Yapay zekanın yerini yapay yığın zekası mı alacak?

Yapay zekanın (AI) çok geliştiğinde insanoğlunu gereksiz olarak göreceği ve hatta kendine karşı tehdit olarak görüp insanları ortadan kaldırmaya kalkabileceği tehlikesi tüm bilim insanlarının en büyük endişesi. Bu alanda yapılmış filmleri ise saymaya gerek yok. Matrix'ten, Terminator'e kadar, sayısız bilim kurgu filmi, yapay zekanın insanları yok edeceği fikrini işleyerek popüler oldu.

Ancak mesele film senaryolarından daha ciddi. Elon Musk'tan Stephen Hawking'e kadar, binlerce bilim insanı ve aydın, geçtiğimiz sene dünyayı yapay zeka çalışmalarına karşı uyardı ve ortak bir bildiri hazırlayıp yapay zekanın çok gelişmesi halinde, insanoğlunu yok edeceğinin altını çizdiler.

Bilim insanları yapay zekayı barışçıl amaçlar için geliştirecek olsalar bile, bu teknolojiyi günün birinde savaş alanlarında kullanarak düşmanları yok etmek isteyecek devletler, askeri kuruluşlar veya örgütler ortaya çıkacaktır. Son derece gelişmiş silahlara sahip ve yok etme dürtüsüyle donatılmış, kendi başına düşnüme yetisi bulunan bu robot askerler insanoğlu tehlike oluşturacağı kadar, elektrik santralleri, barajlar, hava limanları, oto yollar, nükleer santraller gibi toplumların hayati organlarını elinde bulunduracak yapay zeka yazılımlarının da birgün kontrolden çıkmasın riski bulunduğunu kabul etmek gerekiyor.

Bilim insanları şimdi bu tehdide karşı yapay yığın zekası (Artifical Swarm Intellegnce) isimli yeni bir kavramı ortaya attılar.

Yapay Yığın Zekası, yani ASI, yapay zekadan daha güvenli bulunuyor çünkü işin içinde insanların bulunması öngörülüyor. Yani yapay zeka işlevini görürken, zekasını diğer insanların deneyimlerinden ve zekasından alacak. Dolayısıyla, düşünce biçimini geliştirirken, insanların endişeleri, korkuları, vicdanları da yapay yığın zekanın bir parçası olacak. Yapay yığın zeka, bir işlem hakkında karar verirken, ilişkide olduğu insan gruplarının vicdanı, duyguları, düşünceleri kararda etkili olacak. Savaş alanında çatışan bir robot asker, bağlantılı olduğu yapay yığın zeka zayesinde, elini kaldırıp teslim olan, savaşmayan bir düşman askerine ateş etmeyecek ve onu bağlayıp etkisiz hale getirecek. Aslnda normal yapay zekanın da bunu yapma potansiyeli bulunuyor ancak aynı yapay zekanın, insan hayatını hiçe sayıp her türlü tehdidi yok edecek kesin ve acımasız bri tavır geliştirmesi de mümkün olduğundan, işin içinde insan zekası ve vicdanı olmadan yapay zekanın ne kadar acımasız olabileceğini tahmin etmek kolay değil.

Şimdi bu alanda çalışan yeni start-up'lar da ortaya çıktı. Örneğin, İngiliz EnSwarm şirketi, geliştirdiği yapay yığın zeka ile işe alma ve iş performansını değerlendirme süreçlerini, yapay yığın zeka ile birleştiriyor.

Kısaca söylemek gerekirse, bilim dünyası çok çekindiği yapay zekaya karşı şimdi işin içine insan duygularını ve vicdanını katacağı yapay yığın zekası (ASI) kavramını geliştirmeye çalışıyor ve yakında bu terimi çok daha fazla duyacağız gibi görünüyor.