Mojave Çölü üzerindeki kısa, ses altı uçuş beklenenden yıllar sonra gerçekleşti; ancak bu, Boom Supersonic’in en azından hâlâ ilerleme kaydettiğini gösteriyor.

Boom XB-1 Perşembe günü saat 07.28’de havalandı, maksimum 7.120 feet yüksekliğe ve 246 knot azami hıza ulaştı. 12 dakika sonra sabah 7.40’ta indi.

Boom’un genel misyonu, Concorde’un 20 yıl önce faaliyetlerine son vermesinden bu yana ilk süpersonik ticari uçak olan Overture’u fırlatmak. Şirket, American ve United gibi büyük havayollarıyla sözleşmelerin yanı sıra Florida Turbine Technologies ve GE Additive ile üretim ve geliştirme ortaklıkları da imzaladı.

Ancak son zamanların en önemli haberlerinden biri, özellikle Rolls-Royce ile olan ortaklıkların kaybedilmesi oldu. İngiliz jet motoru üreticisi, 2022 yılında Boom ile yollarını ayırdı ve startup‘ın kendi motorlarını geliştirmesine izin verdi.

ABD iklim dostu havacılık için yeni sübvansiyon planını açıkladı

ABD yönetimi, Cuma günü küresel ısınma ile mücadelede önemli bir adım atarak jet seyahatlerini daha...

Özellikle bu motorların XB-1’de kullanılmaması dikkat çekici. Boom’un ilk olarak 2017’de uçması planlanan gösteri uçağı, Northrop T-38 eğitim uçağı veya F-5 savaş uçağı gibi eski uçaklara güç sağlamak için kullanılan türden 1950’lerden kalma J85 turbojet motorlarının üçlüsüne dayanıyor. 

Boom’un tam boyutlu süpersonik ticari uçağı Overture, şirketin halen geliştirilme aşamasında olan ve Symphony olarak adlandırılacak kendi motorlarından dördünü kullanacak. 

Uçuştan önce yapılan bir röportajda Boom CEO’su ve kurucusu Blake Scholl, her Symphony motorunun XB-1’in üç J85 motorunun toplam çıkışının kabaca üç katını sağlayacağını söylüyor. 

Motor tipi, XB-1 ile nihai Overture gemisi arasındaki pek çok tasarım farklılığından sadece bir tanesi; bunlardan en önemlisi boyut. Scholl, XB-1’i “Overture için üçte bir ölçekli prototip göstericisi” olarak adlandırıyor.

Scholl, XB-1’in simülatör verilerinin doğrulanması için yararlı olduğunu ve ikisinin birbirine benzememesine rağmen, Overture tasarımında geliştirilmesinin zaten meyve verdiğini söylüyor.

XB-1 ayrıca başka bir önemli amaca da hizmet ediyor: bağış toplama. 

Scholl, “Bunun gibi girişimler her zaman finanse ediliyor; bir miktar sermaye topluyor, bazı kilometre taşlarını kanıtlıyorsunuz. Ve bu uçağın burada uçurulması bu kilometre taşlarından çok önemli bir tanesi. Bu, uygulama geçmişini, ilerleme kaydedildiğini gösteriyor ve sermayeye erişime ve daha yüksek değerlemeye olanak tanıyor.” diyor.

Şu anki hedef, Overture uçağının ilk uçuşunu 2030 yılına kadar gerçekleştirmesi, ancak oraya ulaşmak pahalı olacak. Scholl, Boom Supersonic’in şu ana kadar 700 milyon dolardan fazla para topladığını ancak Overture’un genel gelişiminin 8 milyar dolardan fazlaya mal olabileceğini söylüyor.

Mali durumun ötesinde, Boom’un en önemli zorluklarından biri tam da adından kaynaklanıyor olabilir. 

Sonik patlamalara karşı günümüzün düzenlemeleri, büyük kara kütlelerinin çoğu üzerinde ses altı Overture uçuşları anlamına geliyor ve yalnızca okyanus geçişleri üzerinde kısılıyor. NASA X-59 gibi göstericiler üzerinde geliştirilen ve sonik patlamaları sonik “gümbürtülere” dönüştürebilecek teknolojilerin uygulanması, gelecekte bu düzenlemeleri kolaylaştırabilir. 

Öyle bile olsa, yalnızca su üzerinde 1,7 Mach hızla uçmak, New York’tan Londra’ya veya Seattle’dan Tokyo’ya olan uçuşların süresini kabaca yarıya indirecektir.

Bir diğer büyük eksik parça ise sürdürülebilirlik. Mevcut bir jet uçağından iki kat daha hızlı uçmak, bu süreçte mutlaka biraz daha fazla yakıt tüketir. Bu durum, Airbus A380’de Atlantik üzerinden atlayabileceğiniz 853 ruha kıyasla Overture’un yalnızca 64 yolcuyu ağırlayabilmesiyle daha da artıyor. 

Sürdürülebilir havacılık yakıtı veya SAF, süpersonik seyahatin çevre üzerinde günümüz havacılık endüstrisinden daha büyük bir yük haline gelmesini önleyebilir. SAF yenilenebilir kaynaklar kullanılarak yaratılmıştır ve ideal olarak doğrudan hava yakalama yoluyla atmosferden çekilen karbonla aşılanmıştır. Bu, teorik olarak, gerçekten karbon nötr bir uçak yakıtı yaratacaktır.

SAF’ın nihai bulunabilirliği ve dağıtımı bir endüstri sorunu. Boom’un sonraki adımları, mühendislerinin tasarımlarının yalnızca uçmakla kalmayıp ses duvarını da aşabileceğini kanıtlamak olacak.

Elbette XB-1’in hedefi bu, ancak o şeyin ses patlamaları Mojave kumlarını sarsmadan önce katetmemiz gereken çok yol var. CEO Scholl, XB-1’in yıl boyunca “zarf genişletme” görevleri olarak adlandırılan bir dizi 15 test uçuşuna tabi tutulacağını ve bunların sonunda zarfı ses bariyerini aşacak şekilde zorlayacağını söylüyor.

Boom, Scholl’un programın ilerisinde olduğunu ve bu yaz açılacağını söylediği Greensboro, NC “süper fabrikasında” da ilerleme kaydediyor. Ancak orada montajı yapılacak olan Overture uçağının yapımına daha yıllar var. 

Yani, süpersonik ticari hava yolculuğu hayali hâlâ gerçeğe doğru ilerliyor, ancak havada hızlı hareket etmeyi ümit edenlerin bir süre daha sabırla oturması gerekecek.