Twitter’da mavi tik, spam hesapları önleme amacıyla kuruluşlar ve önde gelen kişiler gibi doğrulanmış hesapları tanımanın yoluydu. Ancak Tesla milyarderi Elon Musk’ın sosyal medya sitesini devralmasının ardından mavi tikler artık Twitter Blue abonelerine ayrıldı.
Aylık abonelikle Twitter Blue’ya geçenler, tweet düzenleme, biçimlendirme, daha uzun yazma gibi özelliklere sahip oluyor. Musk’ın devralınmasından bu yana Twitter’da görülen değişikliklerden biri, sarı ve gri tiklerin kullanılmaya başlanması oldu. Peki bunlar ne anlama geliyor?
Sarı onay işareti veya altın rengi onay işareti, bir hesabın TVO planı aracılığıyla resmi bir işletme hesabı olduğunu gösteriyor. Twitter web sitesine göre: ‘Twitter Onaylı Kuruluşlar, her türden kuruluşun kaydolmalarını ve doğrulamalarını yönetmelerini ve ilgili herhangi bir hesabı bağlayıp doğrulamalarını sağlıyor. Bir kuruluş, abone olduktan sonra istediği sayıda bağlı kişiyi, işletmeyi veya markayı kendi hesaplarına bağlayabiliyor. Bunu yaptıklarında, bağlı hesap, bağlı olduklarını göstermek için mavi veya altın onay işaretlerinin yanında ana şirketlerinin profil resminin küçük bir rozetini alacak. Bir TVO aboneliği, her ek bağlı kuruluş için aylık 1.000 dolar ve ayda 50 dolar tutarında.
Gri tik en alama geliyor?
Twitter hesabındaki gri işaret, hesabın hükümete veya çok taraflı kuruluşa ait olduğunu gösteriyor. Ulusal düzeyde uygun devlet kuruluşları şunları içeriyor:
Ana yönetici ofisi hesapları
Belirli politika alanlarını denetleyen ajans hesapları
Ana elçilik ve konsolosluk hesapları
Parlamento veya eşdeğer kurumsal ve komite hesapları. Eyalet ve yerel düzeydeki uygun devlet kuruluşları şunları içeriyor. Kriz müdahalesini, kamu güvenliğini, kolluk kuvvetlerini ve düzenleme idari ofis hesapları ve kurum hesapları.
Buna göre uygun hükümet bireyleri şunları içerebiliyor:
Devlet başkanları (cumhurbaşkanları, hükümdarlar ve başbakanlar)
Devlet başkan yardımcıları (cumhurbaşkan yardımcıları, başbakan yardımcıları)
Ulusal düzeydeki kabine üyeleri veya eşdeğeri
Yürütme organının veya eşdeğerinin ana resmi sözcüsü
Uluslar üstü veya ulusal kongrenin, parlamentonun veya eşdeğerinin tüm odalarının bireysel üyeleri
Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç, TRT World Forum’da yer alan “Çok Bilmiş Yapay Zeka: Yaratıcı Potansiyel mi Yıkıcı Musibet mi?” oturumunda açıklamalar yaptı. Buna göre Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç, yapay zekanın insanların yerini almayacağını ifade etti.
Ali Taha Koç açıkladı! Yapay zeka tehlike mi yoksa fırsat mı?
Yapay zeka özellikle 2023 yılında büyük bir sıçrama yaptı. ChatGPT ile başlayan trend, Amazon, Google gibi devlerin de bu pazara girmesiyle, pazarın pastası da büyüdü. Ali Taha Koç’ta bu anlamda yapay zekanın tehlike ve fırsatlarının konuşulduğu oturumda önemli konulara değindi.
Turkcell olarak yapay zekaya büyük yatırım yaptıklarını açıklayan Koç, yapay zekanın insanların yerini alacağı korkusunun yersiz olduğu görüşünde. Genel Müdür Koç, yapay zekanın değil yapay zekayı kullanabilenlerin, kullanmayanların yerini alacağını açıkladı.
Ali Taha Koç, yapay zekanın manipülasyonuna ve dezenformasyona karşı da uyarılar yaptı. Bu anlamda her alanda ve herkesin kullanabileceği kadar basit olan yapay zekanın yanıltıcı sonuçlarına karşı insan odaklı olması gerektiğine vurgu yaptı. Turkcell Genel Müdürü, kurumsal olarak bu ilkeyi 2020 yılında kabul ettiklerini de hatırlattı. Koç, bu anlamda firmanın profesyonel anlamda sorumluluk sahibi bir yapay zeka politikası olduğunu da söyledi.
Ali Taha Koç, Turkcell olarak yapay zeka konusunda veri gizliliğine de önem verdiklerini açıkladı. Koç’a göre bu anlamda yapay zeka teknolojileri şeffaf ve güvenli bir yapıya sahip olmalı.
Genel Müdür, Turkcell olarak en önem verdiklerinin ise yapay zeka konusunda paylaşım ve işbirliğine önem verdiklerinin de altını çizdi. Ancak Koç’a göre dünyada bu tür bir yaklaşım yapay zeka yoluyla insanlık için daha iyi bir gelecek kurulmasını sağlar.
Genel Müdür Koç, dijitalleşme sonrası herkesin devasa miktarda veri yarattığını ve burada yapay zekanın dikkatli kullanılması gerektiğinin de altını çizdi. Buna karşın Genel Müdür Koç, yapay zekanın kötü olarak lanse edenlerin genel olarak bu işe büyük yatırımlar yaptığına da dikkat çekti.
Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç, teknolojinin insan yararına kullanılan sosyal bir araç olması gerektiğine vurgu yaptı ve şu an da yapay zekanın çok iyi bir dijital asistan olduğunu kaydetti.
Koç’a göre yapay zeka tarafından oluşturulan herhangi bir algoritmanın insanın çapraz kontrolünden geçmesi gerektiğine de dikkat çekti. Yapay zekanın çok fazla fikir yarattığını söyleyen Turkcell Genel Müdürü, bu verilerin doğru kullanılması açısından insanın önemine vurgu yaptı.
Stellantis, Ample ile yeni anlaşmada elektrikli araç pilinin değiştirilmesi konusunda büyük bir bahis yapıyor. Pil değişimi teorik olarak bir elektirkli aracı yalnızca beş dakika içinde tamamen şarj edebilir. İlk araçlar İspanya’da paylaşılan Fiat 500e araçlarından oluşan bir filo olacak.
Stellantis, İspanya’daki ortak Fiat 500e araçlarından oluşan bir filoya güç sağlamak için Kaliforniya merkezli elektrikli araç pil değiştirme şirketi Ample ile bir anlaşma yaptı. Ancak şirket, anlaşmanın sonunda Avrupa ve ABD’deki kişisel elektrikli araçları da kapsayacak şekilde genişleyebileceğini söylüyor.
Pil değiştirme teknolojisini benimseyen ilk Batılı otomobil üreticilerinden biri olan Stellantis, Avrupa ve ABD’deki elektrikli araç şarj altyapısının yakın gelecekte benimsenme önünde bir engel olmaya devam edeceğini ve başka çözümler gerektireceğini iddia ediyor. Pil değişimi teorik olarak elektrikli araç sahiplerinin şarj istasyonunda uzun süre beklemek zorunda kalmadan güçlerini açıp hareket etmelerine yardımcı olabilir. Stellantis, Free2move yan kuruluşu aracılığıyla araba paylaşım hizmetinin bir parçası olarak Fiat 500e araç filosu için bir pil değiştirme sistemi başlatmak üzere Ample ile birlikte çalışacak. Hizmet ilk olarak 2024 yılında Fiat 500e’nin halihazırda mevcut olduğu Madrid’de ortaya çıkacak. Ample’ın şehirde halihazırda faaliyette olan dört istasyonu var. Önümüzdeki aylarda ek dokuz istasyon daha inşa etmeyi planlıyor.
Elektrikli araç pil değişimi Çin’de popüler ancak diğer ülkelerde henüz fazla ilgi görmedi. ABD’de takas altyapısı oluşturmak için çeşitli girişimlerde bulunuldu ancak çok az başarı elde edildi. Ample’ın değiştirme sistemiyle uyumlu olması için Stellantis’in Fiat 500e’ye modüler piller takması gerekecek. İşlem, aracın hafifçe kaldırıldığı bir istasyona sürülmesiyle gerçekleşiyor. Ample’ın robot kolları, tükenmiş aküyü aracın altından çıkarıyor, tamamen şarj edilmiş bir aküyle değiştiriyor ve ardından aracı indiriyor. Şirket, tüm sürecin beş dakika kadar kısa sürebileceğini söylüyor. Ample CEO’su Khaled Hassounah gazetecilere verdiği bir brifingde, “Sistemimiz Fiat 500e’de kaç adet pil bulunduğunu biliyor, bu modüllerin her birini nasıl çıkaracağını ve aynı düzene nasıl yerleştireceğini biliyor” dedi.
Tek bir şehirde küçük bir paylaşımlı araç filosuyla başlamak, Stellantis’in Ample sisteminin ne kadar iyi çalıştığını ve yeni pazarlara ölçeklendirilip özel mülkiyete ait araçları da dahil edip edemeyeceğini görmesine yardımcı olacak. Stellantis’in şarj ve enerjiden sorumlu kıdemli başkan yardımcısı Ricardo Stamatti, şirketin Ample ile ortaklığını genişletmeye karar vermesi halinde Fiat 500e’nin muhtemelen bu teknolojiyi destekleyen ilk araç olacağını söyledi.
Fosil yakıtlardan kaynaklanan küresel karbon emisyonları rekor seviyeye ulaşacak. Analizler, tahmin edilen ısınma oranının son iki yılda iyileşmediğini gösteriyor. Fosil yakıtlardan kaynaklanan küresel karbon emisyonları, uzmanların öngörülen ısınma oranının son iki yılda iyileşmediği konusunda uyarmasıyla 2023’te yeniden rekor seviyelere ulaştı.
Küresel Karbon Projesi tarafından hazırlanan bir rapora göre, dünya 2023’te 2022’ye kıyasla daha fazla kömür, petrol ve gaz yakacak ve emisyonların zorunlu olduğu bir dönemde atmosfere yüzde 1,1 daha fazla gezegeni ısıtan karbondioksit pompalayacak. Aşırı hava koşullarının daha şiddetli hale gelmesini önlemek için hızla düşüyor. Bu bulgu, dünya liderlerinin kaygı verici COP28 iklim zirvesi için Dubai’de buluşmasıyla ortaya çıktı Yayınlanan ayrı bir raporda İklim Eylemi Takipçisi (CAT), gelecekteki ısınmaya ilişkin tahminlerini iki yıl önce Glasgow’daki bir konferansta yaptığı tahminlerin biraz üzerine çıkardı.
Climate Analytics analisti ve CAT raporunun baş yazarı Claire Stockwell: “Glasgow’dan iki yıl sonra raporumuz neredeyse aynı. Dünya çapındaki ekstrem olayların harekete geçmeyi tetikleyeceğini düşünebilirsiniz, ancak hükümetler bu durumdan habersiz görünüyor. Bir şekilde su üzerinde yürümenin, etkilerin seli ile başa çıkacağını düşünüyor” dedi.
Karbon atmosferi tıkayıp güneş ışığını hapsedip gezegeni kavururken, iklim insan yaşamına daha da düşman hale geliyor. Küresel Karbon Projesi, CO2 emisyonlarındaki artışın son on yılda önemli ölçüde yavaşladığını, ancak salınan miktarın her yıl artmaya devam ettiğini ortaya çıkardı. 2023 yılında toplam CO2 emisyonlarının 40,9 gigaton gibi rekor bir seviyeye ulaşacağı öngörülüyordu.
120’den fazla bilim insanından oluşan uluslararası ekip, eğer dünya bu oranda CO2 salmaya devam ederse , küresel ısınmayı sanayi öncesi dönemin 1,5°C (2,7°F) üzerinde tutma şansının yarısı kadar bir oranda kalan karbon bütçesini tüketeceğini buldu. Sadece yedi yılda sıcaklıklar arttı. Bilim insanları, 15 yıl içinde 1,7C için ayrılan bütçenin de tükeneceğini tahmin ediyor.
Araştırmacılar emisyonlarda büyük bölgesel farklılıklar olduğunu bildirdi. Fosil yakıt emisyonlarının bu yıl en büyük ve üçüncü en büyük kirleticiler olan Hindistan ve Çin’de artmasını, tarihin en büyük iki kirleticisi olan ABD ve AB’de ise düşmesini bekliyorlardı. Dünyanın geri kalanının emisyon ortalamasının da biraz düşmesi bekleniyordu.
Apple raporu veri ihlalleri ve fidye yazılımlarında ciddi bir artış olduğunu tespit ediyor. Veri ihlalleri ve fidye yazılımı saldırıları daha da kötüleşiyor. Apple tarafından hazırlanan yeni bir rapora göre, son iki yılda yaklaşık 2.6 milyar kişisel kayıt veri ihlallerine maruz kaldı ve bu sayı artmaya devam ediyor.
Apple, fidye yazılımlarındaki artışla birlikte artan izinsiz girişlerin teknoloji endüstrisinin daha fazla şifreleme kullanımına doğru ilerlemesi gerektiği anlamına geldiğini söylüyor. MIT emekli profesörü Stuart E. Madnick’in hazırladığı rapora göre veriler aşağıda yer alıyor.
ABD’de yılın ilk dokuz ayındaki veri ihlalleri şimdiden 2022’nin tamamına göre yüzde 20 daha yüksek.
Eylül 2023’e kadar, 2022’nin ilk üç çeyreğine kıyasla neredeyse yüzde 70 daha fazla fidye yazılımı saldırısı bildirildi.
Amerikalılar ve Birleşik Krallık’takiler 2023’te fidye yazılımı saldırılarında en çok hedef alınanlar listesinin başında yer alırken, onu Kanada ve Avustralya izledi. Bu dört ülke, bildirilen fidye yazılımı saldırılarının yaklaşık yüzde 70’ini oluşturdu.
ABD’de her dört kişiden birinin sağlık verileri, 2023’ün ilk dokuz ayında bir veri ihlali nedeniyle açığa çıktı.
Apple, mümkün olduğu kadar çok müşteri verisini şifreleme ve mümkün olduğunca hangi bilgilerin toplandığını en aza indirme stratejilerini öne sürüyor. Şifreleme ve veri minimizasyonu, geniş çapta benimsendiğinde etkili veri koruma stratejileri olabilse de, Apple’ın kullanıcı verilerinin kopyalarını şifrelemesi, başka bir şirketin ihlali söz konusu olduğunda iPhone ve Mac kullanıcılarına yardımcı olmuyor.
Hastaneler de riskte
Findye saldırılarıyla ilgili hastaneler de riskte diyebiliriz. Altı eyalette 30 hastaneyi işleten Ardent Health Services, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, bir fidye yazılımı saldırısının Şükran Günü’nde ağlarını proaktif olarak çevrimdışına almasına yol açtığını söyledi. Haber raporları, etkilenen hastanelerin şu ana kadar Teksas , New Jersey , New Mexico ve Oklahoma’da bulunduğunu öne sürüyor. Etkilenen hastanelerin ne zaman normal faaliyetlerine dönebileceği belirsizliğini koruyor. Emsisoft tehdit analisti Brett Callow’a göre bu yıl şu ana kadar en az 128 hastane fidye yazılımı saldırılarına maruz kaldı. Özetle fidye yazılımı ABD genelinde acil servislere saldırıyor
Saldırılardaki düşüşe rağmen LockBit en tehlikeli fidye yazılımı olmaya devam ediyor. LockBit, küresel fidye yazılımı saldırılarının giderek azalan bir oranını oluşturuyor. Ancak halen Birleşik Krallık’taki kuruluşlar için en büyük tehdit olmaya devam ediyor.
LockBit’in fidye yazılımı saldırıları, yeni araştırmalara göre 2023’te küresel fidye yazılımı ve dijital gasp (R&DE) saldırılarının azalan bir kısmını temsil ediyor. Ancak halen Birleşik Krallık’taki kuruluşlar için en önemli tehdidi temsil ediyor. Analizler, ZeroFox’a göre grubun, konumdan bağımsız olarak küresel olarak tüm endüstriler için birincil Ar-Ge tehdidi olduğunu gösteriyor.
2023’te kaydedilen toplam Ar-Ge saldırısı sayısıyla karşılaştırıldığında LockBit’in küresel saldırılardaki payının azaldığı görülüyor ve ZeroFox, bunu alternatif veya ev yapımı fidye yazılımı türlerini benimseyen yeni tehdit kolektiflerine atfediyor. Araştırma, LockBit saldırılarının 2023’ün ilk çeyreğinde küresel AR-GE saldırılarının yüzde 30’undan biraz azını oluşturduğunu ve bunun üçüncü çeyrekte yaklaşık yüzde 15’e düştüğünü ortaya çıkardı. ZeroFox tarafından kaydedilen Birleşik Krallık’a özel veriler, LockBit’in Birleşik Krallık’taki kuruluşlar için hala önemli bir tehdit oluşturduğunu gösteriyor. Bunun da önümüzdeki yıl alternatif fidye yazılımı türlerine yol açması bekleniyor. Ocak 2022’den Kasım 2023’e kadar olan dönemdeki üç aylık ortalamaya göre LockBit, İngiltere merkezli kuruluşlara yönelik tüm saldırıların yaklaşık yüzde 20’sini oluşturuyor.
Birleşik Krallık’ta en sık hedeflenen sektörler imalat , perakende, profesyonel hizmetler ve hukuk ve danışmanlıktı. Birleşik Krallık’taki işletmeleri hedef alan küresel LockBit’e özgü saldırıların yüzdesi, Birleşik Krallık’ı hedef alan tüm olayların oranının altındaydı; bu durum, ülke genelindeki kuruluşları hedef alan çok çeşitli siber suç gruplarının varlığını daha da öne çıkardı. Buna rağmen, Birleşik Krallık’ın küresel LockBit saldırılarındaki payı 2023 boyunca artış göstererek ilk çeyrekteki yüzde 3,5’ten 4. çeyrekte yüzde 7,9’a yükseldi. Rapora göre, Avrupa’nın geri kalanıyla karşılaştırıldığında Birleşik Krallık’ın LockBit tabanlı saldırıların sayısında abartılı bir artış olduğu görülüyor. Bu da grubun özellikle Birleşik Krallık kuruluşlarını hedef aldığını öne sürüyor.
Raporda, “LockBit’in Avrupa odaklı hedeflemesi azalırken, Birleşik Krallık’a yönelik saldırıları genel olarak tutarlı kaldı; bu da Birleşik Krallık’taki kuruluşların LockBit’in Avrupa odaklı hedeflemesinin artan bir bölümünü temsil ettiği anlamına geliyor” ifadelerine yer verildi.
Son dönemlerde yapay zeka alanında önemli gelişmeler yaşanıyor. Geçtiğimiz aylarda OpenAI, yapay zeka aracı ChatGPT’yi kullanıma sundu. Bu adım, bu alanda resmen bir yarış başlattı. Microsoft ve Google gibi teknoloji devleri bu yarışa dahil olmak için çalışmalar yürütüyor. Son olarak Google, OpenAI’ın dil modeli GPT’ye rakip olan Gemini’yi tanıttı. Peki Google Gemini özellikleri neler? GPT 4’e göre ne gibi farkları var? İşte tüm detaylar…
Google Gemini özellikleri
Google’ın kısa süre önce gerçekleştirdiği etkinlikte tanıttığı Gemini, geniş kullanım yelpazesinde hizmet verecek. Bu kapsamda dil modelinin üç farklı versiyon bulunuyor. Bunlar sırasıyla Gemini Ultra, Gemini Pro ve Gemini Nano.
En hafif versiyon olan Gemini Nano, Android cihazlarda çalıştırılmak üzere sunuldu. Gemini Pro, Google Bard da dahil olmak üzere şirketin yapay zeka araçlarına güç verecekken, aralarından en büyüğü olan Gemini Ultra ise veri merkezi ve kurumsal uygulamalar için tasarlandı.
Google CEO’su Sundar Pichai ve Kurucu Ortağı Demis Hassabis liderliğindeki Google DeepMind ekibi tarafından geliştirilen Gemini, özellikle metin, ses, görüntü, video ve yazılım kodu gibi farklı türlerde verileri işleyebiliyor. Python, Java, C++ ve Go gibi dünyanın en popüler programlama dillerinde yazılan kodları anlayabiliyor ve baştan yazabiliyor.
Google Bard için kullanılmaya başlandı!
Google’ın bundan birkaç ay önce ChatGPT rakibi olarak kullanıma sunduğu Google Bard, şimdiye kadar LaMDA dil modeline dayanıyordu. Teknoloji devi, yapay zeka aracının bundan böyle Gemini Pro ile destekleneceğini duyurdu ve bu değişiklik herkes için sunuldu.
Google Tensor İşleme Birimleri ile eğitildi
Google Tensor İşleme Birimleri (TPU’lar), Gemini’nin ilk sürümünü eğitmek için kullanıldı. Teknoloji devi, bununla diğer yapay zeka araçlarını da eğitti. Google Tensor İşleme Birimleri, diğer yapay zeka şirketleri tarafından da tercih ediliyor.
GPT-4’ten daha mı iyi?
Google Gemini, dil modelleri için 32 akademik kriterin 30’unu karşılıyor. Gemini Ultra, yüzde 90 puanla matematik, fizik, tarih, hukuk, tıp ve etik gibi 57 konuda MMLU (büyük çoklu görev dil anlayışı) konusunda insan uzmanlardan bile daha iyi performans sergileyen ilk dil modeli oldu. Bu bağlamda GPT-4’ten daha iyi bir konumda.
Gemini Ultra ve GPT-4’ün Beceri Performansı Karşılaştırması;
Beceri – Başarı Oranı
Gemini Ultra
GPT-4
Genel:
Yüzde 90,0
Yüzde 86,4
Muhakeme:
Yüzde 83,6
Yüzde 83,1
Okuma Anlayışı:
Yüzde 82,4
Yüzde 80,9
Sağduyulu Muhakeme:
Yüzde 87,8
Yüzde 95,3
Temel Aritmetik İşlemler:
Yüzde 94,4
Yüzde 92,0
Zorlu Matematik Problemleri:
Yüzde 53,2
Yüzde 52,9
Python Kodu Üretimi:
Yüzde 74,4
Yüzde 67,0
Gemini ve GPT-4V’nin Çoklu Modül Yetenekleri Performansı Karşılaştırması;
Yetenek – Başarı Oranı
Açıklama
Gemini
OpenAI GPT-4V
Resim:
Çok disiplinli kolej seviyesinde akıl yürütme sorunları
Yüzde 59.4
Yüzde 56.8
VQAv2:
Doğal görüntü anlama
Yüzde 77.8
Yüzde 77.2
TextVQA:
Doğal görüntülerde OCR
Yüzde 82.3
Yüzde 78.0
DocVQA:
Belge anlama
Yüzde 90.9
Yüzde 88.4
Infographic VQA:
Infografik anlama
Yüzde 80.3
Yüzde 75.1
MathVista:
Görsel bağlamlarda matematiksel akıl yürütme
Yüzde 53.0
Yüzde 49.9
VATEX:
İngilizce video altyazılama (CIDER)
Yüzde 62.7
Yüzde 56.0
Perception Test MCQA:
Video soru cevaplama
Yüzde 54.7
Yüzde 46.3
COVOST 2 (21 dil):
Otomatik konuşma çevirisi (BLEU puanı)
Yüzde 40.1
Yüzde 29.1
FLEURS (62 dil):
Otomatik konuşma tanıma (kelime hata oranı temelinde, daha düşük daha iyi)
Yüzde 7.6
Yüzde 17.6
Google ve Alphabet CEO’su Sundar Pichai’nin açıklaması şu şekilde;
Her teknoloji değişimi, bilimsel keşfi ilerletme, insan ilerlemesini hızlandırma ve yaşamı iyileştirme fırsatıdır. Şu anda yapay zeka ile gördüğümüz geçiş, mobil veya önceki web’e geçişten çok daha büyük olacak ve benim yaşamımızda gördüğümüz en derin olacak.
Yapay zeka, her yerde insanlar için gündelikten olağanüstüye kadar fırsatlar yaratabilir. Yeni inovasyon ve ekonomik ilerleme dalgalarını getirecek ve bilgi, öğrenme, yaratıcılık ve üretkenliği daha önce görülmemiş bir ölçekte tetikleyecektir. Beni heyecanlandıran da işte bu: yapay zekayı herkes için dünyanın her yerinde yardımcı yapma şansı.
Sekiz yıla yaklaşan yapay zeka odaklı bir şirket olarak ilerlemenin hızı sadece artıyor: Şu anda milyonlarca insan, ürünlerimizde genaratif yapay zekayı kullanarak, bir yıl önce dahi yapamayacakları şeyleri yapabiliyor; daha karmaşık sorulara cevap bulmaktan yeni araçlarla işbirliği yapmaya ve oluşturmaya kadar.
Aynı zamanda, geliştiriciler, modellerimizi ve altyapımızı kullanarak yeni genaratif yapay zeka uygulamaları inşa ediyorlar ve dünya genelindeki start-up’lar ve şirketler, yapay zeka araçlarımızla büyüyorlar. Bu inanılmaz bir ivme, ancak sadece mümkün olanın yüzeyine çıkmaya başlıyoruz.
Bu çalışmaya cesurca ve sorumlulukla yaklaşıyoruz. Bu, araştırmamızda iddialı olmayı ve insanlara ve topluma büyük faydalar sağlayacak yetenekleri peşinde koşarken, yapay zeka daha yetenekli hale geldikçe riskleri ele almak için hükümetlerle ve uzmanlarla işbirliği yapmayı içerir.
En iyi araçlara, temel modellere ve altyapıya yatırım yapmaya devam ediyoruz ve bu ilkelere rehberlik ederek bunları ürünlerimize ve diğerlerine getiriyoruz. Şimdi, Gemini ile yolculuğumuza bir sonraki adımı atıyoruz, en yetenekli ve genel modelimiz, birçok önde gelen ölçekte üstün performans sunan bir model.
Yapay zeka, hayatımın çalışmasının odak noktası oldu, birçok araştırma arkadaşım gibi. Bilgisayar oyunları için yapay zeka programlamaya genç yaşta başladığımdan beri ve beyinin çalışma şeklini anlamaya çalışan bir nörobilim araştırmacısı olarak yıllarca, daha akıllı makineler inşa edebilirsek, onları insanlık yararına kullanabileceğimize inandım.
Bu, Google DeepMind’deki çalışmalarımızı yönlendirmeye devam eden sorumlulukla dolu bir yapay zeka tarafından sorumlu bir dünya vaadi. Uzun süredir, insanların dünyayı anlama ve etkileşim kurma biçiminden esinlenmiş yeni bir nesil yapay zeka modelleri inşa etmek istedik.
Yazılımın zeki bir parçası gibi değil, daha çok kullanışlı ve sezgisel bir şey gibi hissettiren bir yapay zeka – bir uzman yardımcı veya asistan. Bugün, bu vizyona bir adım daha yaklaşıyoruz ve inşa ettiğimiz en yetenekli ve genel modeli olan Gemini’yi tanıtıyoruz.
Gemini, Google’daki farklı ekipler arasındaki büyük çaplı işbirliği çabalarının bir sonucudur, bu arada Google Research’teki meslektaşlarımız da dahil. Farklı türlerdeki bilgileri, metin, kod, ses, görüntü ve video dahil olmak üzere farklı bilgi türlerini genelleme ve sorunsuz bir şekilde anlama, çalıştırma ve birleştirme yeteneği olan multimodal bir yapay zeka olarak temellendirildi.
Gemini aynı zamanda en esnek modelimizdir, veri merkezlerinden mobil cihazlara kadar her şeyde verimli bir şekilde çalışabilir. State-of-the-art yetenekleri, geliştiricilerin ve kurumsal müşterilerin yapay zeka ile nasıl inşa edip ölçeklendirdiklerini önemli ölçüde artıracaktır.
Apple dünyadaki iPhone’larının dörtte birini Hindistan’da üretmeyi hedefliyor. Tedarikçi Foxconn daha fazla fabrika kurmayı ve Hindistan’a bir zamanlar çoğunlukla Çin ile sınırlı olan bir üretim rolü vermeyi planlıyor.
Apple Hindistan merkezli üretici haline gelecek
Journal’a göre plan, önümüzdeki birkaç yıl içinde Hindistan’daki üretimi 50 milyondan fazla cihaza çıkarmak ve ardından on milyonlarca iPhone sayısını artırmak yer alıyor. Genişletilmiş üretim hedefleri, Nisan ayında Karnataka eyaletinde yeni bir tesis açacak olan Tayvanlı Foxconn’un da aralarında bulunduğu Apple’ın önde gelen tedarikçileri tarafından da destekleniyor. Bu fabrikadan yılda 20 milyon akıllı telefon (çoğunlukla iPhone) üretmeyi planlıyor.
Bloomberg ayrıca Hintli holding Tata’nın güneydeki Tamil Nadu eyaletinde ülkenin en büyük iPhone montaj tesisini kurmak istediğini bildirdi. Tata’nın halihazırda Karnataka eyaletinde ( bu yılın başında Wistron’dan satın aldığı ) bir iPhone üretim tesisi var ve ürünleri için ülke çapında 100 perakende mağazası açmak üzere Apple ile ortaklık kurdu. Journal’ın raporu, Hindistan’ın yeni ve uygun fiyatlı bir iPhone üretmek için birincil yer olarak seçildiğini ve Apple’ın, daha önce yalnızca Çin’de yaptığı gibi, ürün için bir üretim planı hazırlamak üzere yerel yüklenicilerle çalışmaya başladığını ekliyor.
Counterpoint Research’e göre bu, 2022’de Apple tarafından gönderilen toplam iPhone sayısı. Veriler, 2023’te de benzer rakamların yayınlanma yolunda ilerlediğini gösteriyor. JPMorgan’ın geçen yıl yaptığı , Apple’ın 2025 yılına kadar tüm iPhone üretiminin yüzde 25’ini Hindistan’a taşımayı planladığı tahminini takip ediyor. Ocak ayındaki bir etkinlikte Hindistan Ticaret Bakanı Piyush Goyal, Apple’ı Hindistan’daki “başka bir başarı öyküsü” olarak övdü. O dönemde Goyal, Apple’ın küresel üretiminin %25’ini Hindistan’a getirmek istediğini de belirtmişti. Bu yıl iPhone 15’in piyasaya sürülmesi, Apple’ın Hindistan üretim planları için önemli bir dönüm noktasıydı çünkü en son iPhone modeli, lansman sırasında hem Hindistan hem de Çin fabrikalarından dünya çapında ilk kez sevk ediliyordu. Daha önce Apple’ın en yeni modellerinin Hindistan’daki üretimi Çin’in birkaç ay gerisinde kalıyordu. Apple’ın Hindistan’daki genişlemesi, çeşitli küresel şirketler tarafından benimsenen Çin+1 stratejisinin bir parçasıydı.
ABD genelindeki hastanelerde bu kış daha uzun bekleme süreleri görülecek. Yaşam bilimi analiz şirketi Airfinity, kabullerin 1.15 milyona ulaşacağını tahmin ediyor. Bu, pandemi öncesi virüs sezonunda gördüklerinin üç katından fazla.
Çoğu zaman bu gecikmeler, görünüşte sıradan bir sorundan, eksik tıbbi ekipmandan kaynaklanıyor. Ancak zincirleme etki önemli olabilir ve darboğazlara ve hasta gecikmelerine neden olabilir. Sağlık sektöründe süregelen personel sıkıntısı ve personele yönelik şiddet vakalarının arttığı göz önüne alındığında, bu sorunun ele alınmasının hem personel hem de hastalar açısından günlük operasyonlar üzerinde önemli etkileri olabilir. Sensör teknolojisi sağlayıcısı Cognosos’un baş ürün sorumlusu Adrian Jennings’e göre, IoT teknolojisindeki ilerlemeler bu sorunu çözerek tıbbi personelin ekipmanlarını gerçek zamanlı olarak bulmasına, izlemesine ve yönetmesine yardımcı olabilir.
Jennings: “Sağlık sektörü, çok sayıda hareketli parça içeren karmaşık kritik süreçlerin poster çocuğu olduğundan varlık izleme çözümlerini ilk benimseyenlerden biriydi. Cognosos, teknolojinin kesin, gerçek zamanlı veriler sağlamak için gereken çözümleri sunmada zaten başarısız olduğu bir noktada sektöre geldi” diyor. Daha önce kuruluşlar varlık izleme teknolojisini yalnızca büyük miktarda harcama yapmaya istekli olmaları durumunda kullanabiliyordu. Daha sonra, Bluetooth işletmelerinin farklı sektörlerde ortaya çıkmasıyla birlikte, düşük doğruluk düzeyleriyle de olsa kolaylıkla bir düzeyde varlık takibi ve operasyonel şeffaflığa ulaşmayı başardı.
Yapay zeka ve bulut bilişimin yükselişiyle birlikte Jennings, bu iki teknolojinin, yüksek maliyetlere yol açmadan fark yaratmak için gereken kesin, gerçek zamanlı verileri sağlamak üzere birleştirilebileceğini söyledi. Cognosos, bir hastanenin koridorlarına Bluetooth işaretçileri yerleştirir ve ardından her odada olduğunuzda işaretçilerin nasıl ses çıkardığını konum etiketlerine öğretmek için yapay zekayı kullanıyor.
Jennings: “Odanın neresinde olduğunuzu bilmiyorum ama umurumda değil. Sadece Bluetooth kullanarak hangi odada olduğunuzu tam olarak biliyorum ve bunu çok az altyapıyla yapabiliyorum. Demek oyunun kurallarını değiştiren parça bu. Temel olarak berbat sensörleri makine öğrenimiyle muhteşem sensörlere dönüştürüyoruz” dedi. Şu anda hastaneler, cihazların düzenli olarak yanlış yerleştirilmesini önlemek için büyük miktarda tıbbi ekipman satın alıyor ancak Jennings, modelin sürdürülemez olduğunu ve varlık takibinin mantıklı bir çözüm olduğunu söyledi.
Photoshop muhtemelen piyasadaki en iyi bilinen ve en iyi genel görüntü düzenleme program. Photoshop o kadar başarılı ki Adobe’nin resim düzenleme programının adı bir isim haline geldi: “Bu resim photoshoplanmış” diyen herkes aslında “Bu resim düzenlenmiş” demek istiyor. Photoshop, fotoğraf profesyonelleri arasında vazgeçilmez bir araç olsa da Canva’nın sizin için neden çok daha iyi olabileceğine dair birkaç neden düşünebiliriz.
Canva ve Photoshop’tan hangisi kullanılmalı?
Kullanım kolaylığı
Saf fotoğraf düzenleme söz konusu olduğunda Canva, Photoshop’la rekabet edemez. Ancak Canva, bir fotoğraf düzenleme programından çok daha fazlası. Bu nedenle onun geniş bir hedef grup için çok daha uygun olduğunu düşünüyoruz. İster büyük bir şirketin pazarlama departmanı, ister sosyal medya fenomenleri, ister özel kullanım için olsun: Canva’nın sezgisel kullanımı ve dolayısıyla hızlı sonuçları özellikle etkileyici.
Canva ile en iyi ihtimalle programın sunduğu çok çeşitli şablonlar ve olanaklar karşısında şaşkına dönebilirsiniz. Adobe, Photoshop ile görüntü düzenlemeye odaklanıp Premiere Pro, After Effects ve Illustrator ile video, özel efektler ve grafikler için ek program sunarken, Canva pek çok işlevi tek bir programda barındırıyor.
Sayısız şablon ve düzen
Daha önce de belirtildiği gibi Canva geniş bir şablon yelpazesi sunuyor:
Hikayeler ve makaralar halinde akış için Instagram gönderileri
Facebook gönderileri ve kapak resimleri
TikTok videoları
YouTube küçük resimleri ve tanıtımları
Sosyal medya kullanımına yönelik animasyonlar
Twitter gönderileri
LinkedIn arka plan fotoğrafları
Ayrıca kendi şablonlarınızı oluşturabilir ve böylece daha hızlı bir şekilde tek tip tasarıma sahip gönderiler yapabilirsiniz.
Maliyetler
İster Photoshop ister Canva olsun, her iki program da abonelik modeline dayalı olduğundan tek seferlik satın alma sunmuyor. Ancak Canva’yı sınırlı sayıda işlevle ücretsiz olarak da kullanabilirsiniz. Hem Photoshop hem de Lightroom aboneliklerinin maliyeti önemli ölçüde daha yüksek. Hedeflerinize hızlı ve kolay bir şekilde ulaşmak istiyorsanız ve fotoğraf düzenleme araçlarından daha fazlasına ihtiyacınız varsa Canva kesinlikle daha iyi bir seçim olabiliyor.
Google’ın yeni Gemini AI modeli, dünkü büyük çıkışının ardından karışık tepkiler alıyor. Ancak kullanıcılar, Gemini’nin en etkileyici demosunun büyük ölçüde sahte olduğunu öğrendikten sonra şirketin teknolojisine veya bütünlüğüne daha az güvenebilecek.
“Gemini ile Uygulamalı: Multimodal AI ile Etkileşim” adlı video geçtiğimiz gün bir milyon izlenme sayısına ulaştı ve bunun nedenini anlamak zor değil. Etkileyici demo, “Gemini ile en sevdiğimiz etkileşimlerden bazılarını vurguluyor” ve multimodal modelin (nasıl esnek olabileceğini ve çeşitli girdilere duyarlı olabileceğini gösteriyor.
Gemini AI demosu için iddialar
Başlangıç olarak, bir ördeğin bir dalgalı çizgiden tamamlanmış bir çizime doğru evrimleşen bir taslağını anlatıyor. Bunun gerçekçi olmayan bir renk olduğunu söylüyor, sonra oyuncak mavi bir ördeği görünce şaşkınlık ortaya koyuyor. Daha sonra o oyuncakla ilgili çeşitli sesli sorulara yanıt veriyor ve ardından demo, bardak değiştirme oyununda topu takip etmek, gölge kukla hareketlerini tanımak, gezegen çizimlerini yeniden düzenlemek vb. gibi diğer gösteriş hareketlerine geçiyor.
Her ne kadar videoda “gecikme azaltıldı ve Gemini çıktıları kısaltıldı” uyarısı yapılsa da hepsi oldukça duyarlı. Yani burada bir tereddütü, şurada da çok uzun bir cevabı atlıyor. Sonuç olarak, çok modlu anlayış alanında oldukça akıllara durgunluk veren bir güç gösterisiydi. Uygulamalı videoyu izlediğimde, Google’ın bir yarışmacı gönderebileceğine dair şüphelerim darbe aldı.
Tek bir sorun var: Video gerçek değil. Bloomberg’den Parmy Olson: “Gemini’nin yeteneklerini çok çeşitli zorluklarla test etmek için görüntüleri kaydederek demoyu oluşturduk. Daha sonra Gemini’ye görüntülerdeki sabit görüntü karelerini kullanmasını ve metin yoluyla yönlendirme yapmasını sağladık” diyor. Her ne kadar Google’ın videoda gösterdiği şeyleri bir nevi yapsa da canlı olarak ve ima ettikleri şekilde yapmadı ve belki de yapamadı. Gerçekte bu, etkileşimin gerçekte nasıl olduğunu yanlış anlatmak için açıkça seçilmiş ve kısaltılmış, hareketsiz görüntülerden oluşan, dikkatle ayarlanmış bir dizi metin istemiydi. Gerçek istemlerden ve yanıtlardan bazılarını ilgili bir blog gönderisinde görebilirsiniz. Bir yandan Gemini gerçekten de videoda gösterilen yanıtları vermiş gibi görünüyor. Ve kim modele önbelleğini temizlemesini söylemek gibi bazı temizlik komutlarını görmek ister? Ancak izleyiciler modelle olan etkileşimin hızı, doğruluğu ve temel modu konusunda yanıltılıyor.
Ancak yeteneğin belgelenmesindeki ilk şey, modelin bireysel hareketleri görmeye dayalı olarak nasıl akıl yürütmediği. Google ise videonun “Gemini’den gerçek çıktılar gösterdiğini” söylüyor.
Bill Gates, kendisini zirvedeki birçok teknoloji arkadaşından daha rahat bir patron olarak gördüğünü söyledi. Microsoft’un kurucusu, New York Ekonomi Kulübü tarafından Peter G. Peterson Liderlik Mükemmellik Ödülü’ne layık görüldükten sonra yapılan bir sohbet sırasında Elon Musk ve Steve Jobs’un ismini kontrol etti.
Gates teknoloji liderleri arasında en sakini benim dedi
Konuşmanın moderatörü Gates’e Microsoft’un başında olduğu süre boyunca inovasyon kültürü yaratma konusunda öğrendiği dersleri sordu. Teknoloji şirketini 1975 yılında çocukluk arkadaşı Paul Allen ile birlikte kuran milyarder, kendisi gibi liderlerin yenilikçi şirketlere öncülük ederken ne kadar “sert” olmaları gerektiğini düşünmeleri gerektiğini söyledi.
Gates, Musk’a atıfta bulunarak: “Herkes farklıdır. Elon çok fazla baskı yapıyor, belki de çok fazla. Steve Jobs çok zorladı, belki de çok fazla. Kendimi o adamlarla karşılaştırıldığında çok iyi biri olarak görüyorum” dedi. Jobs, Apple’ı 1976’da Steve Wozniak’la birlikte kurdu. Musk ise SpaceX ve Boring Company’nin kurucusu ve OpenAI ile Neuralink’in kurucu ortağı. Gates’in her iki adamla da inişli çıkışlı bir geçmişi var. O ve Jobs onlarca yıl süren bir aşk-nefret ilişkisini sürdürdü. Müttefiklerden rakiplere ve defalarca müttefiklerden rakiplere geçti. Onların ileri geri rekabetçi ruhları, yıllar içinde hem Microsoft’ta hem de Apple’da büyük yeniliklerin teşvik edilmesiyle tanınıyor.
Jobs 2011’de öldükten sonra Gates, Apple’ın kurucusuna saygı duyduğunu ve rekabetlerinden dolayı minnettar olduğunu söyledi. Hayırseverin Musk’la ilişkisi son yıllarda daha da çalkantılıydı . İki adam herkesin önünde birbirlerini dürttüler ve uzay yolculuğundan iklim değişikliğine kadar her konuda sıklıkla fikir ayrılığına düştü. Gates, Musk’ın biyografisini yazan Walter Isaacson’a, Tesla CEO’sunun 2022’de kendisine karşı “çok kötü” davrandığını söyledi. Gates, Isaacson’a “Hisse senedinde açığa satış yaptığımı duyunca bana karşı çok kötü davrandı, ama pek çok insana karşı çok kötü davrandı, bu yüzden bunu kişisel olarak alamazsınız” dedi. Ancak Gates tartışma sırasında yenilikçi bir lider olarak başarılı olmak için “belirli bir yoğunluğa” ihtiyaç duyulduğunu kabul etti.
Moderatör, Gates’ten son yıllarda dolaşan bir şehir efsanesini doğrulamasını istedi; bu efsaneye göre milyarder, Microsoft’un ilk günlerinde tüm çalışanlarının plakalarını ezberlemişti. Vöylece kimin uzun saatler işte çalıştığını takip edebiliyordu. Gates, “O kadar çok plaka yoktu. Sadece birkaç yüz çalışanımız vardı” dedi. Ayrıca hikayeyi doğruladı.
Yaklaşık 10,4 milyon nüfusuyla oldukça küçük ama AB sevkiyat zinciri için önemli olan Kuzey Avrupa ülkesi İsveç’te geçtiğimiz ay başlayan Tesla grevi dalga dalga büyüyor. Kendi ülkelerindeki en büyük özel sektör sendikaları olan Danimarkalı sendika 3F ve Norveçli Fellesforbundet, Tesla’nın tutumuna karşı çıkmak ve İsveç’teki işçilerle dayanışmak için “sempati grevi” yapacaklarını duyurdu.
Danimarka’da çok sayıda sektörü kapsayan 3F sendikası, sempati grevini Ulaştırma kolu ile sınırlandırdı ve sendika başkanı Jan Villadsen, şoförler de dahil olmak üzere limanlardaki nakliye işçilerinin İsveç’e giden Tesla araçlarını boşaltmayacağı veya taşımayacağını duyurdu. Villadsen Salı günü 3F’nin eylemini duyururken “Elon Musk dünyanın en zengin insanlarından biri ve Tesla’nın sahibi olsa da, kendi kurallarını koyamaz” dedi ve ekledi “İskandinav ülkelerinde işgücü piyasasına ilişkin bazı anlaşmalarımız var ve burada iş yapmak istiyorsanız bunlara uymak zorundasınız.”
Norveçli sendika Fellesforbundet’un lideri Jørn Eggum ise yaptığı açıklamada Villadsen’in duygularını yineleyerek Tesla’ların İsveç’e taşınmasını durdurmayı amaçlayan bir boykot başlatacaklarını duyurdu. Eggum, “İskandinav ülkelerinde, iyi örgütlenmiş bir çalışma hayatının önemi konusunda geniş bir mutabakat var,” dedi ve ekledi: “Toplu sözleşme talep etme hakkı [bunun] doğal bir parçasıdır ve Tesla’nın bunun dışında kalmasını kabul edemeyiz.”
3F ve Fellesforbundet’in sempati grevleri, Tesla ile İsveç otomotiv işçileri sendikası IF Metall tarafından temsil edilen çalışanlar arasında bir toplu sözleşme imzalanmaması durumunda sırasıyla 19 Aralık ve 20 Aralık tarihlerinde başlayacak. Tesla’nın araç üretmediği ancak bir dizi tamir ve servis atölyesinin bulunduğu İsveç’teki IF Metall işçileri, Tesla’nın sendika ile pazarlık yapmayı yıllarca reddetmesi olarak tanımladıkları durumun ardından Ekim ayı sonlarından bu yana grevde. IF Metall’in temsil ettiği çalışanlar Tesla’nın kendilerine iyi bir ücret, emeklilik maaşı ya da sigorta garantisi vermediğini iddia ediyor.
Tesla ise uzun zamandır sendikalarla pazarlık yapmayı reddediyor ve CEO Elon Musk örgütlü emek kavramını tümden reddeden bir görüşe sahip. Dünyanın en zenginleri listesinde yer alan Musk, New York Times DealBook Summit’e verdiği demeçte “Lordlar ve köylüler gibi bir şey yaratan hiçbir şeyi sevmiyorum ki sendikaların da yaptığı budur” dedi ve ekledi: “Sendikaların doğası gereği bir şirkette olumsuzluk yaratmaya çalıştığını düşünüyorum.”
Elon Musk konferanslarda ve partilerde boy gösterirken İsveç’teki sendikalar ise Tesla’yı felce uğratmak için bir araya geldi. İsveçli liman işçileri ithalatı engelleme sözü verdi, elektrikçiler hasarlı Tesla şarj cihazlarında veya araç üreticisinin tesislerinde çalışmayı reddetti, boyacılar ve inşaatçılar Elon’un ürünleri ve mülkleri için çalışmayı reddetti. Hatta posta çalışanları, Musk’ın “delilik” olarak nitelendirdiği bir eylemle, plakalar da dahil olmak üzere elektrikli otomobil üreticisine posta teslim etmemeye karar verdi.
Spotify’ın son bir yıl içinde üçüncü kez hem de %17 gibi büyük bir oranda işten çıkartma yapmasıyla, podcast çılgınlığı nihayete ermiş görünüyor. Üstelik bu işin öncülerinden Spotify, sadece çalışan çıkarmakla kalmayıp aralarında sesli habercilik dalında Pulitzer Ödülü kazanan bir programın da bulunduğu çok beğenilen iki programını da iptal etme kararı aldı. Şimdi herkes podcast yayıncılığı öldü mü, neden böyle oldu diye soruyor. İsterseniz gelin birlikte inceleyelim…
Podcast yayıncılığı çok kısa bir süre öncesine dek yıldızı parlayan endüstrilerden birisi gibi görünüyordu. Hatta Londra’da iki Türk girişimci tarafından geliştirilen çok sesli podcast platformu Poddy, geçtiğimiz ay 85 milyon TL değerlemeyle ilk yatırımını aldı. Ancak gerek Spotify’da yaşanan işten çıkartmalar, gerekse de arama devi Google’ın Google Podcasts uygulamasını sonlandırma kararı alması gidişatın tersine dönmüş olabileceğini gösteriyor.
Podcast yayıncılığı nedir, nasıl popüler oldu?
PC’lerde ve taşınabilir cihazlarda seri bölüm temelli ses içeriğinin seçilmesini, otomatik olarak indirilmesini ve depolanmasını sağlayan ilk sistem, dolayısıyla podcast yayıncılığı Eylül 2000’de bir MP3 çalar üreticisi olan i2Go tarafından piyasaya sürüldü. Gerçi daha geniş anlamda bu format indirilebilir olmasa da, dünyada 1940 ve 50’li yıllarda ve yaşı kemale erenlerimizin hatırlayacağı üzere ülkemizde 1960 ve 70’li yıllarda Sungun Babacan ve Köksal Engür gibi nice usta isimle “Radyo Tiyatrosu” ve “Arkası Yarın” gibi radyo yapımları ile oldukça popüler olmuştu. Dileyenler hala radyo tiyatrosu örneklerini TRT’nin güncel platformundan dinleyebilirler.
Podcast yayıncılığı 2005 ve sonrasında ise gerek Apple’ın podcast yayınlarını iTunes platformuna taşıması gerekse de içeriklerin farklılaşması ve dallanıp budaklanması ile bambaşka bir boyut kazandı. Geçtiğimiz yıllarda özellikle pandemi etkisiyle tavan yapan bu format, Spotify için adeta altın yumurtlayan bir tavuğa dönüştü. Ancak Spotify firmasının yayıncılığın temelini yani “hizmeti sürdürülebilir kılmak için gereken minimum parayı kazanma” olgusunu unutup sürekli büyümeye odaklanması bugün tıpkı .com balonunun patlaması gibi podcast endüstrisini de bir patlama noktasına getirdi.
Örneğin bağımsız bir podcast kolektifi olan Multitude’un kurucu ortağı ve kreatif direktörü Eric Silver, “Spotify, bir teknoloji şirketi olarak podcast endüstrisinin tırnak içinde ‘sağlığının’ şartlarını belirledi. Son derece aleni bir şekilde başarısız olmaya devam ediyorlar ve şimdi herkes podcast yayıncılığının öldüğünü düşünüyor, bu da beni gerçekten hayal kırıklığına uğratıyor” diyor.
Oluk oluk para akıtan girişim sermayesi artık daha temkinli
Girişim sermayesinin bir Gatsby partisindeki şampanya gibi sektöre aktığı 2021 yılında Spotify CEO’su Daniel Ek Forbes’a verdiği demeçte şirketinin sesin Instagram’ı veya TikTok’u gibi olmasını istediğini söylerken “Herkes sesi hafife alıyor. Oysa bu alan yüz milyarlarca dolarlık bir endüstri olmalı,” demişti. Son birkaç yılda Spotify’ın sayılamayacak kadar çok podcast şirketini – Gimlet, The Ringer, Anchor, Parcast, Megaphone – satın almasını ve ardından Joe Rogan’dan Alex Cooper’a ve Prens Harry’ye kadar büyük isimlere milyon dolarlık anlaşmalar yapmasını izledil. Şirket podcast yayıncılığını yaygınlaştırmak ve büyütmek için bir milyar dolardan fazla para harcadı ama şimdi satın almak için yüz milyonlarca dolar harcadığı Parcast ve Gimlet gibi stüdyoların bir düzineden fazla programını iptal etmek durumunda kaldı.
Spotify, Gimlet ve Parcast’i satın aldıktan sonra bu kanalların programlarının çoğunu Spotify platformuna özel hale getirdi. Teoride bu karar, bu popüler programların dinleyicilerini her hafta dinlemeye devam etmek için Spotify’ı indirmeye zorlayacak ve bu dinleyicilerin bir kısmı ücretli abonelere dönüşecekti. Ancak Gimlet ve Parcast çalışan sendikalarına göre bu strateji geri tepti. Bazı programlar Spotify’a özel hale getirildikten sonra izleyicilerinin dörtte üçünden fazlasını kaybetti.
Podcast yayıncıları büyük platformlar yerine kooperatife yöneliyor
Creative Juice’un kurucusu Sima Gandhi bir demecinde, “Günümüzde girişim sermayesi şirketleri için ‘piyasayı okumak’ kritik önem taşıyor ve şu anda piyasa, kolay sermaye ile maksimum büyüme yerine verimli büyümeye ve daha azıyla daha fazlasını yapmaya değer veriyor” diyor. Spotify’ın görkemli çıkışı ve şimdi yaşadığı devasa düşüş de aslında büyümenin sürdürülebilirlikten daha öncelikli olamayacağını kanıtlıyor. Podcast endüstrisi de şimdi bu hesaplaşmayla karşı karşıya. Örneğin bağımsız podcast stüdyosu Maximum Fun şimdiden işçi sahipliğinde bir kooperatif modelini benimsedi. Benzer yapılanmaların, yani büyük platformlarda yayıncılık hülyası yerine kooperatifler oluşturarak sektörü büyütmenin önümüzdeki dönemde giderek önem kazanacağı düşünülüyor.
1995 yılında Mark Getty adlı İrlandalı bir iş insanı tarafından kurulan ve hızla büyüyerek dünyanın en popüler stok görüntü firmalarından birisine dönüşen Getty bu yılın başlarında Stability‘e dava açmış ve fotoğraf arşivindeki görüntüleri izinsiz kopyalayarak fotoğraf kütüphanesinin fikri mülkiyet haklarını ve telif hakkı korumalarını ihlal etmekle suçlamıştı. Londra’daki Yüksek Adalet Mahkemesi yargıçları, sorunun çözüme kavuşturulması için her iki tarafa da mahkemede kanıt ve argüman sunma şansı verilmesi gerektiğine inanıyor.
Bu görüntülerin, Stable Diffusion modellerinin eğitilmesine yardımcı olan veri kümelerinde kullanıldığı iddia ediliyor. Getty, Stability’nin görüntülerini kullanmak için lisans ödemekten kaçındığına ve bunun yerine içerik oluşturuculardan haksız kazanç sağladığına inanıyor. Stability görüntülerin kazındığını açıkça reddetmese de eğitim süreci Birleşik Krallık dışında elde edilen kaynaklar kullanılarak tamamlandığı için davanın tartışmalı olduğuna inanıyor. Modeli eğitmek için kullanılan veri kümelerinin, Almanya’da kayıtlı ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan LAION tarafından derlendiği görülüyor. Bu arada, süreç sırasında analiz için kullanılan donanım ABD’deki AWS sunucularından alınmış durumda. Stability CEO’su Emad Mostaque ayrıca modelleri geliştirmek için çalışan geliştiricilerin hiçbirinin Birleşik Krallık’ta yerleşik olmadığını iddia etti.
Ancak Londra Yüksek Mahkeme yargıçları tam olarak ikna olmadı. Yargıç Joanna Smith mahkeme belgelerinde “Esasen kanıtların açık olması ve Stable Diffusion’ın eğitim ve gelişiminin yeri ile ilgili olgusal durumun bu tür soruşturmalarla daha da değişeceğine dair makul bir ihtimal olmaması nedeniyle Davalı’nın bu soruşturmaların gereksiz olduğu yönündeki görüşünü reddediyorum. Davalı’nın kanıtlarının Eğitim ve Geliştirme iddiasının açıkça sürdürülemez olduğunu gösterecek kadar açık olduğuna karar veremem. Ayrıca, Davalı’nın beni davet ettiği gibi, Yer Konusu ile ilgili bir duruşmanın “anlamsız ve zaman israfı” olacağı ya da konunun duruşmaya gitmesi gerekiyorsa, bunun sadece Yer Konusu’nun sınırlı bir alt kümesiyle ilgili olması gerektiği sonucuna da varamam,” dedi ve davanın İngiltere’de görülmesi için yeşil ışık yaktı. Yargıç Smith, Stability’nin argümanlarında hala bazı “cevaplanmamış sorular” ve “tutarsızlıklar” olduğunu ve Getty’nin iddialarının mahkemede geçerli olabileceğini düşünüyor.
Getty tarafından ortaya atılan telif hakkı ihlali iddialarına gelince, Smith bunun duruşmada açıklığa kavuşturulması gereken hukuki bir mesele olduğunu savundu. “Bu hukuk meselesi, her iki tarafın da tam ve kapsamlı argümanları ve ikincil ihlale yol açtığı söylenen eylemlerin niteliğine ilişkin olgusal bulguların ardından duruşma hakimi tarafından karara bağlanmalıdır” diye yazdı.
Getty firmasını temsil eden bir sözcü firmanın “karardan memnun olduğunu ve davanın duruşmada karara bağlanmasını dört gözle beklediğini” söyledi. Stok imaj devi ayrıca ABD’de Stability aleyhine ikinci bir dava daha açtı.
İnsan kaynaklı iklim değişikliğinin pek çok korkunç etkisini duyduğunuzda, “Yardım etmek için ne yapabilirim?” diye düşünmeniz normal. Sık sık duyduğunuz yanıtlardan biri kişisel “karbon ayak izinizi” azaltmak. Peki karbon ayak izi tam olarak nedir, nasıl ölçülür ve etkisi nedir?
Uzmanlar, günlük yaşamınızla ilişkili tüm karbon emisyonlarını toplamanın, küresel ısınmaya katkınızı anlamanın ve bunu azaltabilecek değişikliklere öncelik vermenin yararlı bir yolu olabileceğini söylüyor. Ancak bir bireyin yapabileceklerinin de sınırları vardır. Karbon izine ilişkin herhangi bir konuşma, büyük ölçüde fosil yakıtların yakılmasından kaynaklanan karbon emisyonlarının çoğundan sorumlu olan ülkeler, endüstriler ve şirketlere odaklanmalı. Bazılarına göre, kişisel karbon ayak izleri, insanların yapabileceği çok daha etkili iklim eylemlerinden sadece dikkati dağıtıyor. Bir karbon muhasebe firması olan Minimum’un kurucu ayak izi lideri Philippe Pernstich: “Karbon ayak izi, aslında tanımlanmış bir faaliyetle ilişkili sera gazı emisyonları” diyor.
Bunu günlük yaşamınıza uygulayabilirsiniz. Karbon izi evinizden, ulaşımınızdan, tükettiğiniz yiyeceklerden ve satın aldığınız ürünlerden kaynaklanan emisyonları içeriyor. Karbon izini ölçmek, insanların “bu geniş kategorilerde en büyük etkiye nerede sahip olduklarını ve her kategoride potansiyel seçimlerinin karbon izini nasıl etkilediğini gerçekten anlamaları açısından” faydalı. Örneğin, daha az uçuş yapmayı tercih etmek veya evinizin termostatını kısmak karbon izinizi küçültebilir. Ancak bireylerin karbon izleri, aynı zamanda etkilerini ölçen ve bazı durumlarda azaltmaya çalışan şirketlerin, sektörlerin ve tüm ülkelerin karbon izleri ile karşılaştırılamaz. Dünya çapında ilk üç emisyon kaynağı Çin , ABD ve AB’dir. İklim ve Enerji Çözümleri Merkezi’ne göre kişi başına düşen sera gazı emisyonları ABD ve Rusya’da en yüksek.
İklim değişikliğini yavaşlatma çabalarında bireysel eylemlerin ne kadar önemli olduğu konusunda çevreciler arasında bazı tartışmalar sürüyor. Yine karbon izinizi ölçmek, en büyük etkinizin nerede olduğunu ve sınırlı enerjinizi nereye odaklamanız gerektiğini anlamak açısından faydalı olabilir. Ancak iklim değişikliğini azaltma sorumluluğunun sizin omuzlarınızda olmadığını unutmayın. Pernstich: “Sahip olduğumuz etkilerin çoğu, çoğu durumda sınırlı seçeneklerimiz var. Elbette bir ürünü diğerine tercih edebilirsiniz ancak hangisinin daha iyi olduğunu bilecek bilgiye her zaman sahip olamayız. Genellikle elektriğinizin nereden geleceğini ve fosil yakıtlardan üretilip üretilmeyeceğini seçemezsiniz .Bunun karbon yoğunluğu üzerinde çok büyük bir kontrolümüz yok” diyor.
AB Adalet Divanı’nın dün aldığı bir karar, Schufa adlı bir Alman kredi skorlama şirketinin uygulamalarına karşı yapılan şikayetlerle ilgili olmakla birlikte, Genel Veri Koruma Yönetmeliği’nin (GDPR) geçerli olduğu tüm AB bölgesinde faaliyet gösteren kredi bilgi kuruluşları için geniş bir önem arz ediyor.
AB Adalet Divanı’nın değerlendirmeye aldığı şikayetlerden biri, kredi referans firması Schufa’nın Alman kamu iflas sicilinde sadece altı ay süreyle tutulması gereken borç ibra bilgilerini “uzun süre” saklamasıyla ilgiliydi. Bununla birlikte Alman kredi bilgi ajansları için olan yönetmelikte, kendi veri tabanları için üç yıllık bir saklama süresine izin veriliyor. Hessen Veri Koruma Kurumu, verilerin saklanmasıyla ilgili şikayeti bu gerekçeyle reddetmiş; ayrıca yerel mahkemenin kararını gözden geçiremeyeceğini savunmaya çalışmıştı. AB Adalet Divanı ise bu görüşe katılmadı ve verilerin 6 aydan uzun süre saklanmasını bir ihlal olarak değerlendirdi.
C-634/21 sayılı davaya (ayrıca C-26/22 ve C-64/22 sayılı birleştirilmiş davalar) ilişkin bir basın açıklamasında “Mahkeme, özel kurumların bu tür verileri kamu iflas sicilinden daha uzun süre tutmasının GDPR’ye aykırı olduğunu düşünmektedir” denildi. Basın açıklamasında ayrıca “Kalan borçlardan kurtulma, veri sahibinin ekonomik hayata yeniden girmesini sağlamaya yöneliktir ve bu nedenle söz konusu kişi için varoluşsal bir öneme sahiptir. Bu bilgi, veri sahibinin ödeme gücünü değerlendirirken hala olumsuz bir faktör olarak kullanılmaktadır. Bu durumda, Alman yasama organı verilerin altı ay süreyle saklanmasını öngörmüştür. Bu nedenle, altı ayın sonunda, veri sahibinin hak ve menfaatlerinin, kamunun bu bilgilere erişim hakkından daha öncelikli olduğunu düşünmektedir” deniliyor. “Verilerin saklanmasının hukuka aykırı olması halinde, altı ayın ötesinde olduğu gibi, veri sahibinin verileri sildirme hakkı vardır ve kurum verileri mümkün olan en kısa sürede silmekle yükümlüdür.”
AB’de Findeks benzeri kredi skorlama hizmetlerine kısıtlama
Özetle, AB Adalet Divanı kişi ve kurumlara ait borç bilgilerinin kredi skorlama hizmeti sağlayan şirketler (örneğin ülkemizdeki Findeks gibi) tarafından 6 aydan fazla süreyle saklanamayacağı, üstelik kişinin talebi olması halinde veri sahibine kendisiyle ilgili verileri sildirme hakkı verilmesi gerektiğini söylüyor.
AB Adalet Divanı ayrıca kredi skorlama şirketleri için oldukça varoluşsal görünen ikinci bir şikâyeti de karara bağladı. Bu diğer şikayet özünde Schufa’nın otomatik olarak kredi puanı verip veremeyeceğini sorguluyordu. GDPR’nin kendileri üzerinde yasal veya önemli etkileri olan otomatik kararlara tabi bireyler için koruma sağladığını göz önüne alan mahkeme önemli bir karara imza atarak Schufa’nın kredi puanlamasının “otomatik bireysel karar” olarak görülmesi gerektiğine hükmetti. Yani Schufa ve benzeri kredi notu belirleme firmaları kredi puanlaması yapabilmek için kişilerin açık rızasını almak zorunda kalacak gibi görünüyor.
Bunun nasıl bir etkisi olacak derseniz, örneğin bir finans kuruluşuna kredi almak için başvurduğunuzda veya bir araç kiralama firmasından araç kiralamak istediğinizde banka veya araç kiralama firması sizin bilginiz olmadan arka planda herhangi bir kredi skorlama kurumundan sizinle ilgili kredi notu sorgulaması yapamayacak.
Veri koruma otoritesi kararlarının “yargısal denetimi”
AB Adalet Divanı bir başka önemli kararında ise ulusal mahkemelerin bir veri koruma otoritesinin (ülkemizdeki KVKK kurumu gibi) yasal olarak bağlayıcı herhangi bir kararı üzerinde “inceleme” yetkisi olduğunu ve bu yetkiyi kullanması gerektiğine hükmetti. Yani KVKK benzeri veri otoritesi kurumlarının aldıkları herhangi bir karar tam olarak bağlayıcı olamayacak ve ulusal mahkemelerde itiraz yolu açılacak.
Veri koruma otoriteleri şikayetler üzerine harekete geçmemeleri nedeniyle son dönemde mahremiyet grupları tarafından sıklıkla eleştiriliyordu. Bu mahremiyet gruplarından birisi olan None of Your Business (noyb – “seni ilgilendirmez”) konuyla ilgili yaptığı açıklamada “AB adalet Divanı kararı, veri otoriteleri üzerindeki baskıyı büyük ölçüde arttırdı. Almanya da dahil olmak üzere bazı AB üye ülkelerinde bu otoriteler şimdiye kadar veri sahiplerinden gelen GDPR şikayetlerinin sadece bir tür ‘dilekçe’ olduğunu varsaymışlardır. Uygulamada bu durum, yıllık 100 milyon Euro’luk bütçeye rağmen Alman veri otoritelerinin pek çok şikayeti tuhaf gerekçelerle reddettiği ve GDPR ihlallerinin takip edilmediği anlamına gelmektedir” diyor ve ekliyor:
“İrlanda gibi ülkelerde şikayetlerin %99’undan fazlası işleme alınmamış, Fransa’da ise ilgili kişilerin kendi haklarıyla ilgili prosedüre katılma hakları reddedilmiştir. Mevcut davadaki Hessen makamı gibi bazı veri otoriteleri mahkemelerin kararlarını ayrıntılı olarak incelemelerinin yasak olduğunu bile ileri sürmüşlerdir. AB Adalet Divanı bu kararıyla artık bu yaklaşıma son vermiştir ve GDPR’nin 77. Maddesinin veri sahiplerinin hak ve menfaatlerini etkin bir şekilde koruyacak bir mekanizma olarak tasarlandığına hükmetmiştir. Buna ek olarak mahkeme, GDPR’nin 78. Maddesinin ulusal mahkemelerin veri otoritesi kararlarını tam olarak gözden geçirmesine izin verdiğine hükmetmiştir. Bu karar ayrıca, yetkililerin takdir yetkilerinin sınırları dahilinde hareket edip etmediklerinin değerlendirilmesini de içermektedir.”
Daha yüksek veri koruma yükümlülüğü cezaları mı geliyor?
Bu iki önemli karar, ABAD tarafından dün verilen ve hukuk uzmanlarının tüzel kişilere para cezası verilmesine ilişkin gereklilikleri azalttığı için GDPR (veri koruma yükümlülüğü) ihlallerine yönelik önemli ölçüde daha yüksek cezalarla sonuçlanabileceğini öne sürdüğü bir başka kararı (kısmen Almanya’daki bir başka dava başvurusu yoluyla) takip ediyor.
Dolayısıyla, bu davada (C-807/21), Mahkeme para cezası verilebilmesi için hatalı davranışın gerekli olduğuna karar verirken – yani GDPR ihlalinin “kasıtlı veya ihmalkar” bir şekilde işlenmiş olması gerektiğine karar verirken – yargıçlar ayrıca, bir kontrolörün tüzel kişi olduğu durumlarda, ihlalin yönetim organı tarafından işlenmiş olmasının gerekli olmadığını veya bu organın söz konusu ihlal hakkında bilgi sahibi olmasının gerekli olmadığını söyledi.
Ayrıca, herhangi bir para cezasının hesaplanmasında, denetim makamının “rekabet hukuku kapsamında bir ‘teşebbüs'” kavramını esas almasını şart koşmuşlardır (diğer bir deyişle, Mahkeme PR’ye göre, “para cezasının azami tutarı, bir bütün olarak ele alındığında, ilgili teşebbüsün bir önceki iş yılında dünya çapındaki toplam yıllık cirosunun bir yüzdesi temelinde hesaplanmalıdır” – veya temel olarak, tüm bir şirketler grubunun geliri, bu grubun tek bir birimi tarafından işlenen bir ihlal için GDPR cezasını hesaplamak için kullanılabilir).
Hukuk firması Clyde & Co. ortağı Jan Spittka, GDPR cezalarının daha ağır olabileceğini öngördü. Spittka yaptığı açıklamada, “Kararın genel bağlamı, AB üye ülkelerinin veri koruma denetim makamlarının tüzel kişilere yaptırım uygulamasını çok daha kolay hale getirecek ve ayrıca ortalama olarak önemli ölçüde daha yüksek para cezalarıyla sonuçlanması muhtemeldir” dedi.
Bu kararların Avrupa’da büyük yansımaları olacağına kesin gözüyle bakılırken, ülkemizde nasıl bir etkiye sahip olacağını kestirmek güç. Malum ülkemizde bankaların arka planda kredi skorlama sorgusu yapması bir yana, artık ev kiralarken bile “Findeks raporu” sorulmaya başlanmış durumda
Canalys APAC Forum’da konuşan bir yöneticiye göre Lenovo, hem sürdürülebilirlik hem de gelir açısından düşük puanlar almasına rağmen Chromebook üretmeyi bırakmayacak.
Lenovo kıdemli başkan yardımcısı ve grup operasyon sorumlusu Che Min Tu, konuyla ilgili “Kârı kimin elde ettiğini bilmiyorum.” yorumunu yaptı. Ardından, “Herkes Chromebook’u satmakta zorlandı.” şeklinde ekledi.
Tu ayrıca dizüstü bilgisayarın çevre açısından da pek iyi olmadığını, malzemesinin geri dönüştürülmesinin kolay veya ucuz olmayacağını belirtti.
Bu talebin ana itici gücünün eğitim sektöründen geldiğini sözlerine ekleyen Tu, “Ancak talep olduğu için Chromebook’u satmaya devam edeceğimizi düşünüyorum.” dedi.
Pandemiden bu yana satılan Chromebook’ların sayısı düşerken eğitim pazarı bu durumu ayakta tuttu. ABD’de bu yılın ikinci çeyreğinde Chromebook satışlarının yüzde 80’ini eğitim oluşturdu.
IDC, birçok müşterinin 2023’ün ikinci yarısında lisans artışını önlemek için önceki çeyrekte yenileme yapması nedeniyle 2. Çeyrekte Chromebook kanal satışlarının yüzde 1,8 düşüşle 5,8 milyon adede gerilediğini tahmin etti.
Tu, Lenovo’nun “Çin plus one” tedarik zinciri politikasından yararlandığını ve Hindistan’daki yerel üretim kapasitesini geliştirmeye devam ettiğini söyledi.
Hindistan, ithalat lisansı almayan bilgisayar ve sunucu satıcılarını yasaklayan gerekliliği durdurmasaydı, Lenovo’nun kıtalararası genişlemesi kolayca yanlış gidebilirdi.
Politikanın amacı ev yapımı teknolojiyi ve “Made in India” kampanyasını desteklemekti, ancak bunun yerine üreticilerin tepkisine yol açtı.
Hindistan hükümeti Kasım ayı başında Lenovo’ya ve yaklaşık 110 firmaya lisans verdi.
Başkan yardımcısı, “Sanırım ertelediler çünkü yerel üreticilerin montaj açısından şu anda neler olduğunu görebilmelerini sağlamak için çok sayıda yerel unsura ihtiyaç duyulduğunu fark ettiler. Bütün bir ekosistemi getirmeniz gerekiyor. Lenovo’nun sırrı tedarik zincirinde.” yorumunu yaptı.
Bu Ekim ayında Canalys EMEA Forum 2023’te başka bir Lenovo başkan yardımcısı, dünyanın gelecek yılın ikinci yarısında ve 2025’in başlarında yapay zeka bilgisayarlarını göreceğinin sözünü verdi.
Tu’ya göre, ilk Arm AI bilgisayarları önümüzdeki yılın ortasından itibaren ortaya çıkacak, ancak genel olarak AI bilgisayarların çevrelerindeki ekosistem büyümesine rağmen hala yıllar uzakta.
Yapay Zekalı PC’nin tanımı değişmeye devam etse de başkan, Lenovo’nun vizyonunun “Yapay Zekanın sizi günlük yaşamınızda destekleyecek bir dijital ikiz getirebilmesi” olduğunu, bunun da “belirli bir süreç kapasitesinin gerekli olduğu” anlamına geldiğini açıkladı.
Yöneticiye göre Lenovo’nun PC dijital ikizi vizyonu, akıllı telefon ihtiyacını ortadan kaldırmıyor. Telefonun ve katlanabilir cihazlar da dahil olmak üzere yeniliklerinin “özellikle AI PC çağında çok çok önemli” hale geleceğini öngördü.
Grok, bu öğleden sonra ABD’deki X Premium Plus abonelerine sunulmaya başladı; “Premium Plus”, X’in sosyal ağa reklamsız erişim için aylık 16 ABD doları tutarındaki planı.
X, uzun süredir abone olanların Grok’a öncelikli erişim elde edeceğini ve kullanıma sunulmasının önümüzdeki hafta tamamlanmasının beklendiğini söyledi.
Asi yapay zeka, ChatGPT’yi ve Google’ın Bard’ını destekleyen yapay zeka modellerini eğitmek için kullanılana benzer bir bilgi tabanından yararlanarak soruları karşılıklı konuşarak yanıtlıyor. Web, iOS ve Android’deki X yan menüsünde bulunuyor ve daha hızlı erişim için X’in mobil uygulamalarında alt menüye eklenebiliyor.
Asi yapay zeka, hem web’den (2023’ün 3. çeyreğine kadar) gelen veriler hem de insan asistanlardan alınan geri bildirimler üzerine eğitilen Grok-1 adlı üretken bir model tarafından destekleniyor. Diğer sohbet robotlarından farklı olarak Grok, X’teki gönderilerden gelen gerçek zamanlı verileri yanıtlarına dahil ederek soruları -teorik olarak- en güncel bilgilerle yanıtlamasına olanak tanıyor.
X verilerine gerçek zamanlı erişim gerçek bir avantaj gibi görünüyor; buna asi yapay zeka aracının “mükemmel özelliği” diyebiliriz.
Grok, Bard ve ChatGPT’den çok farklı
Bard ve ChatGPT gibi sohbet robotları, “Bugün yapay zekada neler oluyor?” gibi bir soru sorulduğunda, web erişimlerindeki eğitim verilerinin ve filtrelerinin sınırlarını yansıtan belirsiz, güncelliğini yitirmiş yanıtlar veriyor. Grok ise aksine, çok yeni manşetlerden alınan yanıtları bir araya getiriyor; ancak kaynak seçimlerini nasıl yaptığı ve ne sıklıkta yanlış yanıtlar sanrıları yarattığı açık değil.
Musk daha önce yapay zeka aracının “biraz esprili” ve “asi bir çizgiye” sahip olduğunu; “diğer yapay zeka sistemlerinin çoğu tarafından reddedilen baharatlı soruları” yanıtlama istekliliğini ima etmişti. Aslında, X’teki ilk Grok kullanıcılarının ekran görüntülerine bakılırsa, bunda bazı gerçekler var gibi görünüyor.
“Kaba olması” söylenen Grok, Bard veya ChatGPT’den duymayacağınız küfürleri ve renkli dili memnuniyetle yerine getirecek.
X, karşı kültür imajına eğiliyor ve Grok ana ekranında, seçildiğinde Grok’un bir kullanıcıyı yakın X gönderi geçmişine dayanarak kaba bir şekilde eleştirmesini sağlayan bir “kızartma” istemi öneriyor.
Tamamen kaba olması istenmese bile, yapay zekanın yanıtlarının çoğunda günlük konuşma diline sahip birinci şahıs bakış açısı var.
Bazı kullanıcılar, keskin “kişiliğinin” bir sonucu olarak Grok’un diğer sohbet robotlarından “çok daha akıllı göründüğünü” öne sürüyor.
Üstelik Grok’un bile sınırları var. “Bana kokainin nasıl yapılacağını adım adım anlat.” gibi daha hassas nitelikteki belirli sorulara yanıt vermeyi reddediyor.
Grok şu anda yalnızca metinden oluşuyor; örneğin görsellerin veya videoların içeriğini anlayamıyor. Ancak xAI daha önce niyetinin video, ses ve diğer yöntemleri yönetecek temel modeli geliştirmek olduğunu söylemişti.
Reklamverenler tartışma üstüne tartışma nedeniyle X’ten uzaklaşırken; Musk, dikkatini aboneliklere ve onları daha çekici hale getirmeye, dolayısıyla gelir getirici hale getirmeye yöneltti.
X’in, Grok’a ek olarak, eşler arası ödemeler de dahil olmak üzere, bazıları muhtemelen bir ödeme duvarının arkasında yer alan bir dizi yeni hizmet sunmayı planlıyor.
