X-BAT prototipi tamamlandı, test sırada

Savunma girişimi Shield AI'ın ilk tam ölçekli X-BAT prototipi tamamlandı. Uçak, Teksas'ın Frisco kentindeki tesiste 12 ayda inşa edildi. Ancak iş burada bitmiyor: prototip şu anda Kansas'taki Newton City-County Havalimanı'nda bulunan uçuş test merkezine doğru yolda.

Bu gelişme, şirketin Seattle bölgesindeki üretim planını da takvimde tutuyor. Nitekim şirket sözcüsü, Des Moines'teki yatırımın programa uygun ilerlediğini söyledi. Üstelik Shield AI, bölgede 2030'ların başında 4.000 kişiye iş vereceğini belirtiyor.

X-BAT prototipi ve uçağın özellikleri

X-BAT, yapay zeka tarafından uçurulan bir taarruz savaş uçağı. Geçen yıl tanıtılan model dikey kalkış ve iniş yapabiliyor. Ayrıca iç silah bölmelerinde 2.000 pound sınıfına kadar mühimmat taşıyor.

Tasarım hedefi 1.000 deniz millik muharebe yarıçapı. Muharebe yarıçapı, uçağın üssünden uzaklaşıp görev yapabildiği mesafe demek. Bu değer, Lockheed Martin F-35A için tahmin edilen 590 deniz millik yarıçapı aşacak. Ancak uçak henüz havalanmadığı için rakam şimdilik bir hedef olarak duruyor.

Taktik açıdan en önemli avantaj, beton pist olmadan kalkıp inebilmesi. Bu yüzden uçağın sloganı “Earth is our Runway”, yani “Dünya bizim pistimiz”. X-BAT, römorka monte edilmiş mobil bir Fırlatma ve Kurtarma Aracı'ndan havalanıyor ve yine ona dönüyor.

Böylece yapay zeka pilotlu uçak, kargo gemilerinden ve savaş gemilerinden görev yapabiliyor. Aynı zamanda geleneksel pist yapmanın çok pahalı ya da tehlikeli olduğu uzak bölgeler de kullanılabiliyor.

Shield AI'da uçak mühendisliğinden sorumlu kıdemli başkan yardımcısı Armor Harris, bunun nedenini blog yazısında anlatıyor. Rakiplerin uzun menzilli füzelere yatırım yaptığını, yerdeki uçakların bu yüzden risk altında olduğunu söylüyor. Harris'e göre havadaki uçağı düşürmek zor, ama yerdekini yok etmek kolay.

Seattle'daki fabrika ve üretim takvimi

Şirket, Eylül sonunda Des Moines Creek Business Park'ta “X-Forge 3” adlı bir tesis duyurmuştu. Tesis 420.000 fit kare büyüklüğünde ve 2027 baharında açılacak. Shield AI ayrıca Seattle çevresi için avionik, mekanik tasarım, yazılım mühendisliği ve uçak üretimi alanlarında onlarca iş ilanı yayımladı.

San Diego merkezli şirket, ilk X-BAT'ın 2028'de Des Moines'teki hattan çıkmasını bekliyor. Ardından üretimin 2030'ların başında yılda yaklaşık 150 uçağa çıkması hedefleniyor. Harris bu bilgileri Eylül ayındaki bir röportajda paylaşmıştı.

Takvim oldukça iddialı. Yine de şirket, savaşın değişen dinamikleri nedeniyle bu hıza ihtiyaç olduğunu savunuyor. Harris'e göre bir yetenek ancak zamanında yetişirse işe yarıyor. Uçak geliştirmek için onlarca yıl beklenemeyeceğini de ekliyor.

Finansman ve test takvimi

Programın arkasında hem kamu hem özel para var. ABD Donanması geçen ay, Pentagon'un Defense Exportability Features programı kapsamında Shield AI'a 150 milyon dolarlık bir sözleşme değişikliği verdi. Şirket de aynı tutarda, yani 150 milyon dolarlık özel kaynak ekledi.

Ağustos ayında Donanma ve Defense Innovation Unit'ten gelen 100 milyon dolarlık ortak ödül de buna eklendi. Bu nedenle programın toplam desteği yaklaşık 400 milyon dolara ulaştı. Eski Donanma SEAL'i Brandon Tseng'in ortak kurucusu olduğu Shield AI, bu yıl başında 12,7 milyar dolar değerlemeyle 2 milyar dolarlık girişim sermayesi turu da kapatmıştı.

X-BAT prototipi tamamlandığına göre mühendisler artık dikey kalkış ve iniş mekaniğini Kansas'ta kanıtlamaya odaklanıyor. Harris, önümüzdeki dönemde çok aşamalı bir test kampanyası yürüteceklerini anlattı. “İlk uçağı inşa ettik, şimdi ne yapabildiğini kanıtlama zamanı” diyor.

İlk uçuş denemeleri bu yıl içinde yapılacak. Des Moines'teki X-Forge 3 tesisi ise 2027 baharında açılacak.