Netflix’in popüler bilim kurgu dizisi “3 Cisim Problemi”ni izleyen ya da aynı adlı romanı okuyanlar için gerçek hayattan heyecan verici bir haber: NASA, tıpkı dizideki gibi kaotik bir şekilde birbirine kilitlenmiş üç yıldızdan oluşan bir sistem keşfetti. “TIC 290061484” adlı bu sistem, yıldızların karmaşık ve öngörülemez hareketleri nedeniyle dikkat çekiyor. Üstelik, bu üç yıldızlı sistemin yaklaşık 20 milyon yıl sonra birleşerek patlayacağı tahmin ediliyor, tıpkı dizide olduğu gibi…
Uzayda tam üç yıldızlı bir sistem keşfedildi
Peki bu üçlü yıldız sistemi nasıl bir yapıya sahip? Sistem, birbirine oldukça yakın iki yıldızın hızlı bir şekilde, her 1.8 günde bir, birbirinin etrafında dönmesiyle oluşuyor. Bu ikili yıldız çiftinin etrafında ise, daha uzak bir yörüngede bulunan üçüncü bir yıldız, 25 günde bir tur atıyor. Bu olağanüstü sistem, yıldızların birbirlerine olan yakınlığı nedeniyle bilim insanlarını şaşkınlığa uğrattı. Öyle ki, üç yıldız da Güneş Sistemi’nde Merkür’ün Güneş’e olan uzaklığından daha dar bir alanda sıkışmış durumda.
Bu keşif, NASA’nın TESS (Geçiş Halindeki Ötegezegen Araştırma Uydusu) tarafından toplanan verilerin, yapay zeka ve insan iş birliğiyle analiz edilmesi sonucu gerçekleşti. TESS’in topladığı devasa veriyi insan gücüyle incelemek neredeyse imkansız olduğu için, makine öğrenimi algoritmaları devreye girdi ve bu eşsiz üçlü yıldız sistemini ortaya çıkardı.
Peki bu keşif neden bu kadar önemli? Çünkü üçlü yıldız sistemleri, evrende oldukça nadir görülüyor ve karmaşık yapıları nedeniyle gökbilimciler için büyük birer gizem niteliği taşıyor. Bu sistemler, yıldız evrimi, gezegen oluşumu ve kütle çekim etkileşimleri gibi temel астроfizik olgularını anlamak için eşsiz fırsatlar sunuyor.
Ancak, bu üçlü yıldız sisteminde yaşam olasılığı oldukça düşük görünüyor. Yıldızların birbirine olan aşırı yakınlığı ve kaotik hareketleri, gezegenlerin oluşumunu ve istikrarlı bir yörüngede kalmasını engelliyor. Üstelik, yıldızların ömürlerinin sonuna yaklaşmasıyla birlikte, sistem daha da kaotik hale gelecek ve muhtemelen bir süpernova patlamasıyla sonuçlanacak.
Neyse ki, bu dramatik olayın gerçekleşmesi için önümüzde milyonlarca yıl var. Bu da, bilim insanlarına “TIC 290061484” sistemini daha detaylı incelemek ve üçlü yıldız sistemlerine dair daha fazla bilgi edinmek için yeterince zaman tanıyor. Dahası, NASA’nın 2027’de fırlatmayı planladığı Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu ile çok daha detaylı gözlemler yapılabilecek ve evrenimizdeki benzer sistemler keşfedilebilecek.
