘25 Yıl Kadın Bilişimci Ödülleri’, ‘35 Yıl Emek Ödülleri’, ‘50 Yıl Emek Ödülü’ ve BThaber Özel Ödülleri de sahiplerini buldu.
Kategorilere göre sektörün liderleri açıklandı
Şirketlerin ciro bilgilerine göre genel ve kendi kulvarında sıralandığı araştırmanın sonuçlarına göre; bilişim sektörün zirvesinde bu yıl da Turkcell yer aldı. Türk Telekom’un ikinci, Vodafone’un üçüncüsırada yer aldığıBilişim 500Araştırması’nın Türkiye Ekonomisine Katkı Özel Ödülleri kategorisinde; yılın Ar-Ge yatırımı kategori birincisi Logo Yazılım olurken; yılın yapay zeka kategori birincisi Deeptech oldu. Yılın Türkiye merkezli üretici hizmet kategori birincisi Türk Telekom, yılın Türkiye merkezli üretici yazılım kategori birincisi Intertech, yılın donanım ihracatı kategori birincisi Karel, yılın hizmet ihracatı kategori birincisi TP, yılın yazılım ihracatı kategori birincisi olarak Havelsan ödüle layık görüldü.
Tören sponsorluğunu KoçSistem, yayın sponsorluğunu Odine’nin üstlendiği, DeepTech, Link Bilgisayar, Sistem Global, BulutTahsilat, BlackLion’ın sponsorlar arasında yer aldığı Bilişim 500 Ödül Töreni’nin açılış konuşmasını BThaber Başkanı Murat Göçe yaptı. Açılış programında; T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan, BThaber Başkan Yardımcısı Özlem Unan, KoçSistem Genel Müdürü Mehmet Ali Akarca, Odine Solutions Teknoloji COO’su Bora Yücel, Link Bilgisayar Yönetim Kurulu Başkanı Şaban Geyik, Ekonomist Dr. Hakan Yurdakul, Sistem Global Teknoloji ve Yazılımdan Sorumlu Şirket Ortağı Baha Tosun, DEEPTECH Universe Savunma ve Bilişim Teknolojileri Yönetim Kurulu Başkanı Emre Evren törende yaptıkları konuşmalar ile sektörün bugünü ve yarınına ayna tuttular.
Bilişim sektörünün en önemli etkinliklerinden biri olan Bilişim 500 araştırmasını ve ödül törenini 26 yıldır sürdürüyor olmanın gururunu yaşadıklarını belirten BThaber Başkanı Murat Göçe konuşmasında “Her yıl Bilişim 500 araştırmamızın çalışmalarına törenden 8 ay önce başlıyoruz. Uzun, meşakkatli ve yorucu olan bu süreci yönetirken en çok vakit ayırdığımız konu yılın mottosunu belirlemek oluyor.
Çok önemsiyoruz, çünkü mesajlarımızı taşıyor. Bu yıl için mottomuzu “Bakış Açını Değiştir” olarak belirledik. Dünyada ve ülkemizde kötü, canımızı sıkan olaylar da oluyor. Peki bu olaylara bakıp ne yapacağız? Elbette işimizi geliştireceğiz. Bilişim 500 sonuçlarında da göreceksiniz, zamanında doğru iş yapan firmalarımız yükseliyor. İşte büyün hikaye, bakış açısını değiştirmek ve çok çalışmak. Olumsuzluklara takılmayacağız, çok ve verimli çalışıp ülkemiz için de fayda sağlayacağız” dedi.
Bilişim 500’deki şirketlerin toplam geliri, 1,1 trilyon TL’ye ulaştı
Konuşmasında sektörün genel eğilimlerini, şirketlerin sektördeki konumlarını ve rekabet dinamiklerini analiz eden Bilişim 500 Araştırması’nın, yatırımcılar ve iş dünyası profesyonelleri için önemine değinen BThaber Başkan YardımcısıÖzlem Unan, “2024 yılında sıralamaya giren şirketlerin toplam geliri, bir önceki yıla göre %56 oranında arttı. 2023 yılında bu büyüme TL bazında %88, dolar bazında ise %31 seviyesindeydi. 2024 yılında sıralamaya giren şirketlerin toplam geliri, bir önceki yıla göre %56 oranında artarak 1,1 trilyon TL’ye ulaştı. Yaklaşık 34 milyar dolara denk gelen bu rakam ile dolar bazında %13 düzeyinde bir büyümeye elde edildi. Sıralamaya giren şirketlerin 90’ı %100’ün üzerinde gelir artışı sağlarken, en yüksek büyüme oranı %690 olarak gerçekleşti” dedi.
Sektör dinamikleri incelendiğinde, odağın yapay zeka ve sürdürülebilirlik başlıklarına kaydığının gördülüğünü belirten Özlem Unan “Üretken yapay zeka, siber güvenlik, bulut teknolojileri ve sürdürülebilirlik yalnızca gündemdeki kavramlar olmanın ötesine geçerek, kurum stratejilerinin merkezine yerleşmiş durumda. Özellikle üretken yapay zeka uygulamaları, kurumların iç süreçlerinden müşteri etkileşimlerine kadar geniş bir yelpazede dönüşüm yaratıyor. Ancak bu dönüşüm sürecinde en dikkat çeken zorluklardan biri, gelişmiş teknoloji alanlarında uzman insan kaynağına erişimin giderek zorlaşması” diyerek “Bu noktada, dış kaynaklı BT hizmeti sağlayıcılarının ve yönetilen hizmetlerin stratejik önemi her geçen gün artıyor” yorumunda bulundu.
500’ün 90’ı yüzde 100’den fazla büyüdü
En yüksek büyüme gösteren şirketin TL bazında yüzde 690 büyüdüğünün belirlendiği araştırmaya, geçtiğimiz yıl sıralamada yer almayan 74 yeni şirket sıralamaya girdi. Yüzde 100’ün üzerinde büyüyen şirket sayısı ise 90 oldu.
Yapay zeka gelirlerinde bir önceki yıla göre %100’e varan bir büyüme
Araştırma kapsamında yapay zeka gelirlerinde bir önceki yıla göre %100’e varan bir büyüme kaydedildi. Diğer yandan bulut hizmetleri gelirleri ise yüzde 76 oranında arttı.
Türkiye’de üretilen yazılım gelirleri %93 artışla 69 milyar TL’ye yükseldi
Araştırma yazılım sektöründeki ivmeyi de ortaya koydu. Türkiye’de üretilen yazılım gelirleri %93 artışla 69 milyar TL’ye yükseldi. Bu gelirin %63’ü sektörel yazılımlardan elde edildi. Finans, bankacılık ve savunma sektörlerindeki yazılım gelirlerinin büyümesi de dikkat çekici. Yazılım ihracat gelirleri %99 artarak 14 milyar TL’yi aşarken, hizmet ihracatı da %78 oranında büyüdü.
Dr. Ömer Fatih Sayan: 2026 yılında 5G ile herkesi buluşturacağız
“Bilişim sektörünün en prestijli çalışmalarından biri olan Bilişim 500’e emek veren herkesi kutlarım” diyerek sözlerine başlayan T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan “Bakış açını değiştir temasını çok yerinde ve düşündürücü bir çağrı olarak görüyorum. Bu hepimiz için sorumluluk demek. İçinde bulunulan çağda, değişimin artık istisna değil, harfi harfine uyulması gereken bir kural olduğunu dile getirerek, şunları kaydetti:
“Dünya sürekli değişiyor. Dolayısıyla eski kalıplarla, dünün alışkanlıklarıyla yol almaya çalışmak adeta yerinde saymaya eşdeğer. Hele ki söz konusu teknoloji, bilişim ve iletişimse bu alanlarda ayakta kalmak için yalnızca değişimi ayak uydurmak değil, aynı zamanda buna yön vermek gerekiyor. Bu noktada ülkeleri, şirketleri, bireyleri birbirine bağlayan güçlü ve tetikleyici bir durum, yeni durum devreye giriyor, bu da veri. Veri, dijital çağımızın yeni petrolü, bilgi ise onun en kıymetli ürünü. Ancak bilgiye ulaşmak tek başına yeterli değil aslolan olan o bilgiyi anlamlandırmak, onu işlemek, nihayetinde topluma, ülkeye, insana fayda sağlayacak katma değeri bu bilgiyi dönüştürebilmek.”
5G ve ötesi teknolojilere geçiş sürecinde yerli ve milli teknolojilere odaklanıyoruz
Türkiye’nin dört bir yanında yaygınlaşan veri merkezleri, fiber yatırımları, 5G geçiş sürecinde yapılan hazırlıkların, Türkiye’nin dijital ekonomideki rolünü adeta daha da sağlamlaştırdığını söyleyen Sayan “5G ve ötesi teknolojilere geçiş sürecinde yerli ve milli teknolojilere odaklanıyoruz. 2026 hedefimiz net. Türkiye’nin dört bir yanında tamamen yerli ve milli teknolojilerle 5G’yi aktif kullanabilmek. 5G ihalesini önümüzdeki aylarda yapacağız, 2026 yılında 5G ile herkesi buluşturacağız” dedi.
Konuşmasında sahte belgelerle e-imza üretilmesi sürecine de değinen Sayan, “İşin içine sosyal medyada dahil olduğunda dezenformasyon adeta başrolde oluyor. Şunun altını özellikle çizmek istiyorum ki bütün kritik durumlarda olduğu gibi biz bu sürecinde ilk anından itibaren tüm hassasiyetimizle devredeydik, bu süreçte de yapılması gereken her şeyin titizlikle yapıldığını anlattı. Vatandaşımızın verisini, kimliğini, haklarını korumak için ne gerekiyorsa yapıyoruz, yapmaya da devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.
Dijitalleşme yönetimli ve güvenli bir şekilde ilerlemeli
Yapay zekanın, sektörlere ve kişilere etkilerinden bahseden Sayan, dijitalleşmenin kontrolsüz değil, yönetimli ve güvenli bir şekilde ilerlemesi gerektiğini aktardı. Sayan konuşmasında “Özellikle gençlerimize hedef alan konu var. Büyük bir hassasiyet konusu. Siber zorbalık, pornografi, kimlik hırsızlığı, dijital bağımlılık, dijital dolandırıcılık, yasa dışı bahis siteleri. Hepsi toplumsal birer tehdit. İşte bu yüzden hem teknolojiyi geliştirmek hem de bu teknolojiye dair toplumsal bir bilinç oluşturmak zorundayız” dedi.
Bizim kararımız net. Türkiye’nin verisi Türkiye’de kalacak
Veri güvenliğine ilişkin olası riskleri sonlandırabilmek adına yaptıkları çalışmaları aktarıp, veri güvenliğine önem verdiklerini dile getiren Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan, “Bizim kararımız net. Türkiye’nin verisi Türkiye’de kalacak. İşte bunu yapmak zorundayız. Nasıl yapacağız derseniz yapay zeka konusunda da millileşerek. Gerekli adımlar atıyor ve verilerimizin ülke sınırları içerisinde güvende olması için de önlemleri alıyoruz. Dezenformasyon Yasası bu bakış açısının bir ürünü. Bununla ilgili çalışmalar tamamlanmış olsa da özellikle son dönemde yaşanan gelişmeler bize gösterdi ki bu konuya çok daha eğilmeliyiz” açıklamasında bulundu.
Bilişim 500 açılış programı sektörün öncü firmalarının yöneticilerinin konuşmacıları ile devam etti.
“80. yılımızda çok çalışıyor, zihinleri de değiştirmeye çalışıyoruz”
Açılış programında konuşan, yıllardır Bilişim 500 Araştırması’nı referans kaynağı olarak konumlandırdıklarını belirten KoçSistem Genel Müdürü Mehmet Ali Akarca sözlerine şu şekilde devam etti. “Bugünün mottosu olan bakış açımızı değiştirmek, hepimizin yapması gereken. Bugün bakış açımız neyse, ondan daha farklı bir yerden bakmamız lazım. Farklı bakış ile ortaya çıkan örnekler bilim dünyasını değiştirdi. Günümüzde teknoloji artık gerekli mi değil mi diye sormuyor, teknolojiyi biz insanlar için nasıl daha iyi kullanabiliriz, sorusunun cevabına bakıyoruz. Hepimiz ülkemiz için, bizden sonraki nesil için, şirketlerimiz için daha iyi nasıl yapabiliriz ve teknoloji buna nasıl bir araç olabilir diye bakıyor, yeni bakış açılarına geçmeye çalışıyoruz. KoçSistem olarak 80. yılımızı kutlarken bizden önce atılan tohumu hep birlikte, kamu ve özel sektörle, iş ortaklarımızla, tüm paydaşlarımızla büyütüyoruz. Bizden sonrası için farklı bir bakış açısıyla farklı iş modellerini hayata geçirmek için çok çalışıp üretirken, zihinleri de değiştirmeye çalışıyoruz. Teknoloji var, Türkiye’de çok iyi mühendisler de var ama önemli olan bizim zihinleri ve kültürleri değiştirmemiz. Değiştirdiğimiz takdirde hepimiz çok daha iyi çok daha güvenli, zengin, bereketli bir Türkiye’yi ve dünyayı konuşacağız” dedi.
Değişiminin kolektif zeka ile geleceğine inanıyoruz
Açılış programında konuşması ile yer alan Odine Solutions Teknoloji COO’su Bora Yücel, “Yıllarca yurt içinde yurt dışında çok sık söylediğim bi cümle var; ‘Ölçemediğini yönetemezsin, yönetemediğini de geliştiremezsin.’ Bu yaklaşımla, 26 yıldır devam eden Bilişim 500 Araştırması’nı çok anlamlı buluyoruz. Günümüzde bakış açısını değiştirmek, bir tercih değil bir zorunluluk.
Son 2 sene içerisinde özellikle yapay zekanın hızlı gelişimine birlikte şahit oluyoruz. Artık teknolojiye erişmek bir ayrıcalık olmaktan çıktı. Ama o teknolojiyi hayatımıza, iş yapış şekillerimize nasıl uyarlayabildiğimiz önemli. Her ne kadar teknolojiye yetişmek artık kolaylaşmış olsa da Türkiye’de şirketler arasında yapay zekayı tam anlamıyla süreçlerine yansıtmış şirket sayısı ne yazık ki oldukça düşük. Boşluk olarak uzmanlık eksikliğini görüyoruz” diyerek insan kaynağının önemine de dikkat çekti.
Amerika’da kurduğumuz yapay zeka üzerine araştırma geliştirme yapacak patentler üretecek şirketimiz Odine Labs’i kurduklarını belirten Yücel konuşmasında, “Değişiminin kolektif zeka ile geleceğine inanıyoruz bu yüzden kamu, ve özel sektör,üniversiteler ve tüm paylaşlarla yapıcağımız iş birliklerine çok önem veriyoruz” dedi.
Dr. Hakan Yurdakul: “Birleşmeleri, satın almaları dikkate alın”
Bilişim hizmetlerinde ihracattaki performansınızın kıymetli bir gösterge oluğunu belirten Ekonomist Dr. Hakan Yurdakul “38 OECD üyesi içinde 2024’te Türkiye’nin bilişim ihracatı 4.5 milyar dolardı. Türkiye OECD’de 8.sırada, yani çok başarılı. 2003’ten 2024’e kadar 22 kat hizmet ihracatını bilişimde artırmış olan Türkiye’nin toplam servis ihracatı payı yüzde 9. Türkiye daha çok yol katedecek potansiyele sahip. Türkiye ile İspanya çok benzer özellikler gösteren iki ülke. Fakat bilişim servis ihracatı toplam servis ihracatına pay olarak kimi zaman Türkiye’de yüzde 9 iken, İspanya’da 16.8. Türkiye’de yine teknoloji geliştirme bölgelerindeki yabancı şirketlerin oranı yüzde 4.4 iken İspanya da yüzde 18-20 arası değişiyor. Son bir ölçekte Türkiye 2023 yılında uluslararası patent enstitüsüne toplam 10081 tane patent başvurusunda bulunmuş. İspanya da bu 8047. Türkiye’deki patent başvuruların yüzde 90’ını Türk vatandaşları ve Türk firmaları tarafından yapılırken, İspanya’da bu oran yalnızca yüzde 41. Dolayısıyla büyümek için ölçeklenin, uluslarasılaşın. Bunun için de birleşmeleri, satın almaları dikkate alın. Paydalarınıza kıymet verin” dedi.
Özel Ödüller de Sahiplerini Buldu
“Bakış Açını Değiştir” mottosu ile gerçekleştirilen törende ayrıca 25 Yıl Kadın Bilişimci Ödülleri, 35 Yıl ve 50 Yıl Emek Ödülleri ve BThaber Özel Ödülleri de verildi. 25 Yıl Kadın Bilişimci Ödülleri; Emine Korkmaz, Arzu Batur Yalçinkaya, Fulya Biçak Muştu, Nilüfer Şebnem Ansen, Gülsün Gönültaş Akhisaroğlu ve Hande Önder’e takdim edildi. 35 Yıl Emek Ödülleri’ni Okan Şengül, Neslihan Aksun, Gürkan Sel, Reha Emekli, Yusuf Biton alırken, 50 Yıl Emek Ödülü’nün sahibi Cüneyt Kalpakoğlu oldu. BTHaber Vefa Ödüllerinin sahipleri ise şöyle sıralandı: Ventus Creative, Eti Danışmanlık, HCS Kablolama Sistemleri, Blacklion, KoçSistem ve Schneider Electirc.
Trump, Truth Social’da paylaştığı bir gönderide, Intel İcra Kurulu Başkanı Lip-Bu Tan’ın “son derece ‘çatışmalı’ olduğunu ve derhal istifa etmesi gerektiğini” söyledi. Trump: “Bu soruna başka bir çözüm yok” dedi.
Arkansas Senatörü Tom Cotton, bu hafta yazdığı mektupta Tan’ın Çinli şirketlerle olan bağlarını sorguladı ve Cadence Design’ı ilgilendiren geçmişteki bir ceza davasına atıfta bulundu. Tan, çip üreticisinin Pat Gelsinger yönetimindeki düşüşten toparlanmaya çalışması sırasında Mart ayında Intel CEO’su olarak atanmıştı.
Trump ve Intel arasındaki sorun büyüyor
Intel hisseleri Başkan Donald Trump’ın çip üreticisinin CEO’sunun derhal istifa etmesini istemesinin ardından düştü. Cotton, Intel’in başkanına “Intel’in operasyonlarının güvenliği ve bütünlüğü ile bunun ABD ulusal güvenliği üzerindeki potansiyel etkisi konusunda endişelerini dile getirmek ” amacıyla bir mektup yazdı.
Cotton: “Intel’in Amerikan vergi mükelleflerinin parasını sorumlu bir şekilde yönetmesi ve geçerli güvenlik düzenlemelerine uyması gerekiyor. Bay Tan’ın bağlantıları, Intel’in bu yükümlülükleri yerine getirme becerisi hakkında soru işaretleri uyandırıyor” dedi.
Cotton, şirketin Tan’dan Çin Komünist Partisi, Halk Kurtuluş Ordusu ve Çin’deki diğer ilgili kuruluşlarla bağlantılı çip üreticilerindeki pozisyonlarını elden çıkarmasını isteyip istemediğini sordu. Reuters’ın nisan ayında bildirdiğine göre Tan, bazıları ülkenin ordusuyla bağlantılı olanlar da dahil olmak üzere çok sayıda Çin şirketine doğrudan veya girişim fonları aracılığıyla yatırım yaptı. Intel, Temmuz ayında ikinci çeyreğe ilişkin mali sonuçlarını açıkladığında kazanç beklentilerini aştı ancak çeşitli harcama kesintilerine gittiğini duyurdu.
Tan, bir muhtırada, diğer şirketler için çip üreten ve 3,17 milyar dolar işletme zararı olan şirketin maliyetli döküm bölümünde kesintilere gittiğini duyurdu. Şirket, Almanya ve Polonya’da planlanan fabrika projelerini iptal etti ve Vietnam ve Malezya’daki test ve montaj operasyonlarını birleştirdi. Tan ayrıca Intel’in Ohio’daki çip fabrikasının inşasını yavaşlatacağını söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın çipler ve yarı iletkenlere %100 vergi koyma tehdidinden endüstrinin ağır toplarını büyük ölçüde muaf tutmasının ardından küresel teknoloji hisseleri rahatlama rallisiyle yükseldi. Gümrük vergilerinden vazgeçiş, sektörde olumlu beklentiler yarattı.
Gümrük vergilerinden vazgeçiş şirketler için iyi sonuçlar gösterdi
Trump, yeni gümrük vergisi oranının “ABD’ye gelen tüm çip ve yarı iletkenler” için geçerli olacağını, ancak ABD’de üretim yapma taahhüdünde bulunan veya bu süreçte olan şirketlere uygulanmayacağını söyledi. Bu durum, şirketler için gümrük vergilerinden vazgeçiş ihtimalini artırıyor.
Apple hisseleri, Trump’ın şirketin ABD’ye 100 milyar dolar daha yatırım yapacağını açıklamasının ardından, Nisan ayındaki Kurtuluş Günü satışlarından bu yana yaşadığı kayıpların çoğunu telafi ederek %2 yükseldi. Bu hamle, şirketin iPhone’lara yönelik olası gümrük vergilerinden kaçınmasına yardımcı olabilir.
Yarı iletken üretim ekipmanı tedarikçisi Applied Materials ile çip üreticileri Texas Instruments, GlobalFoundries ve Broadcom’un (Apple’ın yatırım ortakları) hisseleri %1,3 ile %5,5 arasında değer kazandı. ABD’de listelenen diğer çip üreticileri de yükselişteydi; Advanced Micro Devices %3,1, Nvidia ise %1,4 artış gösterdi. Gümrük vergilerinden vazgeçiş haberleri, piyasalarda olumlu bir hava oluşturdu.
Vivek Arya liderliğindeki BofA Global Research analistleri bir notta, “Yüksek seviyeden bakıldığında, %100’lük başlık rakamı korkutucu görünüyor, ancak pratikte çok daha düşük bir etki bekliyoruz” dedi. Ancak Intel, Trump’ın Intel’in yeni CEO’su Lip-Bu Tan’ın derhal istifasını istemesinin ardından yüzde 1,4 düştü.
Avrupalı çip üreticileri de bu yükselişe katıldı; ASML ve ASMI’nin hisseleri %3’ün üzerinde değer kazandı. BE Semiconductor Industries ise %4,7 yükseldi. JPMorgan analistleri, önerilen %100 yarı iletken tarifesinin, Avrupa Birliği ve ABD arasında geçen hafta kararlaştırılan %15’lik temel tarifeye eklenmeyeceğini öngörüyor.
AB yetkililerine göre, çerçeve ticaret anlaşması yarı iletken üretim ekipmanlarına sıfır-sıfır gümrük vergisi getirecek. Alman Infineon, henüz herhangi bir ayrıntı açıklanmadığı için olası yarı iletken tarifeleri konusunda spekülasyon yapamayacağını açıkladı. Şirketin hisseleri %0,9 arttı.
Duolingo hisseleri, yapay zekanın kullanıcı büyümesini desteklemesiyle artan rehberlik sayesinde %30 fırladı. Yapay zeka destekli büyümeden faydalanan Duolingo, tüm yıl için rehberliğini artırdı ve güçlü bir üçüncü çeyrek tahmini yayınladı.
Şirketin kurucu ortağı ve CEO’su Luis von Ahn, yaptığı açıklamada: “Bu çeyrekte rezervasyon ve gelir konusundaki yüksek beklentilerimizi aştık ve bunu karlılığı artırırken başardık” dedi. Duolingo, teklifini genişletmek ve abone sayısını artırmak amacıyla yeni yapay zeka araçlarını uygulamaya koydu ve dil kurslarının ötesine geçti.
Mobil öğrenme platformu, yıllık hedefini 987 milyon ila 996 milyon dolar aralığından 1,01 milyar ila 1,02 milyar dolar arasına yükseltti. Duolingo da rezervasyon hedefini 1,15 milyar ila 1,16 milyar dolar arasına yükseltti.
Şirketin kurucu ortağı ve CEO’su Luis von Ahn yaptığı açıklamada: “Bu çeyrekte rezervasyon ve gelir konusundaki yüksek beklentilerimizi aştık ve bunu karlılığı artırırken başardık” dedi. Günlük aktif kullanıcı sayısı bir önceki yılın aynı dönemindeki 34 milyondan yaklaşık %40 artarak 48 milyona ulaştı.
Duolingo, kurs seçeneklerini genişletmek ve kullanıcı sayısını artırmak amacıyla, bazı ücretli aboneler için görüntülü görüşme pratiği özelliği de dahil olmak üzere yapay zeka araçlarını uygulamaya koydu. Şirket ayrıca, satranç gibi yeni kurslarla dil öğreniminin ötesine de geçti.
Duolingo ayrıca uygulama ürünlerini genişletmek amacıyla Londra merkezli müzik oyun girişimi NextBeat’i açıklanmayan bir bedel karşılığında satın aldığını duyurdu. Şirketin CEO’su, Duolingo’nun büyüme yolculuğunun henüz erken aşamalarında olduğunu söyledi.
Gelirler, bir önceki yıla göre yaklaşık %41 artarak 252 milyon dolara çıktı ve Wall Street’in 241 milyon dolarlık tahminini aştı. Net gelir, bir önceki yıla göre %84 artarak yaklaşık 45 milyon dolara, yani hisse başına 91 sente çıktı. Duolingo, üçüncü çeyrek için 257 milyon ila 261 milyon dolar arasında gelir öngörüyor. Bu rakam, Wall Street analistlerinin 253 milyon dolarlık tahminini aşıyor.
Airbnb, yılın geri kalanı için daha zayıf bir büyüme öngördü. Şirket, bu eğilimin, Asya ve Latin Amerika’daki güçlü rezervasyonların kazançları artırdığı bir önceki yılki dönemle yapılan zorlu karşılaştırmalara bağlı olduğunu söyledi. Tatil kiralama şirketinin hisseleri kapanışın ardından yüzde 6’dan fazla düştü.
Airbnb hisseleri için kötü haber
Tatil kiralama şirketi, United Airlines ve Wyndham Hotels gibi birçok seyahat firmasında görüldüğü gibi, Nisan ayındaki ilk yavaşlamanın ardından ikinci çeyrekte ABD seyahat talebinde toparlanma gördü. Sektör, Başkan Donald Trump’ın değişen ticaret politikası ve enflasyona rağmen tüketici güveninin iyileşmeye devam etmesini umarak temkinli bir iyimserlik içinde kalmaya devam ediyor.
Şirket, Haziran ayında sona eren çeyrekte rezervasyon yapılan gece sayısındaki artışın her ay hızlandığını, özellikle ABD iç hat seyahatlerindeki artışın etkili olduğunu belirtti. CEO Brian Chesky, kazanç sonrası yaptığı açıklamada: “Çeyrek küresel ekonomik belirsizliklerle başlasa da seyahat talebi arttı” dedi. Ancak şirket, dördüncü çeyreğe girerken gece rezervasyonlarındaki yıllık artışın yavaşlamasını bekliyor. Üçüncü çeyrekte ise örtülü rezervasyon oranının (yani gelirin brüt rezervasyonlara oranının) sabit kalmasını bekliyor.
2024’ün dördüncü çeyreğinde Latin Amerika ve Asya Pasifik’teki rezervasyonlar, bölgelerin üçüncü çeyrekte de sonuçlarını artırmasının ardından bir önceki yıla göre “düşük” bir oranda, %20 arttı.
Şirket, üçüncü çeyrek gelirinin 4.02 milyar dolar ile 4.10 milyar dolar arasında olmasını bekliyor. Analistler, Airbnb’nin üç aylık gelirinin ortalama 4.05 milyar dolar olacağını tahmin ediyor.
Airbnb platformunda rezervasyon yapılan hizmet sayısını da içeren güncellenmiş bir ölçüm olan rezervasyon yapılan gece ve koltuk sayısı ikinci çeyrekte %7 artarken, brüt rezervasyon değeri Paskalya zamanlaması ve farklı para birimlerindeki rezervasyonlar için ücretlerin de etkisiyle %11 artarak 23.5 milyar dolara çıktı.
LSEG tarafından derlenen verilere göre, şirketin çeyreklik geliri 3.10 milyar dolar olarak açıklanırken, analistlerin tahmini 3.04 milyar dolar seviyesindeydi. Airbnb, hisse başına 1.03 dolar kar açıkladı; Wall Street’in 93 sentlik tahminine kıyasla.
İngiltere düzenleyici kurumu, Mayıs 2026’dan itibaren ödeme şirketlerine yönelik kuralları sıkılaştıracak. İngiltere Finansal Yürütme Kurumu (FCA), müşterilerin parasını daha iyi korumak amacıyla Mayıs 2026’dan itibaren elektronik ödeme şirketlerine yönelik daha sıkı kurallar getireceğini duyurdu.
İngiltere ödeme şirketleri için yeni kurallar belirliyor
Ödeme şirketlerine yönelik reform önerilerini ilk olarak Eylül ayında açıklayan düzenleyici kurum, şirketlerin müşteri paralarını kendi fonlarından ayrı tutmaları gerekeceğini, böylece şirketin iflas etmesi durumunda paranın iade edilebileceğini söyledi.
Ödeme sektörü, giderek daha fazla tüketicinin yetersiz koruma riskine maruz kalmasıyla daha fazla inceleme altına alındı. FCA’nın bir anketine göre, 2017 ile 2022 yılları arasında, geleneksel bankalar yerine çevrimiçi para ve ödeme kuruluşlarında cari hesap kullanımı beş kat arttı.
Daha sıkı kurallar altında, büyük ödeme şirketleri aylık raporlama ve yıllık denetimlere tabi olacak ve müşterileri korumak için doğru miktarda paranın güvence altına alındığından emin olmak amacıyla günlük kontroller yapmaları gerekecek.
Düzenleyici kurum, kuralların ödeme kuruluşları, e-para kuruluşları (EMI’ler) ve e-para ihraç eden kredi birlikleri için geçerli olacağını söyledi. Son on yılda Londra’da EMI’ler arttı ve bankalara kıyasla daha hafif bir düzenleyici yükten faydalandı. 2018 yılından bu yana e-para kuruluşu (EMI) olarak faaliyet gösteren döviz aracı kurumu Argentex, şirketin likidite pozisyonundaki düşüşün ardından piyasa oynaklığına yenik düşerek geçen ay özel yönetime alındı.
FCA, iflas eden ödeme şirketlerinin 2023 ortasına kadar geçen beş yıllık dönemde müşterilerinin fonlarının ortalama %65’ine denk gelen bir açık yaşadığını belirtti. FCA’da ödemeler ve dijital varlıklar direktörü Matthew Long, “İnsanlar finansal hayatlarını yönetmek için ödeme şirketlerine güveniyor. Ancak çoğu zaman bu şirketler iflas ettiğinde, müşterileri zarara uğruyor.” dedi.
Finans sektörü için lobi faaliyeti yürüten UK Finance, yeni koruma kurallarının herhangi bir değişiklik yapılmadan önce etki ve etkinliğinin değerlendirilmesinin önemli olduğunu söyledi.
Peloton Interactive, 2026 gelirinin tahminlerin üzerinde olacağını öngördü ve devam eden bir dönüşüm çalışması kapsamında maliyet tasarruflarını artırmak için küresel iş gücünün %6’sını işten çıkaracağını açıkladı. Bu da egzersiz bisikleti üreticisinin hisselerinin %4 artmasına neden oldu.
Peloton işten çıkarmalar ile sürecine devam ediyor
Şirket ayrıca dördüncü çeyrekte sürpriz bir kâr açıkladı. Peloton yaptığı açıklamada, işten çıkarmaların, dolaylı maliyetleri azaltma ve bazı ofisleri taşıma planlarıyla birlikte, şirketin bir sonraki mali yıl sonuna kadar 100 milyon dolar daha tasarruf etmesinin beklendiğini belirtti. Ocak ayında Ford Motor’dan şirkete katılan CEO Peter Stern, COVID kısıtlamaları sırasında insanların evde egzersiz yapmaya yönelmesiyle yaşanan patlamanın ardından Peloton’un üst düzey sabit bisikletleri ve koşu bantlarının satışlarında yaşanan düşüşü gidermek için bir dönüşüm çalışması başlatmıştı.
Maliyet baskısının meyvesini verdiğinin bir işareti olarak, dördüncü çeyrekte işletme giderleri %20 düşerken, genel ve idari giderler geçen yıla göre %33 azaldı. Teknoloji destekli ev egzersiz makineleri gibi bağlantılı fitness ürünlerinden elde edilen brüt kâr marjı, bir yıl öncesine göre 900 baz puan artarak %17,3’e yükseldi. Segmentteki brüt kâr ise %96 artarak 34,4 milyon dolara yükseldi.
Peloton, hisse başına 5 sentlik üç aylık kar açıkladı; Wall Street’in hisse başına 6 sentlik zarar tahminine kıyasla. LSEG tarafından derlenen verilere göre, şirketin 2026 yılı gelirinin 2.41 milyar dolarlık analist tahmininin üzerinde, 2.4 milyar ila 2.5 milyar dolar aralığında olması öngörülüyor. Fitness şirketi, tarifelerin 2026 serbest nakit akışı beklentilerini 65 milyon dolar düşürmesini bekliyor ve ekstra maliyetlerin etkisini dengelemek için fiyatları ayarlayacağını söyledi. Haziran ayında sona eren çeyrekte toplam gelir 606,9 milyon dolar oldu. Analistler, dördüncü çeyrekte ortalama 579,80 milyon dolar gelir bekliyordu.
Amazon Web Services, ABD federal kurumlarına 2028 yılına kadar bulut benimseme, modernizasyon ve eğitim için 1 milyar dolara kadar Amazon bulut indirimleri sağlamayı kabul etti. Bu anlaşma, hükümet tedariklerini denetleyen bir kurum tarafından duyuruldu.
Amazon bulut indirimleri ile yeni bir strateji izliyor
Genel Hizmetler İdaresi’nden yapılan açıklamaya göre, anlaşmanın buluta geçişi ve yapay zeka araçlarının benimsenmesini hızlandırması bekleniyor. Amazon bulut indirimleri sayesinde AWS’nin GSA ile ortaklığı, Amerika’nın yapay zeka liderliğini geliştirme konusunda kamu-özel sektör ortak taahhüdünü göstermektedir” denildi.
Amazon’un bulut yöneticisi Matt Garman anlaşmayı “devlet hizmetlerinin geniş çaplı dijital dönüşümünde önemli bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Federal kurumlar genelinde toplanan Amazon cloud indirimleri arasında AWS’nin bulut altyapısını, modernizasyon programlarını ve eğitim hizmetlerini kullanma kredileri ve “doğrudan ortaklık” teşvikleri yer alıyor. GSA geçen ay bulut rakibi Oracle ile benzer bir anlaşma duyurdu.
Kurum ayrıca OpenAI ile federal kurumlara gelecek yıl boyunca 1 dolara ChatGPT erişimi sağlayacak bir anlaşmaya vardı.
Amazon Web Services, federal kurumlara 2028 yılına kadar 1 milyar dolara kadar Amazon cloud indirimleri sağlıyarak önemli bir avataj yakalayacak. Genel Hizmetler İdaresi, anlaşmanın buluta geçişi ve yapay zeka araçlarının benimsenmesini hızlandırmasının bekliyor. GSA, geçen ay bulut rakibi Oracle ile benzer bir anlaşma yaptığını duyurdu ve federal kurumlara ChatGPT’ye indirimli erişim sağlamak için OpenAI ile bir anlaşmaya vardı.
Yetkili satıcılar için “Starlink Topluluğu”nu anlatan bir destek sayfası yayındaydı. Gönderide, “Starlink, yüksek hızlı internet sunmanın yeni ve uygun fiyatlı bir yolunu başlatıyor” ifadesi yer alıyor.
Starlink internet hizmeti için iyileştirme yapıyor
Şu anda her Starlink abonesinin kendi çanağına ihtiyacı var. Bir bağlantı evdeki birden fazla cihaz arasında paylaşılabilir, ancak birden fazla hane arasında paylaşılamaz. Topluluk programı, farklı yönlendiriciler üzerinden birden fazla kullanıcının aynı çanağa bağlanmasına olanak tanıyor gibi görünüyor; apartman veya site komplekslerini düşünün.
Bu, her kullanıcı için aylık abonelik ücretini ve ilk donanım kurulum maliyetini de düşürüyor.
SpaceX daha sonra ayrıntıları kaldırdı ve sayfa bir 404 hatasına yol açtı, ancak önceki sürümde bazı bilgiler yer alıyordu. Starlink sitesinde özel bir Topluluk sayfası da var, ancak henüz yayında değil. Bu sayfaya göre, bir Topluluk planı geçişi aylık 60 dolara mal olacak (aylık 80 dolarlık Residential Lite planından 20 dolar daha az ve aylık 120 dolarlık standart Residential planının yarısı kadar).
Starlink, bir kartı kaç kişinin paylaşabileceğine dair ayrıntı vermedi, ancak destek sayfasında 10 satıra kadar kayıt tutabilen “Kart geçmişi” adlı bir bölüm vardı. Kartın en fazla 10 kişiyle paylaşılabilmesi mümkün.
Şirket program hakkında resmi bir açıklama yapmadı. Eğer kullanıma sunulursa, bağlantının olmadığı veya pahalı olduğu bölgelere uygun fiyatlı internet hizmeti sunma yolunda önemli bir adım olacaktır.
OpenAI, o serisiyle aynı yeteneklere sahip iki açık ağırlık akıl yürütme modelini duyururken, Amazon yeni modellerin AWS’de satışa sunulacağını duyurdu. Şirket yaptığı açıklamada, OpenAI modellerinin AWS tarafından ilk kez sunulacağını doğruladı. Bu modeller, Amazon AI hizmetleri Bedrock ve SageMaker AI ile birlikte bir model seçeneği olarak sunulacak.
OpenAI AWS ile iş birliğini somut hale getirdi
Modeller Hugging Face aracılığıyla herkes tarafından indirilebilse de Amazon, model üreticisinin ürün sorumlusu Dmitry Pimenov’un duyurusunda belirttiği gibi, bu modelleri OpenAI’nin tam bilgisi ve onayıyla sunuyor. Bir sözcü, bu teklifi, Amazon’un bu yılın başlarında açık model DeepSeek-R1’i sunmasıyla benzer olarak nitelendirdi.
Bu, her iki şirket için de cazip bir rekabet hamlesi. AWS içinse, bulut devinin en büyük model üreticisi OpenAI ile aynı cümlede yer alması nihayet mümkün. AWS, şimdiye kadar OpenAI’nin en büyük rakiplerinden biri olan Anthropic’in Claude’unun ana sunucusu ve finansal destekçisi olarak biliniyordu . AWS, yapay zeka hizmetlerinde Claude’un yanı sıra Cohere, DeepSeek, Meta ve Mistral gibi üreticilerin diğer modellerinin yanı sıra kendi geliştirdiği modelleri de sunuyor. Bedrock, AWS müşterilerinin kendi seçtikleri modelleri kullanarak üretken yapay zeka uygulamaları oluşturup barındırmalarına olanak tanıyor. Öte yandan SageMaker, AWS müşterilerinin kendi yapay zeka modellerini büyük ölçüde analitik amaçlarla eğitmelerine, hatta oluşturmalarına olanak tanıyor.
AWS’nin en büyük rakibi Microsoft, Ocak ayından bu yana OpenAI modellerine tam olarak hakim olmasa da Azure, bugüne kadar OpenAI’nin en önemli bulut ortağı olmayı sürdürüyor. OpenAI, Microsoft’un bu iki yeni modelin Windows cihazlar için optimize edilmiş sürümlerini de sunduğunu duyurdu. Microsoft’un OpenAI ile bulut sektöründe giderek artan bir büyüme yakalaması, Amazon CEO’su Andy Jassy için tam bir sorun oldu. Geçtiğimiz hafta Amazon’un üç aylık kazanç görüşmesi sırasında Jassy, Wall Street analistlerinin şirketin yapay zeka alanında rakiplerine, özellikle de Microsoft’a karşı nasıl gerilediğine dair sorularıyla sarsıldı.
