Yapay zeka yatırımları, beş turda toplam 1,826 milyar dolara ulaştı

Şirketlerin 10 ve 11 Kasım 2026 tarihli açıklamalarına göre yapay zeka yatırımları, dolar cinsindeki beş turda 1,826 milyar dolara ulaştı. Fractile'ın 500 milyon sterlini aşan turu, bu toplamın dışında kalıyor. Altı şirketin açıklamalarında mutlak yıllık tekrarlayan gelir bulunmadığından değerleme ve ARR çarpanı hesaplanamıyor.

Path Robotics, Blue J ve Rox, büyüme oranlarını öne çıkarıyor. Mercor ve Fractile ise gelir tabanı açıklamadan büyük değerlemelerle yatırım alıyor. Bu tablo, yatırımcıların mevcut büyümenin yanında gelecekteki altyapı talebini de fiyatladığını düşündürüyor.

Yapay zeka yatırımları, altı turda hangi büyüklüğe ulaştı?

Mercor, Torus, Path Robotics, Blue J ve Rox'un açıkladığı dolar tutarlarının toplamı, 1,826 milyar dolar ediyor. Fractile'ın sterlin cinsindeki yatırımını aynı toplama eklemek, para birimlerini karıştırmak anlamına gelir. Dolayısıyla altı turun tamamını tek bir dolar toplamıyla sunmuyoruz.

TCMB'nin 11 Kasım 2026 tarihli gösterge döviz alış kuruyla yapılan editoryal hesap, dolar toplamını yaklaşık 91,6 milyar TL'ye taşıyor. Bu karşılık, Türkiye'deki okur için ölçek karşılaştırması sağlıyor. Ancak Türkiye girişim ekosistemine aktarılmış bir sermayeyi veya şirketlerin kasasına giren net tutarı göstermiyor.

Özellikle Mercor turu, çalışan hisselerinin satışını da içeriyor. SiliconANGLE'ın 10 Kasım tarihli haberine göre şirket, yeni sermaye ile çalışan hisse satışının dağılımını açıklamadı. Bu nedenle açıklanan tur büyüklüklerini doğrudan yeni operasyon bütçesi olarak okumamak gerekiyor.

Büyüme oranları neden değerleme ve ARR çarpanını açıklamıyor?

ARR, yıllık tekrarlayan geliri ifade eder. Mutlak ARR tutarı, şirketin düzenli gelir tabanının büyüklüğünü anlamaya yardımcı olur. ARR nedir içeriğimiz, bu göstergenin temel kullanımını açıklıyor.

Path Robotics'in Business Wire üzerinden 10 Kasım'da yayımladığı açıklamaya göre ARR, son 18 ayda 17 kat arttı. Rox'un 11 Kasım tarihli PR Newswire açıklamasına göre ARR, piyasadaki ilk yılda 10 kattan fazla büyüdü. Blue J'nin 10 Kasım tarihli açıklamasında ise 15 ayda %165 ARR büyümesi bildiriliyor.

Bununla birlikte üç şirket de başlangıç veya güncel ARR tutarını paylaşmıyor. Küçük bir tabandan hızlı büyümekle büyük bir gelir tabanını büyütmek, aynı ekonomik sonucu anlatmaz. Dolayısıyla bu oranlar, tek başına şirketler arasında gelir ölçeği karşılaştırması sağlamıyor.

Mutlak ARR açıklanmadığı için değerleme ve ARR çarpanı hesaplanamaz. Açıklanan yatırım tutarını değerlemeye bölmek de gelir çarpanı vermez. Yatırımcı açısından eksik kalan bilgi, büyümenin hangi gelir büyüklüğüne ulaştığıdır.

Mercor ve Fractile değerlemeleri hangi beklentilere dayanıyor?

Mercor'un 10 Kasım tarihli kurucu yazısına göre şirket, Seri D turunda 750 milyon dolar yatırım açıkladı. Tur, Mercor'u 20 milyar dolar değerliyor. SiliconANGLE'a göre Mercor, Ekim 2025'teki Seri C turunda 10 milyar dolar değerlenmişti. Değerleme, yaklaşık 13 ayda iki katına çıktı.

Mercor, yeni açıklamasında gelir tutarı paylaşmadı. Şirket, insan uzmanlığıyla model eğitimi ve değerlendirme altyapısını kurumsal ajanların ölçümüne genişletiyor. Buradaki yatırım tezi, ajanların yeteneklerini, maliyetlerini ve iyileştirme alanlarını ölçme ihtiyacına dayanıyor.

GOV.UK'nin 11 Kasım tarihli açıklamasına göre Fractile, 500 milyon sterlini aşan Seri C turuna ulaştı. Şirketin değerlemesi, 5 milyar sterlinin üzerinde. Fractile, ilk çiplerini 2027'de sevk etmeyi planlıyor.

Dolayısıyla Fractile değerlemesini, henüz sevk edilmemiş çiplerden elde edilen ürün geliriyle açıklamak mümkün değil. Değerleme, teknoloji yaklaşımına ve gelecekteki ticari potansiyele ilişkin beklentileri yansıtıyor. Bu durum, gelir üretmiş uygulama şirketleriyle doğrudan karşılaştırmayı da zorlaştırıyor.

Para neden çıkarım altyapısına yöneliyor?

Çıkarım, eğitilmiş yapay zeka modelinin gerçek kullanımda çalıştırılmasıdır. Fractile, çip ve yazılımı birlikte geliştirerek bu işlemin maliyetini azaltmayı hedefliyor. TechCrunch'ın 11 Kasım tarihli haberine göre şirket, kendi çipleri için makine öğrenmesi derleyicisi de geliştiriyor.

Torus'un 11 Kasım tarihli açıklaması ise aynı ihtiyaca fiziksel altyapı tarafından yaklaşıyor. Şirket, Magnetar liderliğinde 500 milyon dolar büyüme sermayesi açıkladı. Değerleme paylaşmayan Torus, Foundry adlı prefabrik modüler altyapısını yapay zeka çıkarımı için konumlandırıyor.

Şirkete göre Foundry, mevcut şebeke bağlantılarını kullanarak saha başına 1 ila 20 megavat kapasite sunabiliyor. Torus, sözleşmeden çalışmaya geçiş süresini 12 ila 16 hafta olarak açıklıyor. Bu süreler, bağımsız ölçüm değil şirketin beyanı.

Fractile, hesaplamanın donanımını hedefliyor. Torus, güç ve hesaplama kapasitesinin sahaya kurulmasına odaklanıyor. Mercor ise ajanların iş üzerindeki performansını ve maliyetini ölçmeye yöneliyor. Birlikte okunduğunda bu turlar, modellerin üretimde çalıştırılması etrafındaki farklı ihtiyaçları gösteriyor.

Uygulama şirketleri büyümeyi nasıl anlatıyor?

Path Robotics, Georgian liderliğindeki Seri E turunda 300 milyon dolar topladı. Yatırım sonrası değerleme, 2,45 milyar dolar olarak açıklandı. Path Robotics Seri E turu haberimiz, şirketin 11 Kasım'da yayımladığımız yatırım ayrıntılarını içeriyor.

Blue J, vergi araştırma platformunu büyütmek için JMI Equity liderliğinde 176 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin açıklamasına göre değerleme, 700 milyon doları aşıyor. Blue J, platformunu kullanan kurum sayısının 6.500'ü geçtiğini de bildiriyor.

Rox, kurumsal satış ajanları için 100 milyon dolarlık Seri B turu açıkladı. General Catalyst ve March Capital'ın ortak yönettiği turda değerleme, 1,3 milyar dolar oldu. Rox ayrıca kurumsal müşterilerde %700'ü aşan net gelir tutma oranı bildirdi.

Net gelir tutma oranı, mevcut müşterilerden gelen gelirin kayıplar ve genişlemeler sonrasındaki değişimini gösterir. Ancak Rox'un şirket beyanına dayanan bu oranı, mutlak gelir tutarının yerine geçmez. Üç şirketin anlatısında büyüme güçlü görünse de gelir ölçeği dışarıdan doğrulanamıyor.

Küresel yatırım verisi bu turları nasıl konumlandırıyor?

Crunchbase News'un 5 Ekim 2026 tarihli analizine göre üçüncü çeyrekte küresel girişim sermayesi yatırımları, 159 milyar dolar oldu. Yapay zeka şirketleri, bunun 102 milyar dolarını aldı. Böylece yapay zekanın toplam içindeki payı, %64'e ulaştı.

Aynı dönemde 27 şirket, en az 1 milyar dolarlık tur topladı. Bu şirketler, çeyreklik sermayenin yaklaşık üçte birini aldı. Crunchbase üçüncü çeyrek verisi, yatırımın az sayıda büyük işlemde yoğunlaştığını gösteriyor.

Geç aşama yatırımlar, çeyrekte 105 milyar dolara ulaştı. Bu aşamadaki yatırım tutarının yaklaşık %90'ı, en az 100 milyon dolarlık turlardan geldi. Kasım ayındaki altı büyük açıklama, üçüncü çeyrek verisine dahil değil. Bununla birlikte aynı büyük tur ağırlığını değerlendirmek için güncel örnekler sunuyor.

Türkiye'deki kurucular bu tablodan ne çıkarabilir?

Editoryal değerlendirmemize göre yerli kurucular, büyüme oranının yanında mutlak tekrarlayan geliri de değerleme görüşmesine taşımalı. Başlangıç tutarı, güncel gelir ve ölçüm dönemi birlikte sunulduğunda büyümenin ölçeği anlaşılır. Böylece yatırımcı, yüksek oranların küçük bir tabandan kaynaklanıp kaynaklanmadığını değerlendirebilir.

Donanım geliştiren girişimlerde ise gelir öncesi değerleme, farklı kanıtlar gerektirir. Kurucular, ürün takvimini, ticari riskleri ve beklenen gelir modelini açıkça ayırabilir. Bu şeffaflık, değerlemeyi otomatik yükseltmez ancak görüşmenin varsayımlar yerine karşılaştırılabilir bilgiler üzerinden ilerlemesini sağlar.

Altı turun ortak dersi, yüksek büyümenin tek başına ucuz veya pahalı değerleme anlamına gelmediğidir. Türkiye'deki yatırımcılar açısından da eksik gelir verisini görünür tutmak, karşılaştırmanın sınırlarını belirler. Aşağıdaki tablo, açıklanan bilgileri bir araya getiriyor ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımıyor.