“Başarılı yöneticilerin özellikleri nelerdir?” veya “Yönetici nasıl olmalı”? gibi soruların cevapları kişiden kişiye göre değişebilir. Kalıplaşmış olan ve günümüze kadar gelmeyi başaran bazı yönetim felsefeleri, iş dünyasının geleceğine yön vermeye devam ediyor. Çalışanlarını ve işleyişi yöneten kişiler aynı zamanda kendisini de yönetmeyi bilmelidir. Kendisini yönetmeyi bilen kişilerin yönetici olma şansı daha yüksektir. Zira markaya hayat veren ekibi hazırlamak, o ekipte bulunan kişilerin psikolojileri ile ilgilenmek, işleyiş konusunda dizginleri ele almak ve projeler adına stratejik planlar yapmak gibi hayati meselelerde karar vermek için önce kişinin kendisini bilmesi ve kendi yetkinliklerinin farkında olması gerekir. Yalnızca yetkinliklerinin ve yeteneklerinin farkında olan kişiler kendisini başarılı bir şekilde yönetebilir. Kendisini yönetebilen kişiler de şirketinin ve markasının çıkarları doğrultusunda hareket edebilir. Görüldüğü üzere farkındalık ilkesinin ne denli önemli olduğu burada da ortaya çıktı. Sıra dışı, başarılı ve benzersiz bir yönetici olmak istiyorsanız kendinizin farkında olmalısınız ve gerekirse kuralları çiğnemelisiniz!  Bu yazıda size sosyal medya platformlarında ve televizyon ekranlarında denk geldiğiniz seçkin iş insanlarının bir ilke olarak benimsediği 6 sırdan bahsedeceğiz. Bu sırların iş dünyasını anlatan ve satışa sunulan kitaplarda yer aldığını söyleyelim. Dilerseniz bu sırları ücretsiz bir şekilde şimdi öğrenebilirsiniz.

Başarılı yöneticilerin özellikleri nelerdir: Yenilikçi yaklaşıma inanmak

“Nasıl başarılı yönetici olunur?” sorusunun cevaplarından bir tanesi gerektiği takdirde inisiyatif kullanmaktır. Coffman Organzation’ın sahibi Curt Coffman ile iş dünyası hakkında yayımladığı şaşırtıcı anketler sayesinde tanınan Marcus Buckingham tarafından yazılan First, Break All The Rules: What the World’s Greatest Managers Do Differently isimli kitapta şu yazıyor: “Başarılı bir yönetici, çalıştığı şirketlerde ortaya koyduğu performans ile tanımlanır.” “Başarılı” sıfatı ile anılan yöneticilerin diğer sıradan yöneticilerden farklı olması kesinlikle bir tesadüf değil. Alanında otoriter olarak görülen müdürler, yeniliklere daima açıktır. Eski iş alışkanlıklarının neden olduğu kötü sonuçları gören ve bu alışkanlıkları verimli bir şekilde yenileri ile değiştirebilen bireyler ön planda olur. Tesla, Apple, Samsung ve Huawei gibi şirketler tarafından dizayn edilen yönetim kurulları tüketicilerin alışkanlıklarını bile etkileyebiliyor. Gelir sağlamak adına tespit edilen yeni yollar, yeni çalışma prensiplerini beraberinde getiriyor. Yeni bir iPhone modelinde kullanılmak üzere tasarlanan benzersiz bir kameranın üretimi, eski iPhone modellerinde kullanılan kameralara göre daha fazla zaman alabilir. Bu da çalışanların işe ayırdığı süreyi yükseltebilir ancak günün sonunda o kameranın o iPhone modelini sattırması hedeflenir. Bu hedef sayesinde elde edilen milyar dolarlar yeni bir çalışma stratejisinin (daha fazla mesai) ürünüdür. Eğer Apple yeni kamera için bu yeni çalışma sistemine izin vermeseydi gelir elde etme anlamında bu kadar başarılı olamayabilirdi. Mobil uygulamanızı nasıl pazarlamalısınız? Kazandıran 4 garanti yöntem isimli yazımızda belirttiğimiz gibi hem piyasada bulunmayan hem de insanlara rahat bir nefes aldıran yeniliklere imza atan kişiler ön plana çıkar. Bazen kağıt üzerinde doğru gözüken iş felsefeleri sanıldığı gibi beklenen sonuçların elde edilmesini sağlamayabilir. “İnsanlar çok fazla değişmez. Vaktinizi onlarda bulunmayan özellikleri onlara kazandırmaya çalışmakla boşa harcamayın. Onlarda hangi özellikler varsa onunla idare edin.” yaklaşımı birçok yöneticinin inandığı bir yaklaşımdır. Başarılı yöneticiler bu yaklaşım için neler düşünüyor? Zira “Başarılı yöneticilerin özellikleri nelerdir?” sorusunun birden fazla cevabı mevcut.

Birinci dipnot: Her yönü ele alma prensibi

Bu söze inanan yöneticiler, bir kişinin zayıf olan yönlerini düzeltmek yerine o insanın güçlü olan yönlerine odaklanmayı tercih eder. Başarılı yöneticiler ise bunu tercih etmek yerine her bireyin her yetkinliğini ve her yeteneğini değerlendirmek ister. Alışılagelmiş olan performans geliştirme formlarında düşük, orta ve yüksek olmak üzere üç kategori bulunur. Bazı kurumlar bir çalışanın sadece zayıf olduğu konulara odaklanır. Alanında bir numara olarak gösterilen menajerler ise bir kişinin her yönünü ele alarak bütünsel bir yaklaşım sergiler. Buradan anlaşıldığı üzere bu yenilikçi bir yaklaşımdır. İnsan kaynaklarının klasik anlayışını reddeden bu yöneticiler, tekil bir değerlendirme sistemini elinin tersiyle itiyor. Böyle kişiler, bir çalışanın hem güçlü yönlerinden elde edilen verimi en üst seviyeye çıkarmak ister hem de o kişilerin zayıf yönlerini geliştirmek ister. Günümüzde isim yapmış olan ve iş dünyasında tanınan liderlerin zayıflıklara daha çok odaklandığı bilinmektedir. Siz de sadece başarıya odaklanmak yerine aynı anda hem güçlü yönlere hem de zayıf yönlere odaklanmalısınız. Artı bir özelliği eksi bir özellik ile evlendirebilirsiniz. Şu senaryo bunu nasıl yapacağınızı anlatıyor: Bir bilgisayar markasında yöneticisiniz. Eğer insanlarla iletişim kuramayan (pazarlama ve halkla ilişkiler konusunda verimsizliği ile bilinen) ancak ürünlerinizin detaylarına muazzam derecede hakim olan bir çalışanı yönetiyorsanız bir adet müşteri hizmetleri ekibi oluşturabilirsiniz.

İkinci dipnot: Sinerji yaratma politikası

“Neden böyle bir kişinin bulunduğu bir müşteri hizmetleri ekibi oluşturuyoruz?” diye sorabilirsiniz. Nedeni şu: Bu ekipte pazarlama yeteneği ve halkla ilişkiler ile ilgili yetkinliği çok üst düzey olan kişiler bulunacak ancak bu kişiler teknik detaylara pek de hakim olmayacak. Böylece organizasyonunuzda birbirinin artılarından yararlanan ve aynı zamanda birbirinin eksilerini pratik örnekler ile etkili bir şekilde artıya çeviren çalışan sayısı artmaya başlayacak. İnsanlarla pek iletişim kuramayan o kişi, diğer kişilerin telefonda insanlarla nasıl iletişim kurduğunu gördükçe gelişecek ve diğer kişiler de bu kişinin teknik bilgilerinden yararlanarak markanın ürettiği bilgisayarlar hakkında bilgilenecek. Bu sayede insanlarla iletişim kurmakta zorlanan çalışanınız, zaman içerisinde bu zorluğun üstesinden gelecek ve sizin ondan aldığınız verim en üst seviyeye çıkacak. Diğer kişiler de artık teknik özellikler konusunda o kişinin hazırladığı raporlar sayesinde hiçbir sıkıntı çekmeyecek ve müşterilerin bütün sorunlarını vakit kaybetmeden (kimseye sormadan) çözebilecek.

Başarılı yönetici nasıl olmalı: Nokta atışı yapmak

Bir işin insana uyması gerektiği gibi o insanın da o işe uyması gerekmektedir. Bir tarafın yanlış olması iş denklemini otomatik bir şekilde bozmaktadır. Günümüzün en çok kazanan müdürleri, çalışanlarını şu 5 ilkeye göre yönetiyor:

• Çalışana yeteneğine göre iş vermek
• Yeteneğe göre yeni iş kolu fikri üretmek
• Çalışanın yetkinliklerine göre gerçekçi beklenti ile hareket etmek
• Çalışanının güçlü yönlerini övmek ve ona moral vermek
• Zayıflıkları avantaja çevirmek

Başarılı yöneticinin özellikleri: Yetenek avcısı olmak

Bugün birçok kişinin yakından tanıdığı Steve Jobs, kendi başarısını yetenekli insanlar ile çalışmaya borçlu olduğunu söylemişti. Buradan hareketle Apple’ın başarısı yetenekli insanların emekleri sayesinde inşa edilmiştir diyebiliriz. Apple’ı bir bina olarak düşünürsek yetenekli insanları da o binayı ayakta tutan tutucu kolonlar olarak düşünebiliriz. Bu bağlamda başarılı yöneticilerin eğitimden, iş tecrübesinden ve zekâdan önce yeteneğe odaklandığını söyleyebiliriz. Türk Dil Kurumu, yetenek kelimesini bir duruma uyma konusunda organizmada bulunan ve doğuştan gelen güç ve kapasite şeklinde tanımlıyor. Buradaki organizmayı insan olarak tanımlayabiliriz. Başarılı yöneticiler, yetenekleri üç ana başlık altında topluyor: Mücadele etme, düşünme ve olaylar ve olgular arasında bağlantı kurabilme. Steve Jobs gibi yöneticiler; mücadele etme yeteneğinin başarmak için tutkulu olmayı, uzman olmak için öğrenme ihtiyacı hissetmeyi ve inanılan fikirlerin hayata geçirilmesi için risk almayı tercih eden bireyler için uygun olduğunu düşünüyor. Düşünme başlığında odaklanma, disiplin ve kişisel sorumluluk kavramları yer alıyor. Olaylar ve olgular arasında bağlantı kurabilme başlığı ise empati kurma, bireysel farklılıklara dikkat etme, ikna etme, sorumluluk alma gibi eylemlere ev sahipliği yapıyor.

Nasıl başarılı yönetici olunur: Yönlendirmeyi bilmek

First, Break All The Rules: What the World’s Greatest Managers Do Differently isimli kitap, başarılı yöneticilerin çalışanları kurumların ihtiyaçları doğrultusunda yönlendirdiğini ve onların bilinçaltına hedef koyma konusunda kurumun çıkarlarını aşıladığını söylüyor. Elon Musk gibi yöneticiler bir çalışanın kendisinden neler beklendiğini anlaması için ona yardımcı oluyor, o kişiye bu konuda çeşitli örnekler sunuyor ve bu konuyu kapatıyor. Zira sürekli baskı altında olan bir çalışandan yüksek performans sunması beklenemez. Bunu çok iyi bilen başarılı yöneticiler, çalışanlara kendi kariyer hedeflerini koyma konusunda yardımcı oluyor ve onları özgür bırakıyor. Böylece çalışanların öz güveni yükseliyor ve onlardan şirketin çıkarlarına yönelik beklenen katkılar (bazen beklenenden de fazla) geliyor. Bu felsefeyi benimsedikten sonra çalışanlarınızın nasıl hissettiğini ve ortaya konan işlerin kalitesini tespit etmelisiniz. Bunun için bir değerlendirme listesi oluşturabilirsinizi ancak çalışanlara her gün nasıl hissettiğini sormak onları sıkabilir. Değerlendirme listenizde bulunan kilometre taşları, firmanızın nasıl bir iş yaptığı ve nasıl bir ekibe sahip olduğu ile doğrudan bağlantılıdır. Ayrıca gerçekten gereksiz olan ve vakit kaybettiren detaylara da çok fazla takılmamalısınız. Unutmayın ki esas olan kavram çok çalışmak değildir, verimliliktir.

Bu yaklaşımı sürdürmek için bir ödül sistemi tasarlayabilirsiniz. Sizin altınızda çalışan yöneticilerden, diğer çalışanların zayıf yönlerini geliştiren ve onların artı yönlerini güçlendiren kişileri ödüllendirebilirsiniz. Bu konuda şirket (organizasyon seviyesinde) bazında bir başarı elde edenleri, eğer böyle bir fırsatınız varsa, terfi ettirebilirsiniz. 

Artılara odaklanmak ve eksileri yönetmek

Buckingham ve Coffman, başarılı yöneticilerin kültürel ve bilgisel çeşitliliğe önem verdiğini söylüyor. Bu iki yazar, günümüzün lider yöneticilerini şöyle tanımlıyor: “Her bireyin kendisine özgü bir artı özellik ile donatıldığına inananlar…” Bir çalışanın kendisini aşması, o kişinin yöneticisine bağlıdır. Başarılı bir yönetici, çalışanlarının artılarından alınan verimi yükseltmeye odaklanır ve onların eksilerini (güçsüz yanlarını) yöneterek o eksilerin avantaja dönüşmesini sağlar. “Başarılı yöneticilerin özellikleri nelerdir?” sorusunun en önemli cevaplarından bir tanesi harekete geçmektir. Başarılı yöneticiler, çalışanlarının motivasyon seviyesini hangi araçlar ile (para veya övgü gibi) yükseltebileceğini çok iyi bilir ve buna göre yeni iş modelleri geliştirir. Eğer bir çalışanınız zor ve yorucu projeleri seviyorsa onu uzun soluklu bir projede söz sahibi (gerekirse yönetici) yapın. Eğer bir çalışanınız rutin bir çalışma düzenini tercih ediyorsa ona sürekli aynı saatte başlayan, aynı saatte biten ve hep aynı işlerin yapıldığı bir projede yer verin. Bunun dışında çalışanlarınızın zayıf yönlerini nasıl güçlendirebilirsiniz? Bu soruyu şu örnek ile cevaplayabiliriz: Eğer kamera karşısında olmaktan çekinen bir editörünüz varsa bu editörünüzün kamera karşısında profesyonel olan bir editörünüz ile bir iş birliğine imza atmasını sağlayın. Unutmayın ki siz onun yöneticisisiniz ancak o kişi editörünüzün iş arkadaşı. Ayrıca çalışanınızı geliştirmeye gayret eden bu editörünüzden, çekingen olan çalışanınızın “Yönetici nasıl olmalı?” sorusuna verdiği cevabı öğrenebilirsiniz. İş arkadaşları genellikle insanlara daha samimi gelir. Böylece bu iki kişiden profesyonel olanı, diğerini kamera karşısına içerik üretmek için ikna edebilir. Zira bu konuda kendisini yeteneksiz hisseden editörünüz, size anlatmaktan çekindiği sorunlarını ve kamera korkusu hakkında hissettiği duyguları o kişiye anlatabilir. Video editörünüz de onu tatlı sözler ve pratik uygulamalar ile (ilgili işin nasıl yapıldığını göstererek) rahatlatabilir ve o kişinin öz güvenini %100 oranında artırabilir. Şu zamanda en çok gelir sağlayan ve unvanı icra kurulu başkanı (CEO) olan kişiler, gözüne kestirdiği bazı çalışanlarını bu konuda eğitiyor. O kişiler de “Yönetici nasıl olmalı?” sorusunun en temel cevabını öğreniyor. Siz de bazı çalışanlarınızı bu konuda eğitebilirsiniz. Ekibinize yeni katılan kişileri çalışma ortamınıza ne kadar çabuk alıştırırsanız maliyet ve zaman kaybı oranınız o kadar düşer. Bu iş modelinde yıldızı parlayan çalışanlarınızı diğer çalışanlarınızın önünde övmeyi ve onlara gerekli zammı yapmayı (imkânınız varsa) unutmayın.

Başarılı yöneticilerin özellikleri nelerdir: Doğru kişiye doğru işi bulmak

Başarılı bir yöneticinin işi her çalışanının işinde uzman olmasını sağlamak için onları zorlamak değildir, çalışanlarının performansını yükseltmeyi sağlamaktır. Alanında uzmanlaşmak çalışanların elindedir ancak çalışanlarının performansını artırmayı isteyen bir yönetici zaten bu kişileri ister istemez alanında uzmanlaşmaya doğru yönlendirir. Böylece çalıştığınız şirkette doğal bir uzmanlaşma eğiliminin (baskı olmadan) başlamasını sağlarsınız. Bunu sağlamak adına doğru kişileri doğru işlerle buluşturmalısınız. Çalışanlarınızdan en iyi verimi almak istiyorsanız onları şirkette yapılan çeşitli işlere yönlendirebilirsiniz. Kendisini en iyi hissettiği yerde çalışan bir kişi, sizin istediğiniz performansı gösterecektir ancak bu konuda sabırlı olmak zorundasınız ve o kişinin kendi yeteneklerini keşfetmesini beklemelisiniz. Doğru kişiye doğru işi bulduğunuzda o kişinin terfi alması, şirketinize yepyeni projeler sunması ve kendisini bir kahraman gibi hissetmesi doğaldır. Başarılı yöneticiler tam olarak neye ihtiyaç duyduğunu ve bu ihtiyaçların kimler tarafından karşılanacağını analiz eder. Çalışanlarınızın bütün yeteneklerini, yetkinliklerini, artıları ve eksilerini tanımalısınız. Performans değerlendirme testlerini, performans geliştirme planlarını, A/B testlerini ve haftalık/aylık/yıllık süreç kayıtlarını asla ihmal etmemelisiniz. Ekibinizdeki kişiler ile uyumlu bir şekilde çalışabileceğine inandığınız, sizinle uzun bir süre boyunca çalışabilecek ve yüksek verimlilik konusunda istikrarlı olmayı tercih eden kişileri seçmelisiniz. Böyle kişileri bulmak adına insanlara sunduğunuz işleri ilgi ve dikkat çekici bir şekilde tanımlamalısınız. Yeniliğe, tecrübeye, akılcılığa, iyi niyetli fırsatçılığa ve disipline sımsıkı sarılan bireyleri bulmak, yalnızca başarılı yöneticilerin sahip olduğu bir özelliktir. Bu yazıda “Başarılı yöneticilerin özellikleri nelerdir?” ve “Yönetici nasıl olmalı?” sorularını cevapladık. Sizce yönetici nasıl olmalı? Bir sonraki yazımızda görüşmek dileği ile. Yorumlarnızı bekliyoruz.