Veri merkezleri ara seçimde sandıkta yenildi

ABD'deki ara seçimlerde veri merkezleri, onlarca yerel oylamada seçmenden ret yanıtı aldı. Elon Musk'ın Cumhuriyetçi Parti'ye yarım milyar dolar bağışladığı belirtiliyor; şirketleri ise artık siyaseten maviye dönen bir eyalette çalışıyor. Ancak asıl hareket, OpenAI gibi şirketlerin gizlilik anlayışını değiştirmeye başlamasında.

Veri merkezleri sandıkta ne yaşadı?

Konu yalnızca doğrudan oylamalarda gündeme gelmedi. Adaylar da kampanyalarında veri merkezlerini kısıtlama sözü verdi. Texas'ta vali seçilen Gina Hinojosa bunun örneği; Greg Abbott'ı yenen isim, bu sözü kampanyasının merkezine koymuştu.

Oylamaya sunulan önlemlerin birçoğu veri merkezlerine kısıtlama ya da moratoryum, yani yeni yatırımlara geçici durdurma getiriyordu. Bu önlemlerin neredeyse tamamı kabul edildi. Bu nedenle teknoloji dünyasında ortak görüş, özellikle Texas'ta önümüzde ciddi engeller olduğu yönünde.

Öte yandan Musk cephesinde tablo farklı. Büyük veri merkezi yapımcılarından biri olan Musk, Cumhuriyetçilerin en büyük bağışçısıydı. Nihai sayım gelince tutar yarım milyar doları aşabilir. Buna rağmen karşılığında pek bir şey elde etmiş görünmüyor.

Tepkinin arkasında ne var?

Yorumculara göre veri merkezi meselesi, seçmeni sandığa taşıyan ana neden değildi. Ancak konu giderek tabandan yükselen bir soruna dönüştü. Çünkü hyperscaler'lar, yani çok büyük ölçekli bulut altyapısı kuran şirketler, proje onaylarını gizlilik içinde yürüttü.

Şirketler zaman zaman seçilmiş ya da atanmış yetkililerden gizlilik sözleşmesi (NDA) imzalamasını istedi. Projelerin ölçeği de paylaşılmadı. Üstelik bu projeler, Güneybatı gibi su kıtlığı yaşanan, çevresel açıdan hassas bölgelerde yürüdü. Bu yüzden Cumhuriyetçi, bağımsız ve Demokrat seçmenlerin birçoğu süreci yanlış buldu.

Yine de konunun siyasi ağırlığı yüksek. Veri merkezleri ve yapay zeka karşıtlığı, Demokratların başarısında payı olan güçlü bir damar olarak görülüyor. Konu iki partiyi de ilgilendiriyor, ama Demokratlar bu enerjiyi daha etkili kullanmış görünüyor. Önümüzdeki iki yıl ve muhtemelen sonrası, teknoloji şirketleri için daha zor geçebilir. Şirketlerin, sorunun 2028 ve sonrasında da sürmesinden endişe duyması muhtemel.

OpenAI ve Wall Street cephesinde ne değişiyor?

OpenAI, “compute campus policy blueprint” adını verdiği bir politika taslağı yayımladı. Buna göre şirket artık gizlilik sözleşmesi şartı koşmayacak. Ayrıca planlarını paylaşacak ve iddia edildiği üzere daha az gizlilikle çalışacak.

Yorumculara göre bu adım, piyasada net bir düzenleme ya da en azından o yönde sinyaller belirdiğinde şirketlerin karşılık verdiğini gösteriyor. Politika adındaki “compute campus” ifadesi ise veri merkezi kavramını yeniden markalama girişimi olarak okunuyor. Çünkü kavram kamuoyunda olumsuz bir anlam kazandı. Bazı yorumcular bu çabanın hiçbir şeyi değiştirmeyeceğini düşünüyor.

Seçim, iki yönlü bir baskının ikinci ayağı olabilir. Wall Street de hyperscaler'lara ve yapay zeka şirketlerine bakışını değiştirdi. Yatırımcılar yeni veri merkezleri ve hesaplama gücü için büyük harcama yapılmasına sıcak bakmıyor. Dolayısıyla inşa etmemek için finansal bir teşvik de var.

Düzenleme açısından veri merkezi kurmak muhtemelen zorlaşacak. Yine de şirketler hedefledikleri ölçeğe ulaşmak için bir yerde yeni tesisler kurmak zorunda kalacak. Sıradaki adım ise Hinojosa'nın göreve gelmesi; yeni vali, konuya iktidara geldiğinde odaklanmak istediğini daha önce açıkça söylemişti.