Fintech şirketleri lisanslarına göre ayrılıyor

Türkiye'deki fintech şirketleri, TCMB'nin 7 Kasım 2026 tarihli listelerinde elektronik para kuruluşları ve ödeme kuruluşları olarak ayrılıyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), faaliyette bulunan 55 elektronik para kuruluşu ve 20 ödeme kuruluşu listeliyor. Papara ve İyzi Ödeme ilk grupta, Ödeal ve Paratika ikinci grupta bulunuyor.

Bu rehber, Türkiye'de ödeme ortağı arayan girişimciler ve sektörü değerlendiren yatırımcılar için lisans temelli bir karşılaştırma sunuyor. Bununla birlikte, listede bulunmak şirketlerin aynı hizmetleri, fiyatları veya entegrasyon seçeneklerini sunduğu anlamına gelmiyor. Seçimin başlangıç noktası marka bilinirliği değil, ihtiyaç duyulan hizmetle kuruluşun izin kapsamının eşleşmesi olmalı.

Fintech şirketleri hangi TCMB lisanslarına göre ayrılıyor?

TCMB'nin elektronik para kuruluşları listesinde faaliyette görünen kuruluşlar, Kanun'un 18/2 maddesi kapsamında elektronik para ihraç yetkisine sahip. Elektronik para ihracı, bu grubun ödeme kuruluşlarından ayrıldığı temel yetkiyi oluşturuyor. Ancak ortak lisans sınıfı, bütün kuruluşların aynı iş modeline sahip olduğunu göstermiyor.

TCMB'nin ödeme kuruluşları listesi ise ayrı bir faaliyet grubunu gösteriyor. Bu nedenle ödeme kuruluşu ile elektronik para kuruluşu ifadelerini birbirinin yerine kullanmamak gerekiyor. Özellikle yatırım sunumlarında ve tedarikçi değerlendirmelerinde bu ayrımın açık biçimde korunması önemli.

Fintech ise bu iki lisans sınıfından daha geniş bir kavram olarak ele alınmalı. Finansal teknoloji alanında çalışan her şirketi elektronik para kuruluşu saymak doğru bir yaklaşım değil. Kavramın genel çerçevesi için fintech nedir içeriği başlangıç noktası sunuyor.

Hangi şirketler elektronik para kuruluşu olarak listeleniyor?

TCMB'nin 7 Kasım 2026 listesinde Papara, İyzi Ödeme, Moka United, Sipay ve Paytr bulunuyor. Turk Elektronik Para, Aköde, Moneypay, Token ve Tom Pay de aynı lisans sınıfında yer alıyor. Burada İyzi Ödeme için iyzico, Turk Elektronik Para için Param adını da birlikte kullanıyoruz.

Belbim, Turkcell Ödeme, Vodafone ve Türk Hava Yolları EP de elektronik para kuruluşları arasında bulunuyor. Bu çeşitlilik, elektronik para lisansını yalnızca bağımsız fintech markalarıyla eşleştirmenin eksik kalacağını gösteriyor. Buna karşılık, kuruluş adından hareketle güncel ortaklık yapısı veya ürün kapsamı hakkında kesin sonuç çıkarılmamalı.

Kaynakta verilen diğer örnekler UPT, Payporter, N Kolay, Garanti Ödeme, Ziraat Finansal Teknolojiler, Vakıf EP ve NXT. Aşağıdaki şirket tablosu, elektronik para tarafındaki bütün kuruluşları kapsamıyor. Dolayısıyla tabloda bulunmayan bir şirketin lisanssız olduğu sonucuna varmak yanlış olur.

Girişimciler açısından önemli soru, elektronik para ihracının planlanan ürün için gerekli olup olmadığı. Örneğin, yalnızca ödeme kabulüne odaklanan bir işletmeyle elektronik para işlevi arayan girişimin ihtiyaçları aynı olmayabilir. Karşılaştırma önce kullanım senaryosunu tanımlamalı, ardından uygun kuruluşları daraltmalı.

Hangi şirketler ödeme kuruluşu olarak faaliyet gösteriyor?

Ödeal, Paratika, Logo Ödeme, Western Union Turkey, MoneyGram Turkey, Sender ve Qnbpay ödeme kuruluşları listesinde yer alıyor. Bu şirketleri elektronik para kuruluşlarıyla aynı başlık altında sıralamak, lisans farkını görünmez hale getiriyor. Bu nedenle aşağıdaki tabloda iki grup ayrı biçimde belirtiliyor.

Faaliyette bulunan diğer ödeme kuruluşları Albaraka Ödeme Kuruluşu, BRQ Link, Efix, Faturakom, Global Ödeme ve Lidio olarak sıralanıyor. Mps, Octet Express, Paragram, Payhoppa, Paytrek, Trend ve Tronapay da listede bulunuyor. Böylece kaynakta yer alan faaliyetteki ödeme kuruluşlarının tamamı rehberde isimleriyle anılıyor.

Bir girişim için bu liste, doğrudan satın alma tavsiyesi değil, aday kuruluş havuzu oluşturuyor. Sonraki aşamada hizmet kapsamı, sözleşme koşulları ve teknik gereksinimler ayrıca karşılaştırılmalı. Sektörel değerlendirme için ödeme kuruluşları 2026 analizi içeriği de incelenebilir.

Banka iştiraki, bağımsız fintech ve telekom nasıl karşılaştırılmalı?

Banka iştiraki, bağımsız fintech ve telekom bağlantılı yapı ayrımı, TCMB lisans sınıfından farklı bir karşılaştırma ekseni. Lisans tablosu düzenleyici konumu gösterirken, sahiplik ve iş modeli analizi şirketin ticari yaklaşımını değerlendirmeye yardımcı olur. Bir şirketin hangi gruba girdiği ayrıca doğrulanmalı.

Banka iştiraki değerlendirirken mevcut bankacılık ilişkileriyle kurulabilecek bağlantılar araştırılabilir. Bağımsız fintech adaylarında ürün odağı, entegrasyon yaklaşımı ve farklı iş ortaklarıyla çalışma koşulları karşılaştırılabilir. Telekom bağlantılı yapılarda ise iletişim hizmetleriyle ödeme deneyiminin nasıl ilişkilendirildiği sorulabilir.

Bunlar şirketlere atfedilmiş performans üstünlükleri değil, inceleme sorularıdır. Kullanılan kaynaklar, kuruluş bazında güncel ortaklık oranları veya karşılaştırmalı hizmet performansı sunmuyor. Bu nedenle herhangi bir grubun otomatik olarak daha ucuz, güvenli veya hızlı olduğunu söylemek mümkün değil.

Yatırımcı açısından lisans, değerlendirmedeki başlıklardan yalnızca biri olmalı. İş modelinin hangi ihtiyacı karşıladığı ve düzenleyici yetkiyle nasıl örtüştüğü ayrıca incelenmeli. Bu rehber, kaynaklarda bulunmayan kullanıcı sayısı, şirket değerlemesi veya pazar payı üzerinden sıralama yapmıyor.

Craftgate gibi orkestrasyon modelleri neden ayrı tutulmalı?

Ödeme orkestrasyonu, farklı ödeme bağlantılarını ortak bir teknik yapı içinde yönetmeye odaklanan model olarak düşünülebilir. Craftgate gibi lisanssız orkestrasyon modeliyle ele alınan teknoloji sağlayıcıları, lisanslı kuruluş tablosundan ayrı tutuluyor. Teknoloji sağlayıcısı olmakla elektronik para ihraç yetkisine sahip olmak aynı şey değil.

Bu ayrım, Türkiye'deki girişimlerin tedarikçi seçiminde özellikle önemli. Bir girişim teknik entegrasyon sağlayıcısını seçerken, ödeme hizmetini hangi lisanslı kuruluşun sunduğunu da belirlemeli. Dolayısıyla orkestrasyon sağlayıcısıyla lisanslı ödeme ortağını doğrudan aynı kategoride karşılaştırmak eksik bir değerlendirme yaratır.

Görüşmelerde teknoloji hizmetinin kapsamı ve tarafların sorumlulukları ayrı ayrı sorulmalı. Örneğin, sözleşmede hangi şirketin hangi hizmeti üstlendiği açıkça görülmeli. Bu yaklaşım, marka adının arkasındaki hizmet zincirini anlamayı kolaylaştırır.

TCMB lisansı nasıl doğrulanmalı?

İlk adım, sözleşmede bulunan tüzel kişi adını TCMB listesindeki kuruluş adıyla eşleştirmek. Ardından doğru kategoriye bakmak ve kuruluşun faaliyette bulunanlar arasında yer aldığını kontrol etmek gerekiyor. Marka adıyla tüzel kişi adının farklılaşabileceği durumlarda yalnızca arama sonucuna güvenilmemeli.

• Önce şirketin tam ticaret unvanını isteyin.
• Elektronik para ve ödeme kuruluşu listelerini ayrı ayrı inceleyin.
• Faaliyet durumunu ve ihtiyaç duyduğunuz hizmete ilişkin izin kapsamını kontrol edin.
• İptal veya birleşme kayıtlarını aktif kuruluş kaydıyla karıştırmayın.
• Sözleşme öncesinde kontrolü güncel TCMB kaydı üzerinden tekrarlayın.

Bu rehber 7 Kasım 2026 tarihli kaynak verilerini esas alıyor. Daha sonraki bir ticari karar için aynı tarihteki kayıtla yetinilmemeli. Özellikle uzun süren tedarikçi seçimlerinde son kontrolün sözleşme aşamasına yakın yapılması daha sağlıklı olur.

İptal edilen izinler ve birleşmeler neden önemli?

TCMB'nin ödeme kuruluşları kaydında Buradaöde, Misyon, Tam Fatura, Ria Turkey ve Aypara, izni iptal edilenler arasında. Pay Fix, Mypayz, Klon, Vezne24 ve TRPOS da aynı grupta bulunuyor. Elektronik para tarafındaki iptal örnekleri arasında İninal, Papel, Parakolay, Payco ve Junomoney yer alıyor.

PayU ve Paynet için durum farklı. Kaynak, bu kuruluşların iyzico ile birleşme nedeniyle sona erdiğini belirtiyor. Birleşmeyle sona erme ile faaliyet izninin iptalini aynı olay gibi aktarmamak gerekiyor.

Fintech şirketlerinin lisans karşılaştırması nasıl görünüyor?

Aşağıdaki tablo, talep edilen şirketleri iki lisans sınıfında topluyor. Tablo bir büyüklük, kalite veya yatırım cazibesi sıralaması içermiyor. Orkestrasyon modeli ise lisanslı kuruluşlarla karışmaması için ayrıca gösteriliyor.