Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi (BTM) ev sahipliğinde düzenlenen 7. Girişimcilik Ekosistemi Kahvaltı Buluşması, 27 Ocak 2024 Cumartesi günü gerçekleştirildi. TechInside olarak medya partnerleri arasında olduğumuz etkinlik, girişimcilerin diğer ekosistem paydaşlarıyla yakın ilişkiler kurmasını ve iş birliği fırsatları yakalamasını sağladı.
Etkinliğe, girişimciler, yatırımcılar, kurumsal temsilciler ve akademisyenler olmak üzere yaklaşık 300 paydaş katıldı. Hafta sonu olmasına rağmen yoğun bir katılımın olduğu etkinlik, girişimcilik ekosisteminin canlılığını bir kez daha gözler önüne serdi.
StartupTeknoloji, girişimcilik ekosistemini BTM çatısı altında bir araya getirdi
Etkinlik, nefis bir kahvaltıyla başladı. Kahvaltı sonrası, Galatasaray Üniversitesi Müzik Kulübünden genç sanatçı Pelin Çelik, misafirlere harika bir müzik ziyafeti sundu.
Ardından, StartupTeknoloji yönetici ortağı Hande Kaya, açılış ve hoş geldiniz konuşmasını gerçekleştirdi. Ardından sırasıyla, BTM Genel Müdürü İbrahim Elbaşı ve ana sponsor Akan Yürekli AŞ. adına Akan Yürekli konuşmalarını gerçekleştirdi.
Konuşmaların ardından, sahnede girişimciler yer aldı. Girişim sponsorları arasında bulunan Wegs, Plavel, Postuby ve Kamyonda POS firma sunumlarını gerçekleştirdi.
Daha sonra, e-ticaret alanında önemli isimlerin yer aldığı, “E-ticaret Çağında Girişimcilik” başlıklı panel gerçekleştirildi. Paneli L-Event akademi kurucusu M. Levent Elmas moderatörlüğünde, Carrtell.co’nun kurucusu Batuhan Tosunoğlu, Arkerebox’ın kurucusu İlker Vardarlı ve Akan Yürekli Aş.’nin kurucusu Akan Yürekli panelist olarak katıldı.
Etkinlik, BTM’nin global girişimcilik programlarından olan GrowUP girişimlerinin sunumlarıyla ve networking ile sona erdi.
Program, girişimcilerin yeni iş fırsatları yakalaması ve networkünü genişletmesi için önemli fırsatlara zemin oluşturdu. Ayrıca, e-ticaret alanındaki trendler ve gelişmeler hakkında bilgi edinme imkanı da sağlandı.
StartupTeknoloji, girişimcilik ekosistemini güçlendirmek ve girişimcilerin başarılı olmalarına yardımcı olmak için bu tür etkinlikleri düzenli olarak gerçekleştirmeye devam edecek.
Neuralink rakibi Synchron, beyin çipinin ticarileştirilmesine bir adım daha yaklaştı. Synchron, üretimi artırmaya hazırlanan bir Alman sağlık bakım bileşeni üreticisine önemli bir yatırım yaptığını duyurdu.
Elon Musk’ın Neuralink’inin ana rakibi olan beyin implantı girişimi Synchron, ticari lansmana hazırlık amacıyla beyin çipinin üretimini artırmaya hazırlanıyor. Şirket, sağlık sektörü için yüksek hassasiyetli bileşenler konusunda uzmanlaşmış bir Alman üretici olan Acquandas’ın azınlık hissesini satın alarak beyin çipinin seri üretimine başlama hamlesinin sinyalini verdi.
Synchron beyin çipi için yeni yatırım
Synchron’un beyin-bilgisayar arayüzü (BCI), hareket engelli kullanıcıların akıllı telefonlar ve bilgisayarlar gibi teknolojileri zihinleriyle çalıştırmasına yardımcı olmak için tasarlandı. Synchron CEO’su Tom Oxley: “Fonksiyonel endovasküler nöroteknolojiye öncülük ettiğimiz için bu yatırım, beyin-bilgisayar arayüzlerinden başlayarak benzersiz ürün tekliflerimiz için teknolojik inovasyonumuzu ve tedarik zincirimizi güçlendiriyor” dedi.
2012 yılında kurulan Synchron, hareket kabiliyeti kısıtlı hastalar için BCI’yı geliştiriyor. Senkron Anahtarı implantı, hastanın kan damarlarına şah damarı yoluyla implante edilir ve beynin motor korteksinin yüzeyine oturacak şekilde yerleştiriliyor. Synchron, Temmuz 2021’de insanlar üzerinde yapılan testler için ABD onayını aldı ve ABD merkezli insan deneyi için hasta kayıtları geçtiğimiz Kasım ayında tamamlandı ve BCI ciddi felçli altı hastada test edildi.
Şirketin basın açıklamasında: “Çalışmanın temel amacı, cihazın nörogirişimsel prosedürler kullanılarak beynin kan damarlarına güvenli bir şekilde yerleştirilip yerleştirilemeyeceğini değerlendirmek. Artık ellerini kullanamayan bu hastalar için çalışma ayrıca BCI’nın, mesajlaşma, e-posta gönderme, çevrimiçi alışveriş ve tele sağlık hizmetleri gibi günlük görevler için dijital cihazları kontrol etmek amacıyla düşüncelerini kullanmalarını nasıl sağlayabileceğini değerlendirmek üzere tasarlandı” dedi.
Acquandas’ın satın alınması şirketin sonraki adımları için iyiye işaret olsa da, ticarileşmeye ulaşmadan önce BCI’nın etkinliğini gösterecek ek denemelere ihtiyaç duyulacak. Synchron, hem Microsoft’un kurucu ortağı Bill Gates hem de Amazon kurucusu Jeff Bezos’un yatırım firmalarından 75 milyon dolar toplayan 2022 finansman turuyla halihazırda sektörden önemli bir ilgi gördü. Şirket, ticari lansman için Neuralink ile yarışıyor ve Elon Musk’ın girişimi Ocak ayında beyin çipinin bir insana ilk başarılı implantasyonunu duyurdu.
Telekomünikasyon altyapı hizmetleri sunmak üzere kurulan İSTTELKOM AŞ, 2019- 2024 dönemi vizyonu doğrultusunda tüm kurumların bilgi teknolojileri ve iletişim altyapı ihtiyaçlarına çözüm sağlayabilen sistem entegratörüne evrildi.
Fiber altyapı, veri merkezi, siber güvenlik, telsiz, wifi, sistem entegrasyonu, yönetilen hizmetler ve yeni nesil teknolojiler gibi birçok farklı alanda hizmet sunan İSTTELKOM, özellikle kamu kurumlarının dijital dönüşüm projelerine liderlik ederek İstanbul’un Akıllı Şehir telekomünikasyon altyapı inşasına öncülük etti.
İBB İştirakler Teknoloji Grup Başkanı ve İSTTELKOM AŞ Genel Müdürü Nihat Narin bu süreçteki stratejik değişimi şu sözlerle ifade etti.
İSTTELKOM AŞ Genel Müdürü Nihat Narin
’’Makroekonomik zorlukların yoğun olarak hissedildiği bir dönem de göreve geldiğimiz İSTTELKOM’da taşıdığımız sorumluluk ve hedefler doğrultusunda İstanbul’u iletişim alanında hak ettiği seviyelere taşımak için faaliyetlerimizi iş alanlarımızı çeşitlendirerek sürdürdük. Bilgi İşlem Daire Başkanlığı ile birlikte bir çok önemli proje ve çalışmaya imza attığımız bu dönemde sunduğumuz uçtan uca çözümlerle kurumların operasyonel verimliliklerini artırırken, ölçek ekonomisi ile İBB grubuna güçlü tasarruf sağladık. İstanbul’un fiber ağını genişleterek yeni 600 KM haberleşme altyapısı yaptık. İBB Veri Merkezi fiili kapasitesini 9 kat artırıp hizmet verilen kuruluş sayısını 16’dan 33’e yükselttik. İBB Bilişim Kontrol Merkezi kurduk ve afet durumlarına karşı İBB Felaket Kurtarma Merkezi projesini başlattık. İBB WiFi kullanıcı sayısını 2,9 milyondan 5,5 milyona, erişim nokta sayısını 7 binden 11 bin noktaya çıkardık. Metrolarda internet hizmetini yeniden başlattık. M2, M8, F4 hatları ile 130 adet metro istasyonunda internet hizmeti sunduk. Yakında M4(Kadıköy-Sabiha Gökçen Havalimanı) hattını da kapsamayı hedefliyoruz. Ticari tarafta ayrıca şirket gelirlerini yaklaşık 10 kat büyüterek tarihinin en yüksek gelir ve karlılığına ulaştık. Yeni nesil telekomünikasyon şirketi olarak güçlü operasyonel ve finansal sonuçlarla geride bıraktığımız bu döneminin başarısını kurumsal stratejik dönüşümle sağladık.’’ dedi.
Narin, sözlerine şu şekilde devam etti: “Tüm bu çalışmaları yaparken sosyal sorumluluk kapsamında aynı zamanda kadın yönetici oranımızı %24’e çıkartıp, teknoloji grup iştirak şirketleriyle hayata geçirdiğimiz İBB Tech Gelecek projesi ile 147 genç yeni mezun istihdamına katkı sağlamanın gururunu yaşadık. Bilişim 500 şirketi arasında sıralamamızın her geçen yıl artması bizleri ayrıca çok mutlu ve motive ediyor.”
Narin, gelecek dönemde de tüm paydaşlarımız ve vatandaşların teknolojik yaşan kalitesini artırmaya yönelik yatırımları aralıksız sürdüreceklerini belirterek sözlerini tamamladı.
Geçtiğimiz bir yılda aldığı yatırım ve global iş birlikleri ile adından söz ettiren Octopus, Türkiye’de perakende teknolojileri ve reklam teknolojileri kategorisinde çalışmalar yürütüyordu. Yeni başladıkları lokal reklam ağı için çalışmalarını hızlandıran Octopus, bu alanda Türkiye’de taksi üstü reklam konusunda çalışmalara başlayan Citybird ile iş birliğini duyurdu.
Citybird, İstanbul’da Denizhan Cacar tarafından kurulan ve “Traveling Ads” söylemini sahiplenen bir girişim. Denizhan Cacar’ın iş birliği üzerine yorumu “Bu yıl ilk faaliyetine İstanbul’dan başlayacağımız Citybird girişimimiz için oldukça heyecanlıyız. Amacımız bu kategoride hızla ilerleyip MENA bölgesinde faaliyet göstermek. Octopus ile yaptığımız bu iş birliği, bizim yazılım ve reklam ağlarına erişimimizde oldukça hızlanmamızı sağladı. Eminim bu birlikteliği yurt dışında da devam ettireceğiz” oldu.
Octopus’un kurucusu Emre Yıldız ise “Ekosistemde yakın kategorilerde olan girişimlerin birbirleri ile rekabet etmesi değil iş birliği yapması konusundaki motivasyonumuzu her zaman dile getirdik. Geçtiğimiz yıl Türkiye’den 3 girişim ile iş birliğimizi duyurmuştuk. Amacımız, ahtapotun kolları ile olabildiğince fazla noktaya dokunup ekranlarda insanlara en doğru içeriği gösterebilmek. Citybird bizim OctoAds ve OctoPayment ürünlerimiz için en mükemmel iş birliği.” diyerek düşüncelerini dile getirdi.
Octopus ve Citybird, gelecek dönemde öncelik İstanbul’da olmak üzere 3 şehirde daha taksi üstü reklam alanında faaliyet gösteriyor olacak.
Apple, Vision Pro’da gizliliği artırmak için Alman yapay zeka girişimi Brighter AI’ı satın alacak. Apple’ın, kullanıcı gizliliğine olan bağlılığını güçlendirmeyi amaçlayan stratejik bir hamleyle, çığır açan veri anonimleştirme teknikleriyle tanınan Alman merkezli bir yapay zeka girişimi olan Brighter AI’ı satın almaya hazırlandığı bildiriliyor. Brighter AI’ın yenilikçi teknolojisi, görüntülerdeki yüzler ve plakalar da dahil olmak üzere kişisel verileri bulanıklaştırmaya gerek kalmadan etkili bir şekilde anonimleştirme konusunda uzmanlaşmış durumda. Bu satın alma, Apple’ın ürün ekosistemindeki gizlilik özelliklerini, özellikle de yakın zamanda piyasaya sürülen Apple Vision Pro ile ilgili olarak yeniden tanımlama potansiyeli taşıyor.
Vision Pro gizliliği daha iyi hale gelecek
Günümüzün dijital ortamında gizlilik endişeleri artıyor ve Apple bu sorunları çözmek için proaktif adımlar atıyor. Brighter AI‘ın öncü Deep Natural Anonymization 2.0 teknolojisinin, Apple’ın gizlilik özelliklerini geliştirme arayışında önemli bir rol oynaması bekleniyor. Geleneksel bulanıklaştırma yöntemlerinden farklı olarak Brighter AI’ın yaklaşımı, görüntülerdeki nesnelerin doğal görünümlerini korurken tanınmaz halde kalmasını sağlıyor. 2017 yılında kurulan ve en son Şubat 2023’te finanse edilen Brighter AI, kişisel verilerin anonimleştirilmesinde devrim yaratan çığır açan teknolojisiyle dikkat çekti. Kimlikleri etkili bir şekilde gizlerken orijinal görüntü kalitesini koruyan bu teknoloji, Apple Vision Pro ve Apple Haritalar da dahil olmak üzere Apple’ın ürün serisindeki uygulamalar için önemli umut vaat ediyor.
Apple, Vision Pro kulaklığını 2 Şubat 2024’te Amerika Birleşik Devletleri’nde 3.500 dolardan başlayan fiyatlarla resmi olarak tanıttı. Bu son teknoloji cihaz, daha açık veri toplama yöntemleriyle karşılaştırıldığında benzersiz gizlilik endişelerini ortaya çıkararak, gizli bir resim ve video yakalama yöntemi sunuyor. Brighter AI’nın Derin Doğal Anonimleştirme 2.0 teknolojisi, onu geleneksel veri anonimleştirme yöntemlerinden ayırıyor. Bu yenilikçi yaklaşım, bulanıklaştırmaya güvenmek yerine, görüntü kalitesinden ödün vermeden bireylerin kimliklerini etkili bir şekilde gizleyecek şekilde görüntüleri değiştiriyor. Bu teknolojinin potansiyel uygulamaları Apple Vision Pro’nun ötesine uzanıyor ve kullanıcı gizliliği açısından geniş kapsamlı sonuçlara sahip olabiliyor. Kişisel verilerin giderek daha değerli hale geldiği ve gizlilik kaygılarının teknolojik gelişmelerin ön saflarında yer aldığı bir dünyada, Apple’ın Brighter AI’ı satın alması, kullanıcı bilgilerinin korunmasına yönelik kararlılığın bir göstergesi.
Samsung, süper hızlı DDR5 bellek yongasını ortaya çıkaracak. Samsung pin başına 8.0 Gbps, 32 Gb modül, muhtemelen 128 GB bellek modülleriyle GDDR5X hızlarına yaklaştı.
Samsung’un yaklaşan 2024 IEEE Uluslararası Katı Hal Devre Konferansı’nda bir dizi son teknoloji bellek ürününün tanıtımını yapacağı bildiriliyor. Güney Koreli teknoloji devi, Yüksek Yoğunluklu Bellek ve Arayüzler oturumunda görücüye çıkacak olan daha önce duyurduğu GDDR7 belleğinin yanı sıra süper hızlı bir DDR5 bellek yongasını da tanıtacak. Yüksek kapasiteli 32 Gb DDR5 DRAM, aynı paket boyutunda 16 Gb DDR5 DRAM’in iki katı kapasite sunmak için 12 nanometre (nm) sınıfı işlem teknolojisi kullanılarak geliştirildi.
Samsung DDR5 bellek özellikleri
Samsung, konferansta tanıtacağı DDR5 yongası hakkında çok fazla bilgi vermemiş olsa da DDR5’in I/O hızının pin başına 8000Mbps’ye kadar olduğunu paylaştı. Yeni DDR5 ürünü ilk kez 2023’ün sonunda duyurulduğunda, Samsung Electronics DRAM Ürün ve Teknolojiden Sorumlu Başkan Yardımcısı SangJoon Hwang: “12nm sınıfı 32Gb DRAM’imizle, 1 terabayta (TB) kadar DRAM modüllerini etkinleştirecek bir çözüm elde ettik ve bu da çağımızda artan yüksek kapasiteli DRAM ihtiyacını karşılamak için ideal bir şekilde konumlandırılmamıza olanak sağladı. Bellek teknolojisinin sınırlarını aşmak için farklılaştırılmış süreç ve tasarım teknolojileri aracılığıyla DRAM çözümleri geliştirmeye devam edeceğiz” dedi.
16 Gb DRAM kullanılarak üretilen önceki DDR5 128 GB DRAM modülleri, Through Silicon Via (TSV) işlemini gerektiriyordu. Ancak Samsung’a göre yeni 32 Gb DRAM, TSV işlemi olmadan 128 GB’lık bir modülün üretilmesine olanak tanıyor ve güç tüketimini yaklaşık yüzde 10 oranında azaltıyor. Bu, onu şu anda yapay zekanın giderek artan enerji talepleriyle mücadele eden veri merkezleri için hoş bir çözüm haline getiriyor.
Samsung’un en yeni DDR5 teknolojisi, tek aşamalı yapılandırmalarda DDR5-8000 hızlarında 32 GB ve 48 GB DIMM’lerin oluşturulmasına olanak tanır ve ayrıca çift aşamalı yapılandırmalarda 64 GB ve 96 GB DIMM’leri destekliyor. Hiç şüphe yok ki konferans başladıktan sonra yeni hafıza hakkında daha fazla bilgi edineceğiz.
Çin’in lider 3D NAND üreticisi Yangtze Memory, geçtiğimiz günlerde Pentagon tarafından potansiyel olarak ABD ulusal güvenliğine risk oluşturan bir ‘askeri şirket’ olmakla suçlandı. İletilen sert ifadeli bir açıklamada YMTC, hafızasını askeri kullanım için sağlamadığını söyledi.
YMTC tarafından yapılan bir açıklamada, “Teknolojimizi askeri kullanım için tedarik etmedik veya herhangi bir kuruluş tarafından yönlendirilmedik” deniyor. YMTC, en yüksek hızda veri aktarım hızlarına sahip 3D NAND sunmasına olanak tanıyan benzersiz Xtacking teknolojisiyle küresel 3D NAND teknolojisi liderleri arasında yer alıyor. Dolayısıyla Halk Cumhuriyeti Kurtuluş Ordusu’nun anısını yaşatarak ABD hükümetini üzmek kesinlikle YMTC’nin çıkarına değil.
ABD Ticaret Bakanlığı tarafından kara listeye alınan ve Avrupa ya da ABD’deki müşteriler tarafından pek hoş karşılanmayan YMTC’nin, 3D NAND belleğini yalnızca Çin’deki alıcılara satmaya hazır olması gerekiyor. Bu alıcılardan bazıları SSD, PC ve akıllı telefon üreticileridir ve Yangtze Memory’nin 3D NAND cihazlarının kaderini en azından kısmen kontrol edebildiği yer burası. Ancak YMTC çok fazla bellek üretiyor. Bu nedenle ‘kullanılmayan’ bir birimi Çin’deki distribütörlere satmak zorunda kalıyor. Bu da şirketin bellek yongalarının nihai kullanımı üzerindeki kontrolünü kaybettiği yer. Bununla birlikte, YMTC’yi bellek cihazlarının nerede olacağı konusunda doğrudan sorumlu tutmak biraz aşırıya kaçmak olabilir. Bu arada YMTC’nin sahibi Tsinghua Unigroup kısmen devlete ait bir şirket ve bu da ABD Savunma Bakanlığı için kesinlikle endişe verici.
Son zamanlarda Pentagon, Çin ordusuyla olası bağlantıları nedeniyle YMTC’yi endişe listesine ekledi. Bu liste, Pekin’in askeri-endüstriyel çabalarına yardımcı olarak ABD ulusal güvenliğini tehlikeye atabilecek şirketleri belirlemeyi amaçlıyor. Bu listede yer almak YMTC’nin ABD’de faaliyet göstermesini engellemese de şirketin Savunma Bakanlığı ile sözleşme yapmasını engelliyor. Üstelik bu atama, ABD Hazine Bakanlığı tarafından kara listeye alınmak gibi daha sert eylemlere yol açabilir ve bu da onların Amerika’daki ticari faaliyetlerini olumsuz yönde etkileyebilir. Yine YMTC’nin ABD’de neredeyse hiçbir önemli ticari faaliyeti yok. Ancak listeye dahil olmak şirketin hayatını zorlaştırıyor. Bu nedenle Halk Cumhuriyeti’nin askeri faaliyetleriyle bağlantılı olmadığını iddia eden bir açıklama yapmaya karar verdi.
ABD ihracat kontrolleri arttıkça Çin açık kaynaklı çiplere güveniyor. Pekin merkezli bir askeri enstitü Eylül ayında yeni bir yüksek performanslı çipin patentini yayınladığında, Çin’in yarım trilyon dolarlık küresel çip pazarını yeniden oluşturma ve ABD yaptırımlarına dayanma hedefine dair bir fikir verdi.
Patent başvurusunda, Halk Kurtuluş Ordusu’nun (PLA) Askeri Bilimler Akademisi’nin, bulut bilişim ve akıllı araba çiplerindeki arızaları azaltmak için RISC-V olarak bilinen açık kaynaklı bir standart kullandığı görülüyor.
RISC-V, akıllı telefon çiplerinden yapay zekaya yönelik gelişmiş işlemcilere kadar her şeyi tasarlamak için kullanılan bir bilgisayar dili olan bir talimat seti mimarisi. En yaygın standartlar Batılı şirketler tarafından kontrol ediliyor. ABD firmaları Intel ve Advanced Micro Devices’ın hakim olduğu x86 ve SoftBank Group’un sahibi olduğu İngiliz Arm Holdings tarafından geliştirilen Arm bunlardan birkaçı.
ABD ve İngiltere ihracat kontrolleri, Çin’deki müşterilere yalnızca en gelişmiş x86 ve en yüksek performanslı yongaları üreten Arm tasarımlarının satışını engelliyor. Ancak ABD, Çin’in gelişmiş yarı iletkenlere ve çip üretim ekipmanlarına erişimi üzerindeki kısıtlamaları genişletirken, RISC-V’nin açık kaynak yapısı, onu Pekin’in Batı teknolojisine olan bağımlılığını azaltma planının bir parçası haline getirdi. Ancak ortaya çıkan mimari bunun küçük bir kısmını oluşturuyor. Şangay hükümetinin Bilim ve Teknoloji Komisyonu Nisan ayında yayınlanan bir raporda: “RISC-V mimarisinin en büyük avantajı jeopolitik olarak tarafsız olması” ifadelerini kullandı.
100’den fazla Çince akademik makale, patent ve hükümet belgesini incelediği incelemeye göre, Pekin ve çoğu Washington tarafından onaylanan düzinelerce Çin devlet kurumu ve araştırma enstitüsü, 2018 ile 2023 arasında RISC-V’yi içeren projelere en az 50 milyon dolar yatırım yaptı. Rakam mütevazı olsa da devlet medyasına göre Çin’deki çoğu hükümet finansmanıyla yapılan son RISC-V atılımları ve uygulamaları, Pekin’in açık kaynak standardının bir gün x86-Arm ikilisini tehdit edebileceği yönündeki umutlarını artırdı. Intel ve AMD konuyla ilgili sorulara yanıt vermezken Arm ise yorum yapmaktan kaçındı.
İki sektör rakamına ve daha önce bildirilmemiş belgelere göre, Çinli firmalar ve araştırma enstitüleri tarafından üretilen RISC-V çipleri artık sürücüsüz arabalara, yapay zeka modellerine ve veri depolama merkezlerine güç sağlayabiliyor. Askeri bilim akademisi, Çin Devlet Konseyi aracılığıyla gönderilen yorum talebine yanıt vermedi.
Arm ve x86 kapalı mimariler, yani tescillidirler ve kullanıcılardan lisans ücreti alıyor. Ana hatları binlerce sayfa uzunluğunda, karmaşık talimatlar ve yalnızca geliştiricileri tarafından değiştirilebilen çok sayıda uyumsuz sürüm içeriyor.
Imagıne Tomorrow Uluslararası Girişimcilik ve İnovasyon Etkinliği, 27-28 Şubat tarihleri arasında, İstanbul’un prestijli mekanlarından Lütfi Kırdar Kongre Merkezi’nde altıncı kez düzenleniyor. Avrasya Üniversiteler Birliği (EURAS) tarafından organize edilen ve Avrasya Yükseköğretim Zirvesi (EURIE) kapsamında gerçekleştirilecek olan bu etkinlik, inovasyon ve girişimcilik ekosistemine katkı sağlamayı amaçlıyor.
Imagıne Tomorrow, ulusal ve uluslararası katılımcılara, girişimcilere, öğrencilere ve akademisyenlere yenilikçi iş fikirlerini ve teknoloji tabanlı girişimlerini sergileme fırsatı sunuyor. Etkinlik, birbirinden farklı sektörlere yönelik çözümler üreten katılımcıları bir araya getirecek ve bu alandaki en yeni trendlerin paylaşılmasına olanak tanıyacak.
Sunumlar ve interaktif oturumların ardından düzenlenecek ödül töreni ile girişimciler, nakit destekler, İstanbul Aydın Üniversitesi TEKMER ön kabulü, patent başvuru desteği gibi çeşitli kategorilerde ödüllerle takdir edilecekler. Bu ödüller, girişimcilerin iş fikirlerini hayata geçirmelerine ve projelerini daha ileri taşımalarına yardımcı olacak önemli kaynaklar sunuyor.
Imagıne Tomorrow Uluslararası Girişimcilik ve İnovasyon Etkinliği, Türkiye’nin inovasyon kapasitesini artırmak ve girişimcilik ekosistemini güçlendirmek amacıyla önemli bir platform olarak öne çıkıyor. Etkinlik, sektör liderleri, yatırımcılar, yenilikçi düşünürler ve girişimcilerin bir araya gelerek bilgi alışverişinde bulunmaları, işbirlikleri kurmaları ve yeni fırsatlar keşfetmeleri için benzersiz bir fırsat sunuyor.
Katılımcılar ve paydaşlar, etkinlik hakkında daha fazla bilgi almak ve kayıt yaptırmak için [email protected] adresine e-posta gönderebilirler. Imagıne Tomorrow, girişimcilik ve inovasyonun geleceğine yön vermek isteyen herkesi bekliyor.
Kredi kurumu, bilgisayar korsanlarının İngiltere’deki içme suyunu hedef alma riskinin ‘yüksek’ olduğunu söylüyor. Moody’s’in bilgisayar korsanlığının borçlar üzerindeki etkisine ilişkin uyarısı, su şirketlerinin gerekli yatırımları karşılamak için faturaları artırma planlarını destekleyebilir.
Moody’s, tedarikçilerin dijital güvenlik harcamalarını artırmak için endüstri düzenleyicisinden izin beklemesi nedeniyle su şirketlerinin içme suyunu hedef alan siber saldırganlar nedeniyle “yüksek” bir riskle karşı karşıya olduğu konusunda uyardı. Moody’s, yatırımcılara sunduğu bir raporda, bilgisayar korsanlarının su ve atık su arıtma şirketleri de dahil olmak üzere altyapı şirketlerine giderek daha fazla odaklandığını ve yapay zeka kullanımının bu eğilimi hızlandırabileceğini söyledi.
Ocak ayında İngiltere’nin güneyinde 4.6 milyon müşteriye hizmet veren Southern Water, Black Basta fidye yazılımı grubunun sistemlerine eriştiğini ve karanlık ağda “sınırlı miktarda” veri yayınladığını iddia ettiğini söyledi. Aynı grup geçen yıl da dış kaynak firması Capita’yı hacklemişti. Ayrı bir gelişmede, South Staffordshire Water, bilgisayar korsanlarının müşterilerin kişisel verilerini çalmasının ardından 2022’de özür diledi .
Moody’s, su tüketimini izlemek için veri kayıt ekipmanlarının artan kullanımının ve dijital akıllı sayaçların kullanımının şirketleri saldırılara karşı daha savunmasız hale getirdiği konusunda uyardı. Su arıtma tesislerinde kullanılan sistemlerin müşteri veritabanları da dahil olmak üzere diğer şirketlerin BT’sinden genellikle ayrıldığını, ancak bazı sistemlerin verimliliği artırmak için daha yakından entegre edildiğini söyledi.
Bir bilgisayar korsanlığının ardından şirketler genellikle sistemleri onarmak için uzman siber güvenlik firmaları çalıştırmak, müşterilerle iletişim kurmak için harcama yapmak ve düzenleyici kurumların olası cezalarıyla yüzleşmek zorunda kalıyor. Birleşik Krallık Bilgi Komiserliği Ofisi, şirketlere grup cirosunun yüzde 4’üne veya 20 milyon Euro’ya (hangisi daha yüksekse) kadar para cezası kesebiliyor.
Moody’s, mevcut siber savunmaların yeniden güvence altına alınması ve güçlendirilmesi ile potansiyel cezaların ödenmesi de dahil olmak üzere sistemleri onarmanın maliyetinin, olayın kısa ömürlü olması halinde genellikle borç seviyelerinde yalnızca “mütevazı bir artışa” yol açacağını söyledi. Ancak Moody’s: “Sektör ve toplum için daha büyük risk, kötü niyetli aktörlerin içme suyuna veya atık su arıtma tesislerine zarar verecek şekilde operasyonel teknoloji sistemlerine erişebilmesi” konusunda uyarıda bulundu.
Interpol tarafından düzenlenen ve Arnavutluk’tan Avustralya’ya kadar 55 ülkeyi kapsayan Synergia Operasyonu kapsamında 1.300’den fazla kötü niyetli sunucu tespit edildi. Yapılan incelemelere göre bunların yüzde 70’inden fazlasının kimlik avı, kötü amaçlı bankacılık yazılımları ve fidye yazılımlarını destekleyen komuta ve kontrol altyapısının (C2) bir parçası olarak kullanıldıkları açıklanıyor Geri kalanlar ise hala soruşturma altında.
Tam olarak nerede olduğu belirtilmese de, operasyon kapsamında tespit edilen ve çökertilen kimlik avı, kötü amaçlı bankacılık yazılımları ve fidye yazılımlarını destekleyen komuta ve kontrol altyapısının çoğu Avrupa’da bulunuyordu. Tutuklanan şahısların büyük çoğunluğu yani toplam 31 kişinin 26’sı, yine Avrupa’da yakalandı.
60 farklı kolluk kuvvetinin 30 mülkte arama yaptığı operasyonun ardından Interpol’ün hedefinde 70 şüpheli daha bulunuyor. Interpol yayınladığı açıklamada Synergia Operasyonunun “sınır aşan siber suçlarda açık bir büyüme, tırmanma ve profesyonelleşme” gözlemledikten sonra başlatıldığını ve bu büyümenin koordineli eylemi gerektirdiğini söyledi.
Interpol Siber Suçlar Direktörlüğü Müdür Yardımcısı Bernardo Pillot, “Çok sayıda ülke ve ortağın ortak çabalarıyla elde edilen bu operasyonun sonuçları, dijital alanı koruma konusundaki sarsılmaz kararlılığımızı göstermektedir” dedi ve ekledi: “Kimlik avı, bankacılık kötü amaçlı yazılımları ve fidye yazılımı saldırılarının arkasındaki altyapıyı ortadan kaldırarak, dijital ekosistemlerimizi korumaya ve herkes için daha güvenli, daha güvenli bir çevrimiçi deneyime bir adım daha yaklaşıyoruz.”
Group-IB CEO’su ve kurucu ortağı Dmitry Volkov ise “Synergia Operasyonu küresel kolluk kuvvetlerinin, ulusal siber polis güçlerinin ve özel sektörün sinerjisinin çok önemli olduğunu göstermiştir” dedi ve ekledi: “Birlikte kolektif bir cephe oluşturuyor, siber istihbaratı ve siber suçlarla mücadele için en iyi uygulamaları paylaşıyoruz. Bu yaklaşım, işbirliğinin ve etkili veri paylaşımının siber suçların küresel etkisini azaltmada oynadığı önemli rolü vurgulamaktadır.”
Bu açıklamalar, Interpol’ün Amerika kıtasında kısa süre önce gerçekleştirdiği ve yetkililerin dolandırıcılık çağrı merkezlerini doldurmak amacıyla insan kaçakçılığına karşı yürüttüğü mücadelenin bir parçası olarak yüzlerce kişinin tutuklandığı Turquesa V Operasyonu’nun hemen ardından geldi. Güney Amerika ve Orta Doğu bu suç faaliyetinin yoğun olarak görüldüğü yerler olarak ortaya çıkarken, geçmişte Güneydoğu Asya bu tür modern köleliğin merkezinde yer alıyordu.
Sosyal ağlar dünya çapında insanların en çok kullandığı araçlardan biri haline geldi. Mevcut tüm uygulamalar arasında 5 milyardan fazla kullanıcı var. Bu da 2023’e kıyasla yüzde 5,6’lık bir artış anlamına geliyor.
Facebook 20 yaşına güçlü giriyor
4 Şubatta, Facebook 20. yıldönümünü kutladı. We Are Social portalı, sosyal ağlar ve her birinin sahip olduğu rakamlar hakkında bir rapor yayınladı. Gerçek şu ki, 2024’ün en popüleri olmasa da Facebook hâlâ en çok kullanılan ya da en azından en çok kullanıcısı olan Facebook.
2023 yılının tamamında, 2022’ye göre yüzde 1,65 artışla 2.958 milyar kullanıcı ekledi ve 2024’ün başında 3 milyar sınırını aştı. Ayrıca Mark Zuckerberg’in grubunun sahip olduğu kullanıcı sayıları şu şekilde: Facebook (3,049 milyon kullanıcı) , WhatsApp (2.000 milyon kullanıcı), Instagram (2.000 milyon kullanıcı) ve Messenger (979 milyon kullanıcı)
Facebook: 3.049 milyar kullanıcı
YouTube: 2.491 milyar kullanıcı
WhatsApp: 2 milyar kullanıcı
Instagram: 2 milyar kullanıcı
TikTok: 1.562 milyar kullanıcı
WeChat: 1.336 milyar kullanıcı
FB Messenger: 979 milyon kullanıcı
Telegram: 800 milyon kullanıcı
Douyin: 752 milyon kullanıcı
Snapchat: 750 milyon kullanıcı
Facebook , Mark Zuckerberg, Eduardo Saverin, Andrew McCollum, Dustin Moskovitz ve Chris Hughes’un yatırım fonlarından fon aradıkları üniversite ortamının ötesine genişletme tutkusuyla şirketi kurduğu ünlü Harvard Üniversitesi’nde başladı. Daha sonra olaylar zinciri ise şu şekilde oldu:
General Motors, plug-in hibritlere ilk adım atanlardan biriydi. Ancak elektrikli araçlara yönelik heyecanın ortasında onları terk etti. Artık otomobil üreticileri elektrikli araç talebinin mevcut sınırlarına ulaştıklarından filo emisyonlarını azaltmanın başka yollarını arıyor. GM’in durumunda bu yol, sadece birkaç yıl önce potansiyellerini tamamen göz ardı ettikten sonra PHEV’lere geri dönüş anlamına geliyor.
GM Plug-in hibrit PHEV’ler için geri dönüşte
GM CEO’su Mary Barra, Automotive News tarafından aktarılan dördüncü çeyrek kazanç çağrısı sırasında “İleriye yönelik planlarımız, plug-in hibrit teknolojimizi Kuzey Amerika’daki seçkin araçlara getirmeyi içeriyor” dedi. Barra, GM’in hala hafif hizmet araçlarının emisyonlarını 2035 yılına kadar ortadan kaldırmayı hedeflediğini ancak hibritlerin “uyum perspektifinden” ihtiyaç duyulan boşlukları dolduracağını söyledi. Hangi segmentleri işgal edebileceklerini belirtmedi. Ancak GM’in geçmişine bakıldığında muhtemelen zekice tasarlanmış ve pazarlama tarafından tamamen ihmal edilmiş olacak.
Bu strateji, GM’in son yıllardaki elektrifikasyon yörüngesinden neredeyse 180 derecelik bir dönüş anlamına geliyor. 2019’da GM başkanı Mark Reuss: “Yatırım yapacak bir dolarım daha olsaydı, bunu bir hibrite harcar mıydım? Yoksa bu parayı hepimizin olacağını bildiği cevaba harcayıp oraya herkesten daha hızlı ve daha iyi mi ulaşacağım?” sorusunu yöneltiyor.
Barra konuyla ilgili olarak: “Yani sıfır emisyon hedefimize ne kadar çabuk ulaşırsanız o kadar iyi olur ve elektrikli araçlar sizi oraya daha hızlı ulaştırır. O halde, oyunun sonunu nasıl yapacağımızı bildiğimiz halde, sizi oyunun sonuna ulaştırmayacak bir segmente neden bu kadar çok sermaye ve mühendislik ayıralım ki? Müşteri odaklı bir şirketseniz ve küresel ısınma bilimine inanan bir şirketseniz, neden elektrikli araçlara olabildiğince hızlı ulaşmıyorsunuz?” diyor.
Elektrikli araç talebinin yıldan yıla arttığı ve GM’nin sadece kapıya adım atmak için değil, tamamen içeri girmek için istekli olduğu bir dönemde bu tutum daha mantıklıydı. Ancak o zamandan bu yana geçen yıllarda GM’in elektrikli araç hedefleri, geri çağırmalar ve GMC Hummer EV ve yukarıda adı geçen Blazer EV gibi ılık ürün lansmanları nedeniyle azaldı. Elektrikli araç talebinin potansiyel olarak sabit kalmasıyla birlikte, otomobil üreticileri kanıtlanmış, daha az taviz veren hibrit seçeneğine geri dönüyor.
Instagram Threads, geçen yıl büyümenin durmasının ardından yeniden ilgi kazanıyor. Bu da bazılarının uygulamanın zaten ölmüş olup olmadığını erkenden merak etmesine neden oldu. Yeni veriler durumun böyle olmadığını gösteriyor. Aslında Threads büyümeye devam ediyor. Aralık ayında indirme sayısını her ay üçe katlayarak hem App Store’da hem de App Store’da ay içinde en çok indirilen 10 uygulama arasında yer aldı.
Instagram Threads indirme sayısı yeniden yükselişe geçti
Uygulama istihbaratı şirketi Appfigures’un verilerine göre Threads, Aralık 2023’te 12 milyon yeni indirme gerçekleştirerek Apple App Store’daki indirmelerle En İyiler Sıralamasında 4. sıraya yerleşti. Ayrıca Google Play’de 16 milyon indirme sayısına ulaşarak 8. sıraya yerleşti. Her iki mağazanın birleşiminde, yeni yüklemeler açısından 6. sırada yer aldı.
Threads, ilk beş gün içinde 100 milyon kayıtlı kullanıcıya ulaşarak rekor kıran bir lansman gerçekleştirdi. Ancak uygulamanın günlük indirme sayısında geçen eylülden yıl sonuna kadar düşüş görüldü. Aralık ayında, muhtemelen Meta’nın Facebook’ta Threads’in viral gönderilerini içeren tanıtımları görüntüleyerek uygulamaya verdiği destek nedeniyle Threads bir kez daha büyümeye geri döndü. Bir takipçiye göre bugün tahmini olarak 160 milyon Threads kullanıcısı var. Şirketin, Threads’in aylık 100 milyonun altında aktif kullanıcıya sahip olduğunu söylediği Ekim ayı kazançları sırasında Meta’nın uygulamadaki son güncellemesinden sonra aktif kullanıcılar da muhtemelen arttı.
Uygulama aynı zamanda Mastodon gibi ActivityPub protokolü aracılığıyla iletişim kuran birbirine bağlı sunuculardan oluşan sosyal ağ olan “fediverse”ye geçişinden de faydalanabiliyor. Her ne kadar Threads, ActivityPub ile entegrasyon konusunda yavaş ilerliyor olsa da yakında kullanıcıların başka bir büyük toplulukla etkileşime girebileceği ve o zamandan beri birçok eski Twitter kullanıcısının da geldiği bir yer olacağını bilmek, Threads’in itibarına ve benimsenmesine yardımcı olabilir.
Buna ek olarak, Threads kısa süre önce üçüncü taraf uygulama ve web sitesi geliştiricilerinin, Threads oluşturucusuna metni yeniden doldurmak için dinamik bir URL kullanmasına olanak tanıyan bir uç noktanın lansmanını duyurdu. Örneğin, artık herkesin Konu paylaşım bağlantıları ve profil rozetleri oluşturabileceği bir web sitesi var. Pazarlama aracı sağlayıcısı Shareaholic, hem masaüstü hem de mobil siteler de dahil olmak üzere web siteleri için Konu Paylaşımı düğmelerini de yakın zamanda kullanıma sundu.
Windows 12 için geri sayım başladı. Qualcomm işletim sistemini yeni Arm çipinde zaten test etmiş olabiliyor. Windows 12 hakkında artan sayıda söylenti ve ince ipuçları, işletim sisteminin üretimde olduğunun kanıtına dönüşmeye başlıyor. Aslında yeni nesil Windows önümüzdeki birkaç ay içinde gelebilir. Qualcomm, Snapdragon X Elite tabanlı sistemlerini pazarlamak için bu fırsattan yararlanıyor gibi görünüyor.
Windows 12 söylentileri hakkında bilinenler
Ekim ayında düzenlenen bir etkinlik sırasında Qualcomm, Snapdragon X Elite SoC’yi tanıttı. Yeni bilgi işlem platformunun Windows için üretilmiş en “akıllı”, güçlü ve verimli işlemci olacağını belirtti. Aralık ayında Qualcomm, Arm çipinin Apple’ın M3’ünden daha hızlı olduğunu ve üretkenliği, yaratıcılığı ve yapay zeka tabanlı iş akışlarını güçlendiren yapay zeka hızlandırma yetenekleri sağladığını söyledi.
Windows, Qualcomm’un sunumunun, şu ana kadar keşfedilen Windows ekosisteminin yakında yenileneceğine dair en belirgin ipucunu içerdiğine dikkat çekiyor. Şirket, yeni Arm çipini ve genel Windows işletim sistemini, Windows 11 çalıştıran 12 çekirdekli i7-1360P ve 10 çekirdekli i7-1355U Intel CPU’ları temel alan iki Samsung x86 dizüstü bilgisayarla karşılaştırdı. “Windows işletim sistemi” ile “arasındaki özel ayrım” Windows 11″, Qualcomm’un Windows 12’nin yayın öncesi bir sürümünü kullanıyor olabileceğine işaret ediyor. Söylentiler, gelişmiş Copilot da dahil olmak üzere yapay zeka odaklı yeteneklere sahip Windows 12’nin 2024 ortasına kadar gelebileceğini gösteriyor. Eğer doğruysa, Qualcomm’un Ekim ayında test edecek çalışan bir sürüme sahip olması o kadar da uzak bir ihtimal değil.
Arayüz tasarımı, birkaç benzersiz değişiklikle Windows 11’e benzer olacak. Microsoft’un PC kullanıcılarına 2000’li yıllarda Windows Vista deneyiminin ne kadar harika olduğunu hatırlatması gerektiğinden masaüstü widget’ları da geri dönebilir. Yoğun şekilde yapay zeka odaklı bir işletim sistemi, özel yapay zeka hızlandırıcı mantık birimlerinden büyük ölçüde faydalanacak. Intel, en yeni x86 yongalarını yapay zeka ile ilgili uygulamalar ve iş yükleri için optimize ederken Arm yongaları, geleneksel güç verimliliği sayesinde gelişmiş bir kullanıcı deneyimi sunabiliyor. Microsoft, Windows 12’de yapay zekaya büyük yatırım yaparsa, Snapdragon X Elite gibi yapay zeka öncelikli bir SoC ile eşleştirme, yapay zeka hızlandırmanın genel bilgisayar deneyimini iyileştirmek için nasıl ölçeklenebileceğini gösterebilir.
Aralarında Comcast, Samsung, MIT, NVIDIA, SIEMENS ve Birleşmiş Milletler’in de bulunduğu 170.000 müşteriye sahip olan AnyDesk bir siber saldırıya uğradı. Firma tarafından yapılan açıklamaya göre AnyDesk, saldırıyı ilk olarak bazı sunucularında bir siber olayın belirtilerini tespit ettikten sonra öğrendi. Bir güvenlik denetimi gerçekleştirdikten sonra, sistemlerinin tehlikeye girdiğini belirleyen firma, siber güvenlik firması CrowdStrike’ın yardımıyla bir müdahale planını etkinleştirdiğini açıklıyor.
AnyDesk, saldırı sırasında verilerin çalınıp çalınmadığına ilişkin ayrıntıları ise kamuoyuyla paylaşmadı. Buna karşın tehdit aktörlerinin firmaya ait kaynak kodu ve kod imzalama sertifikalarını çaldığı düşünülüyor.
Şirket yaptığı kısa açıklamada yaşanan siber güvenlik ihlalinin bir fidye yazılım çetesi saldırısı olmadığını belirtiyor. AnyDesk, güvenlikle ilgili sertifikaları iptal ettiklerini ve sistemlerini düzelttiklerini açıklamakta. Firma ayrıca son kullanıcı cihazlarının olaydan etkilendiğine dair herhangi bir kanıt bulunmadığını belirterek şunları söylüyor: “Durumun kontrol altında olduğunu ve AnyDesk’i kullanmanın güvenli olduğunu teyit edebiliriz. Lütfen yeni kod imzalama sertifikasına sahip en son sürümü kullandığınızdan emin olun.”
Şirket ayrıca her ne kadar kimlik doğrulama belirteçlerinin çalınmadığını söylese de, tedbir amacıyla AnyDesk web portalındaki tüm şifreleri iptal ediyor ve başka sitelerde kullanılıyorsa şifrenin değiştirilmesini öneriyor. “AnyDesk, oturum kimlik doğrulama belirteçlerinin çalınamayacağı şekilde tasarlanmıştır. Bunlar yalnızca son kullanıcının cihazında bulunur ve cihazın parmak iziyle ilişkilendirilir. Bu belirteçler sistemlerimize asla temas etmez,” diyen AnyDesk çalınan kod imzalama sertifikalarını da değiştirmeye başladı.
AnyDesk ihlalin ne zaman gerçekleştiğini paylaşmamış olsa da güvenlik uzmanları AnyDesk’in 29 Ocak’tan itibaren dört günlük bir kesinti yaşadığını ve bu süre zarfında şirketin AnyDesk istemcisinde oturum açma özelliğini devre dışı bıraktığını bildirmekteler. Başta fidye yazılım saldırıları olmak üzere, siber güvenlik ihlalleri artmaya devam ediyor.
Geçtiğimiz haftalarda Microsoft, son zamanlarda Rusya Dış İstihbarat Servisi tarafından desteklenen bir hacker grubu olan Midnight tarafından gerçekleştirilen bir saldırıya maruz kaldığını doğrulamıştı. Bir başka siber vakada ise Enerji yönetimi ve otomasyon devi Schneider Electric, kurumsal verilerin çalınmasına yol açan bir fidye yazılımı saldırısına maruz kalmıştı.
ALEV AKKOYUNLU / Laykon Bilişim Operasyon Direktörü
Dijitalleşmenin de artmasıyla verilere yönelik siber saldırılarda artış yaşanmaya devam ediyor. Dijitalleşen dünyada kişisel verileri korumak da önem kazanıyor. Bu noktada hem kişilerin hem de şirketlerin siber güvenlik anlamında ciddi önlemler almaları gerekiyor.
İnternet üzerinden alışveriş yapmak, sosyal medya platformlarını kullanmak veya çevrimiçi hizmetlerden yararlanmak gibi günlük faaliyetlerimiz sırasında birçok kişisel bilgiyi paylaşıyoruz. Bu bilgilerin güvenliğini sağlamak kimlik hırsızlığı, dolandırıcılık ve diğer kötü amaçlı faaliyetlerden korunmak için temel bir gereklilik oluşturuyor.
Veri güvenliği, sadece teknolojiyle ilgili değil, aynı zamanda insan faktörüyle de yakından ilişkili. Bu noktada bilgi güvenliği politikalarının oluşturulması, uygulanması, çalışanların eğitimi ve farkındalığının artırılması büyük önem taşıyor.
1.Veri kaybının en çok olduğu yerde önlem alınmalı. Veri kaybının bir numaralı nedeni, profesyonel siber suçlular tarafından gerçekleşmiyor. Veri ihlallerin birçoğu, çalışanların hatalarından kaynaklanıyor. Aslında çoğu veri ihlali, siber güvenlik önlemleriyle kolay bir şekilde önlenebilecekken, dikkatsizlikten kaynaklı nedenlerden dolayı güvenlik ihlaliyle karşılaşıyor. Şirketler, güvenlik stratejilerine karar verirken ve çalışanlara erişim yetkisi verirken dikkatli olmaları gerekiyor. İzinler ve erişimler yalnızca gerekli durumlar için paylaşılmalı. Bunun için profesyonel DLP çözümlerinin kullanılmasını öneriyoruz.
2. Tüm olası veri sızıntısı noktaları göz önünde bulundurulmalı. Bugün, tüm uç noktalarda antivirüs/anti-malware çözümü kullanmayan bir kuruluş olmaması gerekiyor. Bu tür korumalar, uzun zaman önce zorunluluk haline geldi. Kuruluşların çalışanlarını kimlik avının tehlikeleri konusunda eğitmeleri gerekiyor. Ancak hala bu temel koruma yöntemlerinin ötesine geçemeyen işletmeler ve kurumlar var. Birçok şirket mesajlaşma uygulamaları, e-posta ve bağlı cihazlar üzerinden hangi verilerin paylaşıldığını kontrol etmeyebiliyor. Önleyici tedbirler alınmadığı takdirde, dikkatsiz bir kullanıcı hassas verileri yanlış kişiyle paylaşarak kolayca bir trajediye neden olabilir. Bundan dolayı, kimlik avı, açık ağ bağlantı noktaları, güvenli olmayan IP adresleri ve virüsler yoluyla veri ihlalinden korunma sağlanıyorsa, potansiyel olarak sorumsuz ve kazara yapılan faaliyetler gibi diğer potansiyel veri sızıntısı noktalarına da aynı derecede dikkat edilmeli. Burada gözlemlediğimiz en büyük zafiyette cihazların tümünün koruma altına alınmaması diyebiliriz. Ekonomik nedenlerden en kritik cihazlar koruma altına alınırken, önemsiz olarak görünen cihazlar korumasız kalabiliyor. Bu durum da zayıf halkalar güvenliğimizin en çok zafiyet oluşturduğu alanlar olabiliyor.
3. Tüm potansiyel hassas bilgi kaynakları gözlemlenmeli. Birçok kuruluş, siber güvenlik teknolojisinin mevcut gelişme durumuyla, hassas bilgilerin sadece oluşturulma şekliyle tanımlanmasının mümkün olduğunun farkında değil. Sosyal medya gibi güvensiz bir kanal üzerinden gönderilmeden önce hassas verileri tanıyan bir veri profilleme çözümü kullanarak gizlilik koruması uygulanmalı. Kullanıcılar, çevrimiçi gizlilik konusunda bilgisiz olabilir ve bazı veri türlerinin (hassas sağlık bilgileri) olarak kabul edildiğini veya biyometrik verileri temsil ettiğini fark etmeyebilir. Ancak akıllı bir BT çözümü bu hatayı yapmayacaktır. Hassas bilgiler, yalnızca iyi tanımlanmış kaynaklarda bulunmuyor. Depolandığı yere göre değil, içeriğin kendisine göre modern çözümler kullanılmalı.
4. Mümkün olan her yerde şifreleme kullanılmalı. Yıllar önce bilginin şifrelenmesi nadir bir olay olarak görülürken ve yalnızca gizli bilgilerin iletilmesiyle gerçekleşirken, bugün neredeyse her veri iletiminin şifrelendiği veri taşınabilirliği çağında yaşıyoruz. Çoğu web sayfası, tarayıcı ile web sitesi arasındaki iletişimi kimsenin dinleyemeyeceğini garanti eden SSL/TLS (HTTPS) bağlantılarını kullanıyor. Ancak her web sitesi yalnızca güvenli bağlantılara izin vermiyor, birçoğu hala şifrelenmemiş veri aktarımını kullanmayı mümkün kılıyor. Bu nedenle, özellikle veri toplama işlemine herhangi bir hassas bilginin dahil edilebileceği şüphesi varsa, mümkün olan her yerde şifreleme zorunlu kılınmalı. Mümkün olan her yerde şifreleme uygulanmalı. Güvenli kanallar kullanılıyorsa bile, ekstra veri şifreleme kimseye zarar vermez ve ek bir koruma katmanı sağlar.
5. Güvenlik bir zorunluluk olarak değil, bir yatırım olarak ele alınmalı.Tüm ekstra güvenlik önlemleri bir yük gibi görünebilir. Geçmişte sadece kapıda iyi kilitlere ihtiyacımız varken şimdi tüm bu potansiyel veri sızıntısı kaynaklarını da düşünmek zorundayız. Birçok işletme, siber güvenlik için çok fazla para harcamaktan memnun değil ve risk alarak bu tür harcamaları sınırlamaya karar veriyor. Ancak, en büyük veri ihlalleri listelerinde yer alanlar tam da bu tür şirketler. Sadece veri koruma ve veri gizliliği değil, güvenliğin en önemli unsurlarından biri de zihniyet. Siber güvenliğin bir şirket için yatırım olarak görülmesi gerekiyor. Güvenlik önlemleri, emniyet kemeri gibi ele alınarak siber güvenlik girişimlerine doğru zihniyetle başlanmalı ve veri koruma için bizim için kritik olan verilerin de mutlaka yedeklerinin alınmasını da geleceğe olan bir yatırım olarak düşünülmeli.
Alev Akkoyunlu Laykon Bilişim Operasyon Direktörü
23 yıla yakın bir süre siber güvenlik sektöründe satış ve pazarlama alanında ustalaşan Alev Akkoyunlu, şu an Bitdefender Antivirüs’ün de aralarında bulunduğu birçok güvenlik ürününün Türkiye distribütörü Laykon Bilişim’in Operasyon Direktörlüğü görevini yürütmektedir. 1979 doğumlu olan Akkoyunlu, Süleyman Demirel Üniversitesi Bilgisayar Programcılığı ve Anadolu Üniversitesi İşletme Bölümü mezunudur. Akkoyunlu, 1 çocuk sahibidir.
Hong Kong’daki çok uluslu bir şirketin şubesi, dolandırıcıların deepfake teknolojisini kullanarak şirketin mali işler müdürü (CFO) olarak poz verip bir zoom video konferans araması sırasında para transferleri emri vermesi sonucu 25.6 milyon dolar (HK$200 milyon) kaybetti.
Polis, yaptığı açıklamada, video görüşmesinde bulunan herkesin mağdur dışında gerçek kişilerin deepfake kopyaları olduğunun anlaşıldığı bir toplantı sırasında para transferi emrinin verildiğini söyledi ve bu vakayı Hong Kong’da türünün ilk örneği olarak ve aynı zamanda büyük bir miktar paranın da söz konusu olduğu bir olay olarak öne çıktığını belirtti. Ancak, çalışanın veya şirketin kimliğini açıklamadılar.
Dolandırıcıların bu vakada, şirket çalışanlarının kamuoyuna açık video ve diğer görüntülerini inandırıcı toplantı katılımcılarına dönüştürmek için deepfake teknolojisini kullandığı anlaşılıyor.
Söz konusu çalışan, mesajı Ocak ayında şirketin Birleşik Krallık merkezli CFO’sundan geldiği iddia edildiğinde şüphelenmiş ve ilk başta bunu bir phishing e-postası olarak reddetmişti. Ancak, gizli bir işlem ihtiyacı hakkındaki konuşmalar devam etti. Çalışan, bir video görüşmesinin ardından, katılımcıların bazılarını tanıdığı ve diğerlerinin de meslektaşları gibi görünüp ses çıkardığı için şüphelerini bir kenara bıraktı.
Polis yetkilisi ayrıca, dolandırıcıların kurbanın kendini tanıtmasını istediğini ancak toplantı sırasında kişiyle gerçekten etkileşime girmediğini söyledi. Ek olarak, zoom ekranındaki sahte deepfake görüntüler genellikle arama aniden sona ermeden önce emirler verdi.
Ardından çalışan, talimatları takip ederek 25.6 milyon doları beş Hong Kong banka hesabına toplam 15 transfer yaparak ödeme yaptı.
Tüm olay, ilgili çalışanın şirketin genel merkeziyle iletişime geçmeden önce bir hafta sürdü.
Polis bu olayla ilgili olarak şu ana kadar altı kişiyi tutukladığını söyledi. Ayrıca, dolandırıcılıklarda kullanılan sekiz çalıntı Hong Kong kimlik kartı da ortaya çıktı. Polise göre, geçen yıl Temmuz ve Eylül ayları arasında, kimlik kartlarında resmedilen kişileri taklit ederek yüz tanıma programlarını 90 kredi başvurusu ve 54 banka hesabı kaydı yapmaya kandırmak için AI deepfake’lerin kullanıldığı en az 20 vaka gerçekleşti.
En az üç yıldır piyasada olan ancak teknolojisi hakkında neredeyse sıfır kamu duyurusu yapan bir girişim olan Interlune, 15,5 milyon dolar yeni fon topladı ve 2 milyon doları daha kapatmayı hedefliyor. Interlune’un bir temsilcisi bu hikaye hakkında yorum yapmayı reddetti.
Bu, şirketin 2022’deki 1,85 milyon dolarlık tohum turundan bu yana herhangi bir finansmanı kapattığını gösteren ilk halka açık gösterge.
Çoğu bilgi, Interlune CTO Gary Lai’nin geçen Ekim ayında Seattle’daki Museum of Flight’ta yaptığı bir konuşmada bildirildiği üzere GeekWire tarafından raporlandı: “Amacımız, Ay’dan doğal kaynakları toplayan ve bunları Dünya’da kullanacak ilk şirket olmak,” dediği iddia edildi. “Bu kaynakları etkili, maliyet etkin ve sorumlu bir şekilde çıkarmak için tamamen yeni bir yaklaşım geliştiriyoruz. Gerçek hedef, sürdürülebilir bir uzay ekonomisi yaratmaktır.“
Lai, uzay taşıma sistemleri dahil olmak üzere Blue Origin’de 20 yıllık bir süreyi kapsayan bir kariyere sahip bir uzay mühendisi. Burada nihayetinde uzay araçları ve Ay araçları da dahil olmak üzere uzay taşıma sistemlerinin baş mimarı oldu. Interlune’un liderliğini ise Rob Meyerson üstleniyor, kendisi 15 yıl boyunca Blue Origin’de başkanlık yapmış bir uzay endüstrisi yöneticisidir. Meyerson aynı zamanda Axiom Space, Starfish Space, Hermeus ve Hadrian Automation gibi tanınmış donanım startup’larına yatırım yapan üretken bir melek yatırımcı.
ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na yapılan başvuruda avukat H. Indra Hornsby de şirket yöneticisi olarak listeleniyor. Hornsby daha önce BlackSky ve Spaceflight Industries’de genel danışman olarak görev yaptı ve aynı zamanda Rocket Lab’da yönetici başkan yardımcısı olarak çalıştı.
Interlune’nin teknolojisi hakkında bilinen diğer az şey, geçen yıl Ulusal Bilim Vakfı’ndan kazandığı küçük bir SBIR’ın özetinden geliyor.
Özette, “Ham ay regolitinin parçacık boyutuna göre birden fazla akışa ayrılmasına olanak tanıyan teknoloji, ay oksijen çıkarma sistemleri, ay 3 boyutlu yazıcıları ve diğer uygulamalar için uygun hammaddeler sağlayacak.” diyor.
Giderek artan sayıda uzay girişimi, yerinde kaynak kullanımı (ISRU) olarak bilinen şeye veya uzay kaynaklarını toplayıp değerli mallara dönüştürmeye odaklanıyor. Bunun büyük bir kısmı, NASA’nın Artemis programı aracılığıyla ayda uzun vadeli bir insan karakolu inşa etme önceliğinden kaynaklanıyor: Ajans, uzayda daha uzun süreli kalışların yerel olarak malzeme üretme yeteneğini gerektireceğini kabul ediyor.
Ancak ISRU teknolojisini ticarileştirmeye çalışanlar sadece yeni kurulan şirketler değil; Geçen yıl Blue Origin, kimyasal olarak ay regolitiyle aynı olan bir malzemeden güneş pilleri ve iletim kabloları yaptığını duyurdu.
Blue Origin, Şubat 2023’te teknolojiye ilişkin duyurusunda şunları söyledi: “Ay’da ve Mars’ta karadan geçinmeyi öğrenmek, ISRU topluluğu genelinde kapsamlı bir işbirliği gerektirecektir.” Bu ifade Interlune’un özetinde de tekrarlanıyor: “Ay’ın kaynaklarının kullanımı, oradaki misyonların ‘karadan geçinmelerini’ sağlayacak yıkıcı bir yetenektir ve bu teknolojinin geliştirilmesini hem devlet kurumları hem de endüstri için önemli kılmaktadır.“
Tesla’nın tehlikeli atıkları yanlış kullandığı yönündeki iddialar, şirketin Kaliforniya tesislerinde sistematik bir başarısızlığa işaret ediyor. Bu basit bir kaza ya da tek seferlik bir olay değildi.
Bu hafta en az 25 ilçe Tesla’ya tehlikeli atıkları yasa dışı olarak imha ettiği iddiasıyla dava açtı. Birkaç gün içinde Elon Musk liderliğindeki şirket, şirketin dikkatli kullanılması gereken malzemeleri “kasıtlı” ve “ihmalkar” imha ettiğini belirten davayı sonuçlandırmak için 1,5 milyon dolar ödemeyi kabul etti.
Atık yönetimi uzmanları Tesla gibi büyük bir şirketin bunu daha iyi bilmesi gerektiğini söylüyor. Kaliforniya’da karşılaştığı sorunların yanı sıra şirket, tehlikeli atıkların işlenmesine ilişkin federal düzenlemelere aykırı davranmış bile olabilir.
Kaliforniya eyaletleri Tesla’yı, tehlikeli atıkları, malzemeleri kabul etmeye fiilen yetkili olmayan yerlere atarak veya “bertarafına neden olarak” eyalet sağlık ve güvenlik yasalarını ihlal etmekle suçluyor. Dava, şirketin bir kısmını çöp bidonlarına veya sıkıştırıcılara attığını iddia ediyor; atık, tehlikeli maddelerin alınmasına izin verilmeyen bir çöp sahasına atılabilir. Ayrıca Tesla’nın tesislerinde üretilen atığın tehlikeli olup olmadığını “belirleyemediğini“, tesislerinde tehlikeli atıkları “düzgün şekilde işaretleyemediğini, etiketleyemediğini ve depolayamadığını” ve kayıt tutma gerekliliklerine uymadığını veya çalışanlarına bu konuda uygun şekilde eğitim vermediğini söylüyor.
Tehlikeli atıklar, çevresel iyileştirme ve kimyasal hijyen konusunda uzman olan Indiana Üniversitesi’nde yardımcı eğitmen Christopher Kohler, “Bu benim kitabımda oldukça berbat bir şey.” diyor. “Bu kurallar ve düzenlemeler neredeyse 50 yıldır yürürlükte ve şimdiye kadar bunu daha iyi biliyor olmalılar.“
Şikayette, Kaliforniya genelinde, kullanılmış yağlama yağları, fren sıvıları, kurşun asit aküleri, aerosoller, antifriz, atık solventler, boya, e-atık ve diğer “kirlenmiş döküntüler” dahil olmak üzere tehlikeli atık üreten 101 tesis belirtiliyor.
Kohler’a göre bunlar oldukça yaygın atık türleri. Bununla birlikte, bu maddelerin yanlış kullanıldığında ortaya çıkarabileceği riskler nedeniyle bunların bertarafı düzenlemeye tabi. Kohler, kurşun ve klorlu solventlerin zehirli, yağların yanıcı ve asitlerin aşındırıcı olduğuna dikkat çekiyor.
San Francisco Bölge Savcılığı’ndaki müfettişler, 2018 yılında Tesla’nın araba servis merkezlerindeki çöp konteynırlarında “gizli incelemeler” başlattı. “Çok sayıda kullanılmış tehlikeli otomotiv bileşeninin (örn. yağlama yağları, fren temizleyicileri, kurşun asit ve diğer piller) yasa dışı olarak imha edildiğini” tespit ettiler. Savcılığın ofisine göre, aerosoller, antifriz, atık solventler ve diğer temizleyiciler, elektronik atıklar, atık boya ve yukarıdakilerle kirlenmiş döküntüler). Bundan sonra diğer bölgelerden araştırmacılar da Tesla’nın çöplerini karıştırmaya başladılar ve benzer “yasadışı imhalar” buldular. Tesla’nın Fremont fabrikasında araştırmacılar ayrıca kaynak sıçraması atığını, atık boya karışım kaplarını ve astarla kirlenmiş mendilleri/döküntüleri yasa dışı bir şekilde çöp kutusuna atılmış buldular.
Arizona State University Çevre Mühendisliği Program Başkanı Treavor Boyer, “Bu yanlış bertarafın nedenleri veya sebepleri hakkında hiçbir fikrim yok. Tehlikeli atık yönetim planında bir aksama gibi görünüyor.” diyor.
Kohler, büyük şirketlerin genellikle bu tür maddelerin tesislerinde nasıl işleneceğine karar verecek bir atık uzmanına sahip olduğunu; Tesla’nın bu konuda eksik olduğunu ve servis merkezlerinde uygun şirket politikalarını ve prosedürlerini uygulamaya koymayı ihmal ettiğini söylüyor.
Örneğin, motorlu taşıtlardaki kurşun asitli aküleri ele alalım; bunlar esasen kurşun ve asitten oluşuyor. Çoğu eyalette bunları çöpe atmak yasa dışı. Çevre Koruma Ajansı’na (EPA) göre, bunlar korozyona uğrayarak kurşunu serbest bırakabilir ve bu kurşun çöplükten kaçarak çevredeki çevreyi ve hatta içme suyu kaynaklarını bile kirletebilir. Sızıntı yapan piller aynı zamanda atık depolama sahalarında, yakma tesislerinde ve aktarma istasyonlarında çalışan işçiler için de risk oluşturabilir. Pillerin yakılması kurşunun havaya karışmasına bile neden olabilir. Kurşun, özellikle çocuklar için tehlikeli olduğu bilinen bir nörotoksin.
Özellikle kurşun asitli akülerin geri dönüştürülmesi gerekiyor ve kurşun yeni akülerde yeniden kullanılabilir. Diğer malzemelerin, yeraltı suyunun içine sızabilecek herhangi bir şeyden korunması amacıyla, tipik bir düzenli depolama sahası olarak iki kat plastik kaplamaya sahip olan bir tehlikeli atık depolama sahasına gönderilmesi gerekebilir. Üstelik malzemelerin tehlikeli atık depolama sahasına gönderilmeden önce işlenmesi ve “tehlikesiz” olma özelliğini göstermesi gerekiyor. Bu tür düzenlemelerin yapılması, daha az riskli atıkların işlenmesinden daha pahalı olabilecek ekstra çalışma gerektirir.
Boyer, Tesla’nın Kaliforniya’da bu tür malzemeleri işlemesine gelince, “Durum, tehlikeli atıkların yönetimine ilişkin federal düzenleme olan RCRA’nın ihlali gibi görünüyor.” diye yazıyor. Ancak Kaliforniya yönetmelikleri federal atık düzenlemesinden daha katı.
Tesla’yı yasayı ihlal ettiği için soruşturup incelemediğini ve eğer öyleyse şirketin herhangi bir federal cezayla karşı karşıya kalıp kalamayacağını sormak için EPA’ya ulaşıldı. EPA sözcüsü bir e-postada şunları söyledi: “Devam eden dava nedeniyle EPA bu dava hakkında yorum yapamaz.“
Anlaşma, Tesla’nın yıllık üçüncü taraf atık denetimleri ve çalışanlar için zorunlu eğitim de dahil olmak üzere önlemlere uymak zorunda kalacağı beş yıllık bir ihtiyati tedbiri içeriyor. San Francisco Savcılığı, Tesla’nın soruşturmada “işbirliği yaptığını” ve “savcıların dikkatine sunduğu çevre koruma yasalarına uyumunu geliştirmek için adımlar attığını” söyledi. Sorunlar Tesla’ya bildirildikten sonra, çöpler çöp sahasına getirilmeden önce tüm servis merkezlerinde çöp konteynerlerini tehlikeli atıklara karşı karantinaya almaya ve taramaya başladılar.
2022’de Tesla, Fremont fabrikasındaki Temiz Hava Yasasının ihlali nedeniyle EPA ile yapılan bir anlaşmada 275.000 dolar ödemeyi kabul etti. Tesla ayrıca, 2019 yılında kurumla yapılan anlaşmanın bir parçası olarak, tehlikeli atıkların Fremont fabrikasında gerekli izin olmadan depolanması nedeniyle 31.000 dolar ceza ödemek zorunda kalmıştı.
EPA ayrıca Tesla’nın, tehlikeli atıkların depolandığı ana alanda personelin güvenli bir şekilde hareket etmesi için yeterli koridor alanı sağlamadığını ve sızıntı yapan üç iletim hattı için hava emisyon standartlarını ihlal ettiğini tespit etti. Ayrıca, “contası veya kilitleme mekanizması olmayan” iki adet açık 55 galonluk tehlikeli atık konteyneri tespit edildi ve şirketin, iletim hatlarından veya pompalardan sızan yanıcı boya ve solvent karışımlarını “derhal temizlemede” başarısız olduğu tespit edildi.
Diğer otomobil üreticilerinin tehlikeli atık konusunda berbat bir geçmişi var. GM, 2010 yılında ABD, 14 eyalet ve Saint Regis Mohawk Kabilesi’ne, mülklerindeki tehlikeli atıklar da dahil olmak üzere “çevresel yükümlülükler” nedeniyle 773 milyon dolarlık bir ödeme yapmayı kabul ett.
2022’de New Jersey, Ford’a zehirli boya çamurunu boşalttığı ve “yüzlerce dönümlük toprağı, suyu, sulak alanı” ve Ramapough Lenape Ulusu’nun devlet tarafından tanınan kabile topraklarını kirlettiği için dava açtı.
San Francisco Bölge Savcısı Brooke Jenkins Perşembe günü yaptığı basın açıklamasında şunları söyledi: “Tesla Inc.’e karşı bugünkü anlaşma, tehlikeli atıkların yanlış yönetilmesi ve yasa dışı bir şekilde bertaraf edilmesi durumunda değerli doğal kaynaklarımızın kirlenmesini önleyerek eyalet genelindeki vatandaşlar için daha temiz bir çevre sağlamaya hizmet ediyor.“.
